logo
calendar8 Sentabr 2026
view29
Asosiy til:O'zbek

Dizayn (avtomobil dizayni) loyihalashni o‘qitishda nazariya va amaliyot uyg‘unligi

Fan yo'nalishi:Sun'iy intellektHisoblash nazariyasi va matematikaKompyuter grafikasi va kompyuter yordamida dizaynKompyuter tarmoqlari va kommunikatsiyalariKompyuter fanlari (turli xil)Axborot tizimlariSignalni qayta ishlashDasturiy ta'minot
Milliy fan yo'nalishi (OAK):05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.03 — Informatikaning nazariy asoslari05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.09 — Hujjatshunoslik. Arxivshunoslik. Kutubxonashunoslik05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari08.00.14 — Iqtisodiyotda axborot tizimlari va texnologiyalari08.00.16 — Raqamli iqtisodiyot va xalqaro raqamli integratsiya11.00.07 — Geoinformatika21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.01.07 — Matematik modellashtirish. Sonli usullar va dasturlar majmui10.00.11 — Til nazariyasi. Amaliy va kompyuter lingvistikasi13.00.06 — Elektron taʼlim nazariyasi va metodikasi (taʼlim sohalari va bosqichlari boʻyicha)21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari
pdf

4._Saitturayeva_O.I._-_....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Zamonaviy avtomobil sanoatida dizayn muhim raqobat omili bo‘lib, professional dizaynerlar tayyorlash oliy ta’limning ustuvor vazifalaridan biridir. Biroq, mavjud ta’lim dasturlari ko‘pincha nazariy bilimlar va amaliy ko‘nikmalar o‘rtasida katta tafovutga ega, bu esa bitiruvchilarning ishga tayyor bo‘lmasligiga olib keladi. Ushbu tadqiqot avtomobil dizayni ta’limida nazariya va amaliyotni integratsiyalash usullarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot Andijon davlat texnika institutida 2024-2025 o‘quv yilida o‘tkazildi va ikki guruh talabalar (eksperimental va nazorat) ishtirok etdi. Eksperimental guruhda loyiha-asoslangan o‘qitish (PBL) metodologiyasi qo‘llandi, bu nazariy bilimlarni real avtomobil dizayni loyihalari bilan birlashtirdi. Nazorat guruhi an’anaviy ma’ruza-amaliyot formatida o‘qitildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, PBL metodologiyasi talabalarning dizayn kompetentsiyalarini sezilarli darajada oshiradi: texnik ko‘nikmalar 23.4 foiz, ijodiy fikrlash 31.2 foiz, hamkorlik qobiliyati 28.7 foiz yaxshilandