Тафаккур ва нутқ жараёнларини унификация қилиш йўли билан ту-зилган маънолар тизими Виготский ишининг марказий мавзуси бўлиб, муаллифнинг маш-ҳур бўлишига энг кўп ҳисса қўшган концепциялар асосини ташкил қилади. Бундай концеп-циялар жумласига яқин ривожланиш ҳудудлари (зоналари), фаолият медиацияси учун бел-гилардан фойдаланиш ва ундан кейин юқори психологик жараёнларнинг ривожланиши, ич-ки ва хусусий нутқ, ўйин ва ривожланишнинг ижтимоий/маданий/тарихий вазиятининг роли киради. Кўпчилик тадқиқотчилар ушбу концепциялардан ўз тадқиқотларини иккинчи тилни ривожлантириш масалаларига киритишда фойдаланадилар. Бундан ташқари, Ви-готскийнинг инсон руҳияти (психикаси)ни ўрганишда маънолар концептуал тизимидан тилдан фойдаланиш ва унинг ривожланиши билан алоқасига кўра мантиқий хотира, фаол диққат ва оғзаки нутқни қабул қилиш каби юқори психологик жараёнлардан фойдалан-ганлиги ҳам жамоатчилик учун кенг маълум эмас. Инсон онгининг келиб чиқиши ва ри-вожланиши масалаларига аниқлик киритишда ақлий тизимларни таҳлил қилиш Вигот-скийнинг бир неча ўн йиллик давом этган тадқиқотларининг марказий қисми бўлган. У онгни тизимлар тизими деб қараган ва онгни ўрганиш тадқиқотларини тафаккур ва нутқ жараёнларини унификация қилиш йўли билан олинган маънолар тизимини таҳлил қилиш билан бошлаган. Марказий ўринга эга бўлса-да, ижтимоий-маданий назария, умуман, иж-тимоий-маданий тадқиқотлар кўриб чиқилган иккинчи тил масалаларини тадқиқ қилиш-да ушбу тизим кенг ўрганилмади. Ушбу мақолада Виготский ўтказган ва тилдан фойда-ланишга асосланган, ўз навбатида, уни ривожлантирадиган тизим таҳлили тасвирланади ва ушбу таҳлил иккинчи тилни ўзлаштириш ва ривожлантиришда қатнашадиган жара-ёнларга бағишланган.