Ushbu maqolada sholi (Oryza sativa L.) o‘simligining mineral o‘g‘itlar ta’siridagi fiziologik javob reaksiyalari, xususan, ho‘l va quruq biomassaning shakllanish dinamikasi tahlil qilingan. Tajriba natijalariga ko‘ra, sholi navlarining (“Sadaf”, “Billur”, “Ziynat”) o‘sish davrlarida biomassa miqdori izchil ravishda ortib borgani aniqlangan. Ho‘l massa o‘sishning suv ta’minoti va metabolik faollik bilan bog‘liqligi, quruq massa esa fotosintetik mahsulotlarning yig‘ilishi hamda o‘sish samaradorligini aks ettirishi ko‘rsatilgan. Navlar fiziologiyasidagi farqlar ularning modda almashinuvi sur’ati va mineral moddalardan foydalanish qobiliyatiga bog‘liq holda namoyon bo‘lgani bayon etilgan.
Ushbu maqolada sholi (Oryza sativa L.) o‘simligining mineral o‘g‘itlar ta’siridagi fiziologik javob reaksiyalari, xususan, ho‘l va quruq biomassaning shakllanish dinamikasi tahlil qilingan. Tajriba natijalariga ko‘ra, sholi navlarining (“Sadaf”, “Billur”, “Ziynat”) o‘sish davrlarida biomassa miqdori izchil ravishda ortib borgani aniqlangan. Ho‘l massa o‘sishning suv ta’minoti va metabolik faollik bilan bog‘liqligi, quruq massa esa fotosintetik mahsulotlarning yig‘ilishi hamda o‘sish samaradorligini aks ettirishi ko‘rsatilgan. Navlar fiziologiyasidagi farqlar ularning modda almashinuvi sur’ati va mineral moddalardan foydalanish qobiliyatiga bog‘liq holda namoyon bo‘lgani bayon etilgan.
В данной статье проанализированы физиологические реакции растения риса (Oryza sativa L.) под влиянием минеральных удобрений, в частности, динамика формирования сырой и сухой биомассы. Согласно результатам эксперимента, установлено, что количество биомассы у сортов риса (“Sadaf”, “Billur”, “Ziynat”) постепенно увеличивалось в течение вегетационного периода. Показано, что сырая масса связана с обеспеченностью растения влагой и метаболической активностью, тогда как сухая масса отражает накопление фотосинтетических продуктов и эффективность роста. Различия в физиологии сортов проявлялись в зависимости от интенсивности обмена веществ и способности усваивать минеральные вещества.
This article analyzes the physiological responses of rice (Oryza sativa L.) to the effects of mineral fertilizers, particularly the dynamics of wet and dry biomass formation. According to the experimental results, the biomass amount in rice varieties (“Sadaf”, “Billur”, “Ziynat”) gradually increased during the growth stages. The wet biomass was associated with water supply and metabolic activity, while the dry biomass reflected the accumulation of photosynthetic products and growth efficiency. Differences in the physiological traits of the varieties were manifested depending on the rate of metabolism and the ability to utilize mineral nutrients.
| № | Имя автора | Должность | Наименование организации |
|---|---|---|---|
| 1 | Xojamkulova Y.J. | “O‘simliklar fiziologiyasi va biokimyosi” laboratoriya mudiri, qishloq xo‘jaligi fanlari bo‘yicha falsafa doktori, katta ilmiy xodim | Sholichilik ilmiy-tadqiqot instituti |
| 2 | Mamatxanov A.A. | “Sholi genetikasi va seleksiyasi” laboratoriya mudiri, qishloq xo‘jaligi fanlari bo‘yicha falsafa doktori | Sholichilik ilmiy-tadqiqot instituti |
| 3 | Saitkanova R.U. | Don dukkakli ekinlar seleksiyasi va yetishtirish agrotexnologiyasi laboratoriyasi ilmiy xodimi | Sholichilik ilmiy-tadqiqot instituti |
| № | Название ссылки |
|---|---|
| 1 | 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 23 fevraldagi PQ–134-sonli qarori. |
| 2 | 2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023 yil 12 iyundagi PQ–178-sonli qarori. |
| 3 | 3. Ruben, P., et al. (2020). Influence of fertilizer management on paddy growth and biomass accumulation. Journal of Plant Nutrition, 43(5), 720–732. |
| 4 | 4. Park, J.H., et al. (2021). Physiological response of rice to nutrient supply under varying soil conditions. Plant Physiology Reports, 26(4), 501–509. |
| 5 | 5. Abdurashidov, A., Toshpo‘latova, M., va boshq. (2023). Sholining o‘sish va hosildorligiga mineral o‘g‘itlarning ta’siri. Agrobiologiya jurnali, №3, 24–30. |
| 6 | 6. Zhou S. et al. (2023). Optimizing Nitrogen Regime Improves Dry Matter and Nitrogen Accumulation during Grain Filling to Increase Rice Yield.* Agronomy, 13(8): 1983. |
| 7 | 7. Park J.H. et al. (2021). Physiological response of rice to nutrient supply under varying soil conditions. Plant Physiology Reports, 26(4): 501–509. |
| 8 | 8. Nasrullaev.A. (2021). Sholining fiziologik ko‘rsatkichlariga mineral o‘g‘itlarning ta’siri. Agrobiologiya jurnali, № 3, 24–30. |
| 9 | 9. GOST 12038–84. “Seeds. Methods for determination of germination”. State Standard of the USSR, Moscow, 1984. — 14 p. |
| 10 | 10. FAO. (2018). Guidelines for Measuring and Reporting Biomass and Plant Growth Parameters in Experimental Studies. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome, 2018. — 56 p. |