logo
calendar17 декабр 2019
view1
Asosiy til:O'zbek

ВИЗУАЛЛАШТИРИШ ҚОБИЛИЯТИ ВА УНИ ТАШХИС ҚИЛИШ МЕТОДИКАСИ

Fan yo'nalishi:
pdf

5df8a8a3c2af1.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Инсон қобилиятларини ўрганиш кадрлар масаласи, ёшларни касб-ҳунарга йўллаш каби муҳим фаолиятларни тўғри ташкил қилишнинг илмий негизини ташкил қилади. Бугунги кунда инсон қобилиятлари 52 турда намоён бўлиши эътироф этилиб, улар америкалик олим Э.А.Флейшман томонидан таксономия кўринишида тақдим этилган. Шулардан бири визуализация қобилияти деб номланиб, бунда бирон нарса ёки уни қисмининг турли томонга бурилиши ёки жойини ўзгартиришидан кейин қандай кўринишда бўлишини тасаввур қилиш қобилияти назарда тутилади. Визуаллаштириш қобилияти кўпгина касб-ҳунар мутахассисликлари учун зарур бўлган қобилият ҳисобланади. Ушбу қобилиятларни ташхис қилиш учун хорижда “Буклаб тешилган қоғоз”, “Фазовий шакл қуриш”, “Шакллар доскаси” номли тестлар кенг қўлланилади. Ўзбекистонда мазкур тестлар стандартлаштирилмаган. Бизнинг тадқиқотимизда “Буклаб тешилган қоғоз” тести ва “Фазовий шакл қуриш” тести ТошПТИ 5-курсда ўқувчи 100 та ўғил бола ва 100 та қиз болада ўтказилиб стандартлаштирилди. Синалувчиларнинг ёши 23-30 гача бўлиб, ўртача ёши 25,8 га тенг. Иккала тест натижалари корреляцияси ўғил бола талабаларида 0,531, қиз болаларда эса 0,466 ни кўрсатди. “Фазовий шакл қуриш” тести бўйича қиз болаларнинг натижалари ўғил болаларга нисбатан бироз юқорироқ намоён бўлди. “Буклаб тешилган қоғоз” тестида эса гендер тафовутлар қайд этилмади. Касб-ҳунарга йўналтириш муаммолари, айниқса, 9-синф ўқувчиларида долзарб бўлганлиги учун уларда қизиқиш, лаёқат ва қобилиятларини ташхис қилиш жуда муҳимдир. Шулар қаторида визуаллаштириш қобилиятини ўрганишга қаратилган “Буклаб тешилган қоғоз тести”ни стандартлаштириш амалий аҳамиятга эгадир. Бугунга қадар мазкур тест Тошкент шаҳри, Наманган вилояти, Жиззах вилояти ва Бухоро вилоятларида синовдан ўтказилди. Республикамизнинг ўрта мактаблари 9-синф ўқувчилари учун турли қобилиятларни ташхис қилишга доир тестларни ишлаб чиқиш, мослаштириш ва стандартлаштириш мақсадида тадқиқотлар давом эттирилади.

MUALIFLAR

Teglar

# қобилият# стандартлаштириш# таксономия# визуаллаштириш# тест# ташхис# тешилган қоғоз тести# фазовий шакл ясаш тести# фазовий тасаввур қилиш

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Акбарова С.Н. Инсон қобилиятлари таксономияси // Мактаб ва ҳаёт 6 (2018): 7-9 бетлар

Акбарова С.Н. Физика фани доирасидаги қобилиятлар ва уларни ўрганиш усуллари. “XXI асрда илмфан тараққиётининг ривожланиш истиқболлари ва уларда инновацияларнинг тутган ўрни” республика илмий 2-онлайн конференцияси (30 март, 2019 йил): 210-212 бетлар.

Fleishman E.A. , and Relly M.E.. Handbook of human abilities: Definitions, measurement, and job task requirements. Bethesda, MD: Management Research Institute(1992): 132

Давлетшин М.Г. Ўқувчиларда қобилият таркиб топиши. Монография. Тошкент (1965): 150

Ana-Marija Ozimec and Martin Natter. Geographical Information Systems—Based Marketing Decisions: Effects of Alternative Visualizations on Decision Quality// Journal of Marketing , November ( 2010): 50 p.

Давлетшин М.Г. Қобилият ва унинг диагностикаси. Монография. (1979): 164

Study N.E. An Overview of Tests of Cognitive Spatial Ability. 66 th EDGD Mid-Year Conference Proceedings. Galveston, Texas (2012): 92-98

Ruth B. Ekstrom, John W. French, Harry H. Harman. Manual for Kit of Factor-Referenced

Cognitive Tests. (1976): 216 p.

Barrett, James. Ultimate aptitude tests: assess your potential with aptitude, motivational and personality tests / Jim Barrett. (2008): 210 p.

Apptitude tests descriptions. Resource associates. (www.resourceassociates.com) (2015

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.