logo
calendar23 октябр 2025
view2
Asosiy til:O'zbek

AMUDARYODAN AMU BUXORO MASHINA KANALIGA SUV OLISH HUDUDIDA OʻZAN JARAYONLARI DINAMIKASI

Fan yo'nalishi:
pdf

68fa01ca682b0.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
O‘zandagi jarayonlarni monitoring qilish va bashoratlash muammosini hal etishning dolzarbligi shundaki, bugungi kungacha nazariy tadqiqotlar yakuniga yetmagan va ular oqimlarning gidravlik nazariyasi hamda morfologik jihatlarini o‘rganishni uyg‘unlashtirish orqali rivojlantirishni talab etadi. Ayniqsa, dunyodagi loyqa cho‘kindilar ko‘p hisoblangan Amudaryoda yildan yilga daryo o‘zanini loyqa bosishi va ko‘tarilishi davom etmoqda, bu esa o‘zan deformatsiyasiga olib keladi hamda daryo o‘zanida joylashgan gidrotexnik inshootlarning barqaror ishlashiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu maqolada Amudaryoning oʻrta oqimidagi oʻzan jarayonlari masofaviy zondlash ma’lumotlaridan foydalangan holda oʻrganildi. Bunda daryo oʻzanini xaritalash uchun Google Earth Engine platformasi va Landsat sun’iy yoʻldosh tasvirlaridan foydalanildi. Daryodan Amu Buxoro mashina kanaliga suv olish zonasida daryo oʻzanining oʻzgarishi tahlil qilindi. Shuningdek, Amudaryodan ABMKga olingan uzoq yillik suv miqdori o‘rganildi. So‘nggi uch yillik ma’lumotlar tahlili bo‘yicha esa maksimal olingan suv miqdori 2025-yilning iyun oyiga to‘g‘ri kelgani kuzatildi. ABMK suv olish hududida oʻzan relyefi va morfologiyasini aniqlash ishlari stvorlar kesimida olib borildi. Tahlillarda daryo o‘zanida chuqurlik va kenglik bo‘yicha deformatsiyalar tez sodir bo‘lishi kuzatildi. Amudaryoning o‘rta oqimida qirg‘oq yuvilishida oqim tezligi 2 m/s gacha kuzatilgan va yuvish sikli 10–60 m, chuqurligi esa 5–10 m ni tashkil etgan.

MUALIFLAR

Teglar

# река# river# daryo# наносы# sediments# дистанционное зондирование.# remote sensing.# oqiziqlar# channel deformation# oʻzan deformatsiyasi# Landsat piksel# masofaviy zondlash.# деформация русла# Landsat-пиксель# Landsat pixel

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Alexandrova, M. V., & Dhaliwal, S. (2010). World War III: Will it be the struggle for clean and safe drinking water? Umwelt und Gesundheit Online, 3, 41–45. https://hee-journal.uni-koeln.de/sites/hee- journal/user_upload/U_G_Alexandrova___Dhaliwal_2010.pdf

Barakat, A., Ouargaf, Z., Khellouk, R., El Jazouli, A., & Touhami, F. (2019). Land use/land cover change and environmental impact assessment in Béni-Mellal District (Morocco) using remote sensing and GIS. Earth Systems & Environment, 3(1), 113–125. https://doi.org/10.1007/s41748- 019-00088-y

Billah, M. M. (2018). Mapping and monitoring erosion-accretion in an alluvial river using satellite imagery — the river bank changes of the Padma River in Bangladesh. Quaestiones Geographicae, 37, 87–95. https://doi.org/10.2478/quageo-2018-0027

Conrad, C., Dech, S. W., Hafeez, M., Lamers, J., Martius, C., & Strunz, G. (2007). Mapping and assessing water use in a Central Asian irrigation system by utilizing MODIS remote sensing products. Irrigation and Drainage Systems, 21(3–4), 197–218. https://doi.org/10.1007/s10795-007-9029-z

Dabojani, D., Mithun, K., & Kanti, K. (2014). River change detection and bank line erosion recognition using remote sensing and GIS. Forum geografic, 13(2), 152–158. https://doi.org/10.5775/ fg.2067-4635.2014.100.i

