logo
calendar2 июн 2025
view2
Asosiy til:O'zbek

OQOVA SUVLARNI TOZALASH JARAYONINI INTELLEKTUAL BOSHQARISH TIZIMI VA DASTURIY TA’MINOTINI ISHLAB CHIQISH

Fan yo'nalishi:
pdf

683d86a539d38.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Hozirgi kunda suv tanqisligi dunyo bo‘ylab dolzarb muammolardan biri sanaladi. Sanoat oqova suvlarini qayta ishlashda resurs samarador texnologiyalarni qo‘llash muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu tadqiqotda sanoat oqova suvlarini tozalash jarayonini intellektual boshqarish masalasi o‘rganilgan. Dastlab ion- almashinish smolalari yordamida oqova suvlarni tozalash qurilmasi ishlab chiqildi va Qo‘ng‘irot soda zavodidan olingan sanoat oqova suvlari aralashmasi orqali sinovdan o‘tkazildi. Olingan natijalar asosida suvning qattiqligi (H) va umumiy erigan minerallar miqdori (TDS)ni oqova suvning sarfi orqali avtomatik boshqarish tizimi ishlab chiqildi. Boshqarish tizimi sifatida Adaptiv Neyro-Noqat’iy Mantiqiy Xulosa Tizimi (ANFIS) qo‘llandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, ANFIS asosida boshqarilgan tizim an’anaviy PID va noqat’iy mantiqiy boshqaruv usullariga nisbatan rostlash vaqtini 25–30 %ga qisqartirish va statik xatoliklarni 12 %ga kamaytirish imkonini beradi. Bu orqali suv sarfini rostlovchi servo klapan uchun sarflanadigan energiya 1,3 %gacha kamaytirildi. Bundan tashqari, jarayonni real vaqt rejimida monitoring qilish va avtomatik boshqarishni amalga oshirish maqsadida MasterSCADA 4D platformasi asosida dasturiy ta’minot ishlab chiqildi. Ushbu tizim orqali suv sifati parametrlarini (H va TDS) uzluksiz kuzatish va optimallashtirish imkoniyati yaratildi.

MUALIFLAR

Teglar

# software# ионообменные смолы# программное обеспечение# dasturiy ta’minot# control system# boshqarish tizimi# ANFIS# wastewater treatment# oqova suvlarni tozalash# ion-almashinish smolalari# Matlab modeli# очистка сточных вод# ion-exchange resins# система управления# модель Matlab# Matlab model

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Dastorani, M. T., Moghadamnia, A., Piri, J., & Rico-Ramirez, M. (2010). Application of ANN and ANFIS models for reconstructing missing �low data. Environmental Monitoring and Assessment, 166 (1), 421–434. https://doi.org/10.1007/s10661-009-1012-8

Eshbobaev, J., Norkobilov, A., Turakulov, Z., Khamidov, B., & Kodirov, O. (2023). Field trial of solar-powered ion-exchange resin for the industrial wastewater treatment process. Engineering Proceedings, 37 (1), Article 1. https://doi.org/10.3390/ECP2023-14626

Eshbobaev, J., Norkobilov, A., Usmanov, K., Khamidov, B., Kodirov, O., & Avezov, T. (2024). Control of wastewater treatment processes using a fuzzy logic approach. Engineering Proceedings, 67 (1), Article 1. https://doi.org/10.3390/engproc2024067039

Ghazi, Z. M., Rizvi, S. W. F., Shahid, W. M., Abdulhameed, A. M., Saleem, H., & Zaidi, S. J. (2022). An overview of water desalination systems integrated with renewable energy sources. Desalination, 542, 116063. https://doi.org/10.1016/j.desal.2022.116063

Guerra, M. I. S., De Araújo, F. M. U., De Carvalho Neto, J. T., & Vieira, R. G. (2024). Survey on adaptive neural fuzzy inference system (ANFIS) architecture applied to photovoltaic systems. Energy Systems, 15 (2), 505–541. https://doi.org/10.1007/s12667-022-00513-8

