logo
calendar17 декабр 2019
view2
Asosiy til:O'zbek

“ҚИСАСИ РАБҒУЗИЙ” АСАРИДА ҚЎЛЛАНГАН АРАБИЙ ЎЗЛАШМАЛАРНИНГ ТЕМАТИК ТАСНИФИ

Fan yo'nalishi:
pdf

5df895d2a3c19.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Мазкур мақолада XIII–XIV асрларга оид Хоразм ҳудудида Носируддин Рабғузий томонидан исломий манбалар асосида илк бор туркий тилда яратилган “Қисаси Рабғузий” асари луғати таркибида аниқланган арабий ўзлашмалар мавзуий гуруҳларга ажратилган ҳолда таҳлил қилинган. Асар тилидаги арабий ўзлашмаларни диахрон аспектда ўрганиш тил фактларининг тараққий этиш усулларини аниқлаш учунгина эмас, балки уни яратган халқ тарихини тадқиқ қилиш учун ҳам алоҳида аҳамиятга эга. Тилнинг тарихий ривожланиш жараёни ва луғат бойлигини ўрганишнинг кенг тарқалган усулларидан бири тилдаги сўзларни мавзуий гуруҳларга ажратиб таҳлил қилишдир. Асарда келтирилган арабий сўзларнинг қайси соҳа тармоқларига оидлигини аниқлаш, мавзуий жиҳатдан гуруҳлаштириш асар яратилган давр халқларининг маънавияти, ҳуқуқий савияси, қўшни ва қардош халқлар билан олиб борган ҳамкорлик муносабатлари ҳақида тўлиқ тасаввурга эга бўлиш имкониятини ҳам беради. Тадқиқот натижасида асарда келтирилган арабий ўзлашмаларнинг 24 та мавзуий гуруҳи аниқланиб, илмий асосда таҳлил қилинди.Тилнинг луғат бойлигини мавзуий гуруҳларга ажратиб таҳлил қилиш бўйича амалга оширилган тадқиқотлар юзасидан тўхталиб ўтилди. Асар тилида фаол тарзда қўлланилган атоқли отларнинг бир неча турлари аниқланди. Жумладан, ўзлашма ва экзотик антропонимлар, этноним, теоним ва топонимлар ҳамда диний лексика асар тилида энг кўп қўлланилган гуруҳлар сифатида хулоса қилинди. Мазкур тадқиқот XIII–XIV асрлар туркий халқлар тилида арабча сўзларнинг ўзлашиш жараёни ва луғат бойлигини ўрганишда муҳим аҳамият касб этади.

MUALIFLAR

Teglar

# тасниф# топоним# лексика# антропоним# лексик таркиб# арабий ўзлашмалар# мавзуий гуруҳлар# лексик гуруҳ# лингвистик метод# этноним

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Абдулхайров М. “Девони Мунис” тилининг лексик қатламлари. Филол. фан. ном. дисс. автореф. – Т.: 1996. – Б.16

Абдушукуров Б.Б. “Қисаси Рабғузий”лексикаси. Филол. фан. док. ... дисс. – Тошкент, 2017. – 259 б.

Бафоев Б. Навоий асарлари лексикаси.– Т.: ФАН,1983. – Б.3.

Бегматов Э. Ҳозирги ўзбек адабий тилининг лексик қатламлари. Тошкент, 1985. – Б.120.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.