Markaziy Osiyoda talabalar turizmi iqtisodiy daromad va inson kapitali uchun strategik yo‘nalish bo‘lsa-da, uni kompleks baholaydigan ko‘rsatkich mavjud emas. Ushbu maqola yangi Talabalar Turizmi Integratsiya Indeksini (TTII) taklif etib, 2023-yil ma’lumotlari asosida Qozog‘iston va O‘zbekiston bo‘yicha pilot hisob-kitobni taqdim etadi. TTII to‘qqiz indikatorni (mobillik ulushi, Erasmus+ almashinuvlari, ta’lim bitimlari, viza ochiqligi, internet va logistika infratuzilmasi hamda talabalar xizmatlari) 0–100 shkalada normallashtiradi va ekspert og‘irliklari bilan agregatsiyalaydi. Natijalar Qozog‘istonda 64,2, O‘zbekistonda 47,5 ballni ko‘rsatib, inbound mobillik va logistik infratuzilma asosiy farq omillari ekanini aniqladi. TTII mintaqa uchun dalillarga asoslangan siyosiy qarorlar ishlab chiqishga xizmat qiladi.
Markaziy Osiyoda talabalar turizmi iqtisodiy daromad va inson kapitali uchun strategik yo‘nalish bo‘lsa-da, uni kompleks baholaydigan ko‘rsatkich mavjud emas. Ushbu maqola yangi Talabalar Turizmi Integratsiya Indeksini (TTII) taklif etib, 2023-yil ma’lumotlari asosida Qozog‘iston va O‘zbekiston bo‘yicha pilot hisob-kitobni taqdim etadi. TTII to‘qqiz indikatorni (mobillik ulushi, Erasmus+ almashinuvlari, ta’lim bitimlari, viza ochiqligi, internet va logistika infratuzilmasi hamda talabalar xizmatlari) 0–100 shkalada normallashtiradi va ekspert og‘irliklari bilan agregatsiyalaydi. Natijalar Qozog‘istonda 64,2, O‘zbekistonda 47,5 ballni ko‘rsatib, inbound mobillik va logistik infratuzilma asosiy farq omillari ekanini aniqladi. TTII mintaqa uchun dalillarga asoslangan siyosiy qarorlar ishlab chiqishga xizmat qiladi.
| № | Author name | position | Name of organisation |
|---|---|---|---|
| 1 | AXROROVA N.U. | PhD tadqiqotchi | “Ipak yo‘li” turizm va madaniy meros xalqaro universiteti |
| № | Name of reference |
|---|---|
| 1 | Anderson, J. E., & van Wincoop, E. (2003). A gravity model of international trade. Journal of Economic Literature, 41(4), 691–751. |
| 2 | Akhrorova, N. (2023). The role of international business in the development of youth tourism and travel. Центр научных публикаций (buxdu. uz), 34, 34. |
| 3 | Akhrorova, N. (2024). The role of visa policies for student tourism development: opportunities and challenges. Nordic_Press, 1(000001). |
| 4 | Asian Development Bank. (2021). Asian Regional Cooperation and Integration Index (ARCII) 2021 Methodology Note. Manila: ADB. |
| 5 | Akhrorova, N. U. (2025). Student Tourism Development In Central Asia: Comparative Assessment Of Organizational Frameworks. Central Asian Journal of Innovations on Tourism Management and Finance, 6(3), 1182-1199. https://doi.org/10.51699/cajitmf.v6i3.979 |
| 6 | Bureau of National Statistics of the Republic of Kazakhstan. (2024). Education in Kazakhstan 2023 (in Kazakh). |
| 7 | Akhrorova, N. U., & Axmadova, Z. A. (2023). The role of youth travel organizations in improving the national economy. In Современные вопросы естествознания и экономики (pp. 61-64). |
| 8 | Axrorova, N. (2023). Ta’lim sifatini yaxshilashda xalqaro kredit mobilligining roli. Центр научных публикаций (buxdu. uz), 33(33). |
| 9 | European Commission. (2021). Erasmus+ Programme Annual Report 2020. Brussels. |
| 10 | Akhrorova, N. (2024). Strategic framework for the advancement of student tourism development. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 2(9). |
| 11 | Hall, C. M. (1992). Tourism and Politics: Policy, Power and Place. John Wiley & Sons. |
| 12 | Uktаmоvnа, А. N. (2023). Thе fоrеign соuntriеs’еxреriеnсе оn tоurism аnd уоuth роliсу. Journal of new century innovations, 31(1), 125-131. |
| 13 | Uktаmоvnа, А. N. (2024). Developing student tourism: strategies for destination marketing. Образование наука и инновационные идеи в мире, 44(1), 195-199. |
| 14 | UNESCO UIS. (2022). Inbound Mobility Rate by Country (dataset). Retrieved from https://uis.unesco.org. |
| 15 | UNESCO. (2020). Global Flow of Tertiary-Level Students. Paris: UNESCO Institute for Statistics. |
| 16 | UNWTO. (2013). Youth Travel Matters: Understanding the Global Phenomenon of Youth Travel. Madrid: World Tourism Organization. |
| 17 | UNWTO. (2023). Tourism Visa Openness Report 2023. Madrid: World Tourism Organization. |
| 18 | World Bank. (2023a). Logistics Performance Index 2023: Connecting to Compete. Washington, DC. lpi.worldbank.org |
| 19 | Ахророва, Н. (2024). Organizational aspects of student tourism in central asia: visa policies for student mobility. Перспективы реформирования и устойчивого развития национальной экономики, 1(1), 572-576. |
| 20 | Ахророва, Н. (2024). Студенческий туризм и его влияние на местную экономику. in Library, 2(2), 219-220. |
| 21 | World Bank. (2023b). Individuals Using the Internet (% of Population) [IT.NET.USER.ZS] (dataset). |
| 22 | World Economic Forum. (2021). Travel & Tourism Development Index 2021: Rebuilding for a Sustainable and Resilient Future. Geneva: WEF. |
| 23 | https://www.universityworldnews.com/post.php?story=20241126164516941 |
| 24 | https://www.numbeo.com/quality-of-life/rankings |
| 25 | https://livingcost.org/cost |
| 26 | https://www.stat.uz/ |
| 27 | https://stat.gov.kz/ |
| 28 | https://erasmus-plus.ec.europa.eu/sites/default/files/centralasia-regional-erasmusplus-2019_en.pdf |
| 29 | https://www.erasmusplus.uz/competitions/Capacity-building/index.htm |
| 30 | https://www.e-unwto.org/doi/epdf/10.18111/9789284425044 |