Ahmed, F. E., Hashaikeh, R., Diabat, A., & Hilal, N. (2019). Mathematical and optimization modelling in desalination: State-of-the-art and future direction. Desalination, 469, 114092. https://doi. org/10.1016/j.desal.2019.114092

Ahmed, F. E., Khalil, A., & Hilal, N. (2021). Emerging desalination technologies: Current status, challenges and future trends. Desalination, 517, 115183. https://doi.org/10.1016/j.desal.2021.115183

Aldair, A. A., Obed, A. A., & Halihal, A. F. (2018). Design and implementation of ANFIS-reference model controller based MPPT using FPGA for photovoltaic system. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 82, 2202–2217. https://doi.org/10.1016/j.rser.2017.08.071

Almasoudi, S., & Jamoussi, B. (2024). Desalination technologies and their environmental impacts: A review. Sustainable Chemistry One World, 1, 100002. https://doi.org/10.1016/ j.scowo.2024.100002

Ayaz, M., Namazi, M. A., Din, M. A. U., Ershath, M. I. M., Mansour, A., & Aggoune, el-H. M. (2022). Sustainable seawater desalination: Current status, environmental implications and future expectations. Desalination, 540, 116022. https://doi.org/10.1016/j.desal.2022.116022

Bobat, A., Gezgin, T., & Aslan, H. (2015). The SCADA system applications in management of Yuvacik Dam and Reservoir. Desalination and Water Treatment, 54 (8), 2108–2119. https://doi.org/ 10.1080/19443994.2014.933615

Burn, S., Hoang, M., Zarzo, D., Olewniak, F., Campos, E., Bolto, B., & Barron, O. (2015). Desalination techniques – A review of the opportunities for desalination in agriculture. Desalination, 364, 2–16. https://doi.org/10.1016/j.desal.2015.01.041

Curto, D., Franzitta, V., & Guercio, A. (2021). A Review of the Water Desalination Technologies. Applied Sciences, 11 (2), 670. https://doi.org/10.3390/app11020670

Darre, N. C., & Toor, G. S. (2018). Desalination of water: A review. Current Pollution Reports, 4 (2), 104–111. https://doi.org/10.1007/s40726-018-0085-9

kun.uz. (2025, February 27). 2050 yilga borib O‘zbekistonda suv tanqisligi 15-25 foizga yetishi mumkin [By 2050, water scarcity in Uzbekistan may reach 15-25 percent]. (In Uzbek). Kun.uz. https:// kun.uz/news/2024/06/20/2050-yilga-borib-ozbekistonda-suv-tanqisligi-15-25-foizga-yetishi- mumkin

Ministry of Water Management of the Republic of Uzbekistan (2025, February 27). https://gov. uz/suvchi

Osman, F. A., Hashem, M. Y. M., & Eltokhy, M. A. R. (2022). Secured cloud SCADA system implementation for industrial applications. Multimedia Tools and Applications, 81 (7), 9989–10005. https://doi.org/10.1007/s11042-022-12130-9

‘O‘zsuvta’minot’ Joint-Stock Company. (2025, February 27). https://uzsuv.uz/ru/posts/844

Vijayakumar, G., Rajkumar, M., Chandar, N. R., Selvakumar, P., & Duraisamy, R. (2024). Environmentally friendly TDS removal from wastewater by electrochemical ion exchange batch-type recirculation (EIR) technique. Environmental Science: Water Research & Technology, 10 (4), 826–835. https://doi.org/10.1039/D3EW00793F

Win, K. T. Z., & Tun, H. M. (n.d.). Design and implementation of SCADA system based power distribution for primary substation.

Yusupbekov, N. R., & Avazov, Y. S. (2022). Method of intelligent control of the process of rectification of multicomponent mixtures. Technical Science and Innovation, (3), 148–154. https:// btstu.researchcommons.org/journal/vol2022/iss3/8/

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.