logo
calendar27 Iyul 2026
view14
Asosiy til:O'zbek

Matolarni oqartirish jarayonining sinergetik boshqarish tizimi sintezi

Fan yo'nalishi:Kompyuter fanlari (turli xil)MuhandislikMuhandislik (turli xil)
Milliy fan yo'nalishi (OAK):01.02.02 — Mashinalar, asboblar va uskunalar dinamikasi va mustahkamligi01.02.03 — Gruntlar va togʻ jinslari mexanikasi01.02.04 — Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi01.02.05 — Suyuqlik va gaz mexanikasi01.04.01 — Eksperimental fizikaning asboblari va usullari01.04.04 — Fizik elektronika01.04.10 — Yarimoʻtkazgichlar fizikasi04.00.10 — Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish)04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi04.00.09 — Marksheyderiya04.00.11 — Quduqlarni burgʻulash va oʻzlashtirish texnologiyasi04.00.12 — Neft va gaz quvurlari, baza va omborlarini qurish hamda ishlatish04.00.13 — Neft va gaz konlarini oʻzlashtirish hamda ishlatish04.00.14 — Foydali qazilmalarni boyitish04.00.15 — Geologik razvedka ishlari texnologiyasi va texnikasi04.00.16 — Konchilik mashinalari04.00.17 — Konchilikda fizik jarayonlar05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.03 — Informatikaning nazariy asoslari05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.05.04 — Sanoat issiqlik energetikasi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.09 — Hujjatshunoslik. Arxivshunoslik. Kutubxonashunoslik05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.02.02 — Mexanizmlar va mashinalar nazariyasi. Mashinashunoslik va mashina detallari05.02.04 — Standartlashtirish va mahsulotlar sifatini boshqarish05.02.05 — Mexanik va fizik-texnik ishlov berish texnologiyalari va jarayonlari. Stanoklar va asbob-uskunalar05.02.07 — Mashinasozlik mashinalari, apparatlari, agregatlari va qurilmalari05.02.06 — Konstruktsion materiallarga ishlov berish texnologiyalari va uskunalari05.02.08 — Er usti majmualari va uchish apparatlari05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.03.02 — Metrologiya va metrologiya taʼminoti05.03.01 — Asboblar. Oʻlchash va nazorat qilish usullari (tarmoqlar boʻyicha)05.05.02 — Elektrotexnika. Elektr energiya stantsiyalari, tizimlari. Elektrotexnik majmualar va qurilmalar05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari05.05.01 — Energetika tizimlari va majmualari05.05.03 — Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi05.08.03 — Temir yoʻl transportini ishlatish05.05.08 — Elektronika05.05.09 — Yadro energetikasi qurilmalari va texnologiyalari05.05.10 — Atom reaktorsozligi, atom sanoati mashinalari, agregatlari va materiallari texnologiyasi05.06.01 — Toʻqimachilik va engil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi05.06.02 — Toʻqimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish05.06.03 — Teri, moʻyna, poyabzal va teri-galantereya buyumlari texnologiyasi05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni05.07.02 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya texnikalarini ishlatish, tiklash va tamirlash05.08.01 — Mamlakat, uning mintaqa, shahar va sanoat markazlarining transport tizimlari. Transport logistikasi05.08.02 — Temir yoʻllar va yoʻl xoʻjaligi05.08.04 — Navigatsiya va havo yoʻllari harakatini boshqarish05.08.05 — Temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi, poezdlarni tortish va elektrlashtirish05.09.01 — Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar05.08.06 — Gʻildirakli va gusenitsali mashinalar va ularni ishlatish05.09.02 — Asoslar, poydevor va er osti inshootlari. Koʻprik va transport tonnellari. Yoʻllar, metropolitenlar05.09.03 — Issiqlik taʼminoti. Ventilyatsiya, konditsionerlash. Gaz taʼminoti va yoritish05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari05.09.05 — Qurilish materiallari va buyumlari05.10.01 — Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi08.00.14 — Iqtisodiyotda axborot tizimlari va texnologiyalari08.00.16 — Raqamli iqtisodiyot va xalqaro raqamli integratsiya11.00.06 — Geodeziya. Kartografiya11.00.07 — Geoinformatika18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.08 — Qurolli Kuchlar front orti (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.09 — Qoʻshinlar jangovar harakatlarining gidrometeorologik va topogeodezik taʼminoti21.02.05 — Operatsion (taktik) yoʻnalish, qoʻshinlar pozitsiyalari va joylashish hududlarining muhandislik uskunalari, fortifikatsiya, maskirovka21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.25 — Harbiy elektronika, harbiy majmualar apparatlari21.02.24 — Fuqarolar himoyasi. Favqulodda holatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish vositalari va usullari01.04.08 — Atom yadrosi va elementar zarrachalar fizikasi. Tezlashtiruvchi texnika05.05.06 — Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari04.00.02 — Qattiq foydali qazilma konlarining geologiyasi, ularni qidirish va razvedka qilish. Metallogeniya va geokimyo05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.01.07 — Matematik modellashtirish. Sonli usullar va dasturlar majmui05.02.01 — Mashinasozlikda materialshunoslik. Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi05.05.05 — Issiqlik texnikasining nazariy asoslari05.05.07 — Qishloq xoʻjaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar05.07.01 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash05.09.06 — Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi05.09.08 — Qurilish texnologiyasi va qurilish jarayonlarini tashkil qilish10.00.11 — Til nazariyasi. Amaliy va kompyuter lingvistikasi13.00.06 — Elektron taʼlim nazariyasi va metodikasi (taʼlim sohalari va bosqichlari boʻyicha)21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari21.02.14 — Qurol-aslaha va harbiy texnika, harbiy majmua va tizimlar (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.17 — Qurol-aslaha va harbiy texnikani ishlatish va qayta tiklash, texnik taʼminot (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

