logo
calendar24 Avgust 2026
view14
Asosiy til:O'zbek

Tomchilatib sugʻorishda suvdan foydalanish samaradorligi

Fan yo'nalishi:Qishloq xo'jaligi va biologiya fanlariAgronomiya va ekinshunoslik ​Tuproqshunoslik ​
pdf

Erkinov_Ne_mat__Mamatqu....pdf

PDF

RESEARCH AND INNOVATION ACADEMY

RESEARCH AND INNOVATION ACADEMY

Maqola chop etishsee more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Suv resurslarining tobora kamayib borishi qishloq xoʻjaligida sugʻorish tartiblarini ilmiy asosda takomillashtirishni taqozo etmoqda, ayniqsa gʻoʻza kabi suvga talabchan ekinlarda bu masala alohida ahamiyat kasb etadi. Maqolada tomchilatib sugʻorish sharoitida sugʻorish oldi tuproq namligini cheklangan dala nam sigʻimiga nisbatan 70-70-65% va 75-75-65% darajada saqlash orqali amalga oshirilgan ikki xil sugʻorish tartibi anʼanaviy egatlab sugʻorish bilan qiyosiy tahlil qilingan. Namangan viloyati sharoitida oʻtkazilgan dala tajribalari koʻrsatishicha, egatlab sugʻorishda mavsum davomida gektariga 5350 kub metr suv sarflangan boʻlsa, tomchilatib sugʻorishning 70-70-65% tartibida bu koʻrsatkich 3457 kub metrgacha, 75-75-65% tartibida esa 3714 kub metrgacha qisqargan, yaʼni mos ravishda 35,4 va 30,6 foiz suv tejalgan. Bunga sabab, tomchilatib sugʻorishda suvning oʻsimlik ildiz zonasiga kichik meʼyorlarda, lekin tez-tez berilishi hisobiga filtratsiya va bugʻlanish yoʻli bilan boʻladigan yoʻqotishlarning keskin kamayishidir. Olingan natijalardan suv tanqisligi kuzatilayotgan mintaqalarda sugʻorish tizimlarini loyihalashda hamda amaliyotchi fermerlar uchun tavsiyalar tayyorlashda foydalanish mumkin. Xulosa qilib aytganda, ikki tartib orasida 70-70-65% rejimi suv tejash boʻyicha ustunlikka ega boʻlsa, 75-75-65% rejimi tuproq namligini yuqoriroq saqlagani sababli hosildorlikni taʼminlashda afzalroq hisoblanadi.

MUALLIFLAR

N.Erkinov

""TOSHKENT IRRIGATSIYA VA QISHLOQ XO`JALIGINI MEXANIZATSIYALASH MUHANDISLARI INSTITUTI" MILLIY TADQIQOT UNIVERSITETI" DAVLAT MUASSASASI

L.Mamatqulova

"TERMIZ DAVLAT MUHANDISLIK VA AGROTEXNOLOGIYALAR UNIVERSITETI" DAVLAT MUASSASASI

Teglar

# suv resurslari# tuproq namligi# hosildorlik# tomchilatib sugʻorish# suv tejash# ChDNS# sugʻorish tartibi# suvdan foydalanish samaradorligi

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Foydalanilgan adabiyotlar

President of the Republic of Uzbekistan. (2019, October 23). On the Strategy for the Development of Agriculture of the Republic of Uzbekistan for 2020–2030 (Presidential Decree No. PF-5853).

Avliyoqulov, M. A., & Matyaqubov, B. Sh. (2011). Suv tanqisligi sharoitida sugʻorish texnologiyasini takomillashtirish muammolari [Problems of improving irrigation technology under water scarcity]. In Proceedings of the Republican Scientific and Practical Conference on Current Problems of Water Management and Melioration of Irrigated Lands (Issue 4, pp. 31–34).

Arifjanov, A., & Samiev, L. (2024). Overview of sustainable drip irrigation systems in Central Asia. E3S Web of Conferences, 423, 04018. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202442304018

Artikov, A. (2021). Gʻoʻza va kuzgi bugʻdoy yetishtirishda tomchilatib sugʻorish texnologiyasining samaradorligi [Efficiency of drip irrigation technology in cotton and winter wheat cultivation] [Doctoral dissertation abstract]. Tashkent, Uzbekistan.

Bezborodov, G., Kamilov, B., & Esonbekov, M. (2008). Tomchilatib sugʻorish: Qulay, arzon, samarali [Drip irrigation: Convenient, inexpensive, and efficient]. Oʻzbekiston Qishloq Xoʻjaligi, (3), 7–10.

Government Variety Testing Commission of Agricultural Crops. (1964). Metodika gosudarstvennogo sortoispytaniya sel'skokhozyaystvennykh kul'tur [Methods of state variety testing of agricultural crops]. Kolos.

Oʻzbekiston Paxtachilik Ilmiy-Tadqiqot Instituti. (2007). Dala tajribalarini oʻtkazish uslublari [Methods for conducting field experiments]. OʻzPITI.

Soyuz Scientific Research Institute of Cotton Growing. (1963). Metodika agrokhimicheskikh, agrofizicheskikh i mikrobiologicheskikh issledovaniy v polivnykh khlopkovykh rayonakh [Methods of agrochemical, agrophysical, and microbiological research in irrigated cotton-growing regions]. SoyuzNIHI.

Soyuz Scientific Research Institute of Cotton Growing. (1977). Metodika agrokhimicheskikh analizov pochv i rasteniy Sredney Azii [Methods of agrochemical analyses of soils and plants in Central Asia]. SoyuzNIHI.

Zhang, H., Yang, X., Feng, X., Qian, X., Hu, Y., Ren, C., & Zeng, Z. (2015). Rhizodeposition of nitrogen and carbon by mungbean (Vigna radiata L.) and its contribution to intercropped oats (Avena nuda L.). PLoS ONE, 10(3), e0121132. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0121132