Мақолада ўзбек тили грамматик категорияларининг умумий грамматик маъноси мураккаб таркибли бўлиб, унда категориянинг субстанциал моҳияти бўлган категориал маъно билан биргаликда бошқа категорияга хос ёндош ва ҳамроҳ маъно қоришган ҳолда мавжудлиги ҳақида гап боради. Замон категорияси ўзбек тилида энг кўп шаклли категориялардан ҳисобланади. Манбаларда унинг асосий уч тури кўплаб турчаларга бўлиб берилади. Масалан, ўтган замон - ўтган замон давом феъли, ўтган замон ҳикоя феъли, узоқ ўтган замон феъли, яқин ўтган замон феъли каби кўринишларга бўлинади ва ҳ. Бундай турларни ажратиш ўз-ўзидан замон категориясида лисоний — категориал ва ёндош, нутқий ҳамроҳ маънони фарқламаслик натижасидир. Тўғри, категориал ва ёндош маъно замон категорияси шаклларини ажратиш учун асос бўлади. Бироқ унутмаслик керакки, категориал ва ёндош маъно кўп ҳолларда бевосита кузатишда бўртиб турадиган ҳамроҳ маъно таъсирида бир назарда кўзга ташланмайди. Замон категорияси умумий грамматик маъноси учун «замон» маъноси категориал маъно бўлиб, у ҳар доим турли-туман майл маъноларисиз мавжуд бўлмайди. Бошқача айтганда, замон категориясида замон ва майл маънолари диалектик боғлиқликда ва бири иккинчисисиз юзага чиқмайди. Замон категорияси шакллари нутқда воқеланар экан, бу маънолар ўткинчи, беқарор нутқий маънолар ҳисобига яна бойийди. Бу маънолар замон умумий грамматик маъносининг нутқий воқеланишини мураккаблаштирувчи воситалар бўлиб, унга субстанциал боғлиқлик касб этмайди. Ҳамроҳ маънолар сифатида баҳоланувчи бу маънолар сирасига «гумон», «ҳаракат реаллиги», «ҳаракат ирреаллиги», «истак», «мақсад», «шарт», «давомийлик» каби қатор маъноларни киритиш мумкин.