Кейинги йилларда спортда жисмоний қувватни оширувчи кимёвий моддалардан фойдаланишга қарши кескин кураш авж олди. Спортчилар бундай моддалардан онгли равишда фойдаланишдан ташқари, ўзлари билмаган ҳолда истеъмол қилиб қўйиш эҳтимоллиги ҳам бўлади. Булар турли хил биологик фаол қўшимчалар, озиқ-овқат маҳсулотлари ва баъзан дори моддалари таркибини яхши билмаслик оқибатида юз бериши мумкин. Мақолада айнан шу каби муаммолар ва уларни олдини олиш учун қилинаётган чора-тадбирлар муҳокама қилинган. Маълумки, маҳаллий табиблар турли доривор гиёҳлардан тайёрлаган ўтли дамламалар халқ орасида кенг қўлланилиб келинади. Бундай воситаларга кам ҳолларда бўлса-да спортчиларимиз ҳам мурожаат қилиб туришади. Бундай дамламалар ва дорилар таркиби кўпинча номаълум бўлади. Мақолада маҳаллий шароитда ўстирилган мандрагора (Mandragora officinarum) ўсимлиги таркибини замонавий хромато-масс-спектрометрия усулида ўрганиш тадқиқотлари ёритилган. Хусусан, ўсимликнинг илдиз-томирини гексанли экстракцияси тахлил қилинганда, унда спортда тақиқланган анаболик стероид намунаси топилган. Ушбу модданинг кимёвий структураси метандростенолон стероид гормони билан ўхшашлиги аниқланган. Олинган натижалар халқ табобатида фойдаланиладиган турли гиёҳли дамламалардан кўр-кўрона фойдаланишликдан сақланиш мақсадга мувофиқлигини кўрсатади. Калит сўзлар: спорт, ўсимлик, халқ табобати, меҳригиё, хромато-масс-спектрометрия