Agrotexnik talablariga binoan ekinlar qator oralariga ishlov berishda kultivator ish jarayoni sifati tuproqni bir tekis va aniq chuqurlikga yumshatishi, ekinlar oralaridagi begona o„tlarni yo„q qilishi va ekinlarni shikastlanishi va tuproq bilan ko„milishiga yo„l qo„ymasligi (ximoya zonasi kengligining mustaxkamligi) xisoblanadi. Agarda qator oralig„iga nisbatan chekka ishchi organning izi qator oralig„ining chizig„ini taqlid qilgan bo„lsa, bu xolda, kultivator eng yuqori sifatli ish jarayonini bajaradigan bo„ladi. Maqolada kultivatorning bajarilayotgan ish jarayoni ma‟lumoti qaytadan ishlash modeli ko„rib chiqilgan, chopiq kultivator agregatlarning ish jarayoni modellarida protsesslarining extimollik tavsiflari keltirilgan.Tajriba kultivator agregat modeli asosida o„tkazildi. Bu modelga kultivator ishchi organlari o„rniga chiziq chizuvchi moslamalar o„rnatiladi. Model yordamida koordinat qog„oziga tushirilgan «o„simlik qatorlariga» kultivator bilan ishlov berish jarayoni imitasiya qilinadi. Kultivator agregat modeli shunday boshqariladiki, moslama chizayotgan chiziq (kultivator ishchi organi traektoriyasi) o„simlik qatoriga ekvidistant harakat qiladi. Ekin qator orasini chopiq qilishda himoya zonasi ikki qismdan iborat: ildiz zonasi qiymati va qo„shimcha ximoya zona qiymati. Qo„shimcha himoya zonasi qiymati chopiq vaqtida kultivator ishchi organining qator oralariga ekvidistant harakatdan muqarrar og„ish kattaligiga bog„liq. Himoya zonasi qiymatining xatoligi kultivator ishchi organi harakat vaqtidagi muqarrar og„ishidan xosil bo„lgan xatolikga teng. CHunki ekinning ma‟lum bir rivojlanish davrida ildiz zonasi qiymati o„zgarilmaydi. Bu hol qo„shimcha himoya zonasining xatoligini himoya zonasining xatoligi orqali o„lchash mumkin ekanligini ko„rsatadi.Qo„shimcha himoya zonasi o„zgarishiga o„simlik qatorlarining to„g„riligi, chopiq agregatining kinematik parametrlari, tuproq xossalari, egat profili, traktorchining mahorati va boshqa sabablar ta‟sir etadi. Ehtimollik nazariyasidan ma‟lumki yetarli darajada ko„p tasodifiy qiymatlar yig„indisi, agar u qiymatlar o„zaro bog„liq bo„lmasa yoki oz miqdorda bog„liq bo„lgan chog„da ham, taxminan normal taqsimot qonuniga bo„ysunadi. Demak qo„shimcha himoya zonasi xatoligi normal taqsimot qonuniga bo„ysunadi degan dastlabki gipotezani tanlash mumkin va qabul yoki rad qilmoq uchun nazariy va statistik taqsimotlarning muvofiqligi (Pirson mezoni) bilan tekshirish mumkin.Himoya zonasi o„lchami xatoligining statistik qatori asosida himoya zonasi o„lchami xatoligining taqsimot gistogrammasi va nazariy taqsimot zichligini grafigi quriladi.O„simliklar shikastlanishining ruxsat etilgan miqdori qo„shimcha himoya zonasini belgilashda asosiy shartdir. Kultivator ishchi organni o„simlikdan shunday masofada o„rnatish lozimki, uning o„simlikka ildiz zonasi qiymati masofasidan ko„ra yaqinroq kelish ehtimoli o„rtacha kvadratik og„ishdan oshmasligi kerak. Buning uchun normal taqsimot funksiyasining qiymati o„rtacha kvadratik og„ishiga teng bo„lishini ta‟minlash lozim.Farazimiz kultivator agregat modeli asosida olingan tajriba natijalariga mos yoki zid ekanligi ta‟kidlanadi. Agar mos bo„lsa shikastlanishning ruxsat etilgan Mechanical Engineering 276 miqdoridan oshmaydigan himoya zonasi o„lchami ko„r satiladi. Bunga ko„ra kultivator agregatlarining ekinga ishlov berishda himoya zonasi o„lchamini belgilash mumkin.