Glantz, M. H. (2005). Water, climate, and development issues in the Amu Darya Basin. Mitigation and Adaptation Strategies for Global Change, 10(1), 23–50. https://doi.org/10.1007/s11027-005- 7829-8

Hagg, W., Hoelzle, M., Wagner, S., Mayr, E., & Klose, Z. (2013). Glacier and runoff changes in the Rukhk catchment, upper Amu-Darya basin until 2050. Global and Planetary Change, 110, 62–73. https://doi.org/10.1016/j.gloplacha.2013.05.006

Huang, H., Chen, Y., Clinton, N., Wang, J., Wang, X., Liu, C., Gong, P., Yang, J., Bai, Y., & Zheng, Y. (2017). Mapping major land cover dynamics in Beijing using all Landsat images in Google Earth Engine. Remote Sensing of Environment, 202, 166–176. https://doi.org/10.1016/j.rse.2017.02.021

Ikramova, M., Dalabaev, U., Xodjiev, A., Kabilov, X., & Ikromov, O. (2023). Iqlim o‘zgarishi va antropogen ta’sir ostidagi Amudaryo tizimi dinamikasi va evolyutsiyasi.

Kaplan, G., & Avdan, U. (2017). Object-based water body extraction model using Sentinel-2 satellite imagery. European Journal of Remote Sensing, 50(1), 137–143. https://doi.org/10.1080/2279 7254.2017.1297540

Kostianoy, A. G., Lebedev, S. A., & Solovyov, D. M. (2013). Satellite monitoring of the Caspian Sea, Kara-Bogaz-Gol Bay, Sarykamysh and Altyn Asyr lakes, and Amu Darya River. В I. S. Zonn & A. G. Kostianoy (Eds.), The Turkmen Lake Altyn Asyr and Water Resources in Turkmenistan. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-38607-7

Kumar, L., & Mutanga, O. (2018). Google Earth Engine applications since inception: Usage, trends, and potential. Remote Sensing, 10(10), 1509. https://doi.org/10.3390/rs10101509 MDPI

Langat, P. K., Kumar, L., & Koech, R. (2019a). Monitoring river channel dynamics using remote sensing and GIS techniques. Geomorphology, 325, 92–102. https://doi.org/10.1016/j. geomorph.2018.10.007

Langat, P. K., Kumar, L., Koech, R., & Ghosh, M. K. (2019b). Monitoring of land use/land-cover dynamics using remote sensing: A case of Tana River Basin, Kenya. Environmental Monitoring and Assessment, 191, 535. https://doi.org/10.1007/s10661-019-7642-5

Ortega, J. A., Razola, L., & Garzón, G. (2014). Recent human impacts and change in dynamics and morphology of ephemeral rivers. Natural Hazards and Earth System Sciences, 14(3), 713–730. https:// doi.org/10.5194/nhess-14-713-2014 nhess.copernicus.org

Schmid, J. (2017). Using Google Earth Engine for Landsat NDVI time series analysis to indicate the present status of forest stands [Bachelor’s thesis, Georg-August-Universität Göttingen]. (без DOI) OUCI

Wang, C., Jia, M., Chen, N., & Wang, W. (2018). Long-term surface water dynamics analysis based on Landsat imagery and the Google Earth Engine platform: A case study in the middle Yangtze River. ISPRS International Journal of Geo-Information, 7(6), 211. https://doi.org/10.3390/ijgi7060211 SpringerLink

Xiong, J., Thenkabail, P. S., Gumma, M. K., Teluguntla, P., Poehnelt, J., Congalton, R. G., Yadav, K., & Thau, D. (2017). Automated cropland mapping of continental Africa using Google Earth Engine cloud computing. Remote Sensing, 9(10), 1065. https://doi.org/10.3390/rs9101065 MDPI

Yousefi, S., Keesstra, S., Pourghasemi, H. R., Surian, N., & Mirzaee, S. (2017). Interplay between river dynamics and international borders: The Hirmand. Science of the Total Environment, 609, 820– 835. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2017.07.230

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.