logo
calendar17 декабр 2019
view1
Asosiy til:O'zbek

“ХАЗОЙИНУ-Л-МАОНИЙ” ТАНҚИДИЙ МАТНИГА ИЛМИЙ МУНОСАБАТЛАР ТАҲЛИЛИ

Fan yo'nalishi:
pdf

5df887877a061.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Алишер Навоий лирик меросини ўрганиш ҳар бир даврда муҳим масала ҳисобланган. Бироқ текстологик ўрганиш ўтган асрда кенг тус олди. Айниқса, ”Хазойину-л-маоний” девонларини текстологик тадқиқ этиш ХХ аср 50-йилларида Ҳамид Сулаймон томонидан бошланган эди. Олим ”Хазойину-л-маоний” девонлари устида йирик тадқиқот олиб бориб, илмий аппаратлар билан таъминланган илк тўлиқ нашрини амалга оширди. Тадқиқотнинг кириш қисмида ана шу нашрнинг адабиётшунослигимизда тутган ўрни, унинг ўз давридаёқ катта эътирофларга ва эътирозларга сабаб бўлиш омилларини аниқлаш масаласига ойдинлик киритиш лозимлиги кўрсатилган. Тадқиқотнинг ўз олдига қўйган мақсад ва вазифаси эса йирик матншунос олимлар томонидан билдирилган илк нашр хусусидаги илмий фикрларни таҳлил қилиш ва нашрнинг ҳозиргача амалга оширилган нашрлар ўртасидаги ўрнини белгилашдан иборат. Ушбу нашр, А.Ҳайитметов ва Н.Маллаевлар таъкидлаганидек, катта машаққатлар эвазига яратилди. Ҳ.Сулаймон куллиёт қўлёзмалари орасидан 20 та қўлёзма манбани ажратиб олди ва ўзаро муқояса қилиб, куллиёт таркиби, жанрлар таснифи, девонлар редакциялари ва уларнинг композицион қурилиши масалаларини аниқлади. Олим танлаб олинган қўлёзмалар ичидан Ленинградда инв. 55 рақам остида сақланаётган қўлёзмани ушбу нашр учун асос қилиб танлайди. Танқидий матн тайёрлаш ишлари 1962 йилда бошланиб, улардан ”Ғаройибу-с-сиғар” ва ”Наводиру-ш-шабоб” девонлари 4 та қўлёзма асосида тузилган. Қолган икки девон танқидий матни эса олимнинг вафоти сабабли яратилмасдан қолган. Тадқиқот мақсадида илк нашрнинг танқидий матн вазифасини бажара олмаётгани таъкидланган. Тадқиқот мақсадига тарихийлик, анализ ва синтез, абстрактлаштириш ва конкретлаштириш методлари орқали эришилган. Тадқиқотнинг муҳокама қисмида Ҳ.Сулаймон томонидан яратилган 4 девондан иборат куллиётнинг илк тўлиқ нашри қандай тамойиллар асосида яратилгани, унинг навоийшуносликнинг йирик ютуғи эканлиги, кейинги нашрлар тараққиётида тутган ўрни, шу билан бирга, ўз давридаёқ бир қадар танқидий мулоҳазаларга сабаб бўлиш сабаблари муҳокама қилинган. Шу билан бирга, олимлар томонидан илк нашрга билдирилган фикрлар таҳлил қилинган. Хулоса қисмида бугунгача яратилган Навоий лирикаси нашрлари шу нашр асосида яратилаётгани, Ҳамид Сулаймон томонидан тузилиши бошланган ва тугалланмасдан қолган танқидий матннинг бугунги кунда яратиш зарурияти пайдо бўлгани, ушбу масаланинг ўз ечимини кутаётган долзарб масалалардан бири экани таъкидланган.

MUALIFLAR

Teglar

# куллиёт# танқидий матн# хронологик жадвал# нашрлар такомили# матний тафовут

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

С.Л.Волин. Описание рукописей произведений Навои в Ленинград ских собраниях. –Москва – Ленинград, 1946. –221 бет.

Алишер Навоий. Хазойинул-маоний. 4 томлик. I том. – Тошкент, Фан, 1959. 832 бет.

Алишер Навоий. Ғаройибус-сиғар. Илмий-танқидий матн. –Ташкент, "Мумтоз сўз", 2012. –782 бет.

А.Навоий. Ғаройибус-сиғар. Тўла асарлар тўплами. 10 жилдлик. Ж.1. – Ташкент, Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйи. 2011. – 804 бет.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.