02._Matolarni_oqartiris....pdf

PDF

“O‘ZBEKISTON TO‘QIMACHILIK JURNALI” Ilmiy-texnikaviy jurnal

“O‘ZBEKISTON TO‘QIMACHILIK JURNALI” Ilmiy-texnikaviy jurnal

Maqola chop etishsee more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Maqolada matolarni oqartirish texnologik jarayonini sinergetik boshqarish tizimi tadqiq qilingan. Unda matolarni oqartirish jarayoni boshqarish obyekti nuqtai nazaridan tahlil qilingan. Texnologik jarayonning o‘ziga xos xususiyatlari va boshqarish tizimining qo‘llanilishini hisobga olgan holda, dozator va shimdirish vannasining birgalikdagi texnologik sxemasi ishlab chiqilgan. Matolarni oqartirish jarayonining matematik modelini qurish va agregirlangan rostlagichlarni analitik konstruksiyalash (AKAR) usuli asosida boshqarish qonunini sintezlash masalasini yechilgan. Bunda obyektning dinamikasini ifodalovchi tasvirlovchi nuqtani ixtiyoriy boshlang‘ich holatdan invariant xilma - xillikka o‘tkazishi, so‘ngra tasvirlovchi nuqtaning ushbu xilma - xillik bo‘ylab boshqarish ta’siri ostida zaruriy holatga harakatlanishini ta’minlovchi boshqarish qonuni ishlab chiqilgan. Unda agregirlangan rostlagichlarni analitik konstruksiyalash (AKAR) usuli asosida ishlab chiqilgan boshqarish qonunidan foydalanib “dozator – shimdirish vannasi” modeli olingan. Taklif etilgan usulni modellashtirish uchun instrumental vosita sifatida MATLAB dasturiy paketidan foydalanilgan. Unda matolarni oqartirish jarayonining sinergetik boshqarish tizimini AKAR usulidagi algoritmi asosida shimdirish vannasida konsentratsiya va haroratni rostlashning o‘tkinchi jarayonlari grafiklari olindi. Sintezlangan algoritmlar asosida olingan natijalar “dozator - shimdirish vannasi” boshqarish tizimi majmuasining ishlash qobiliyatini yaxshilashga va uning samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.

MUALLIFLAR

D.Xalmatov

TOSHKENT TO'QIMACHILIK VA YENGIL SANOAT INSTITUTI

Teglar

# konsentratsiya# harorat# MATLAB# sinergetik boshqarish# asimptotik turg‘unlik# nochiziqli tizim# matolarni oqartirish# AKAR# agregirlangan rostlagich# attraktor# invariant xilma-xillik# dozator# shimdirish vannasi

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

ROI:

Mavjud emas

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

D.A.Xalmatov, D.R.Xushnazarova. Nechyotkoye regulirovaniye elektroprivodami texnologicheskix protsessov. Avtomatlashtirish tizimlari va yashil energetika muammolari: ishlab chiqarishda, fan va ta’limda. Respublika ilmiy-amaliy anjumani. Qarshi, 2024 yil 18-19 oktabr. 33-36 b.

Belenkiy L.I., Omelyanchuk L.A., Shviryov S.S. Avtomaticheskoye upravleniye texnologicheskimi protsessami otdelochnogo proizvodstva.- M.: Legprombitizdat, 1990. -208 s.

Nazarova M.V., Romanov V.Y. Avtomatizatsiya texnologicheskix protsessov v tekstilnoy promishlennosti. -Volgograd: IUNL VolgGTU, 2014. -160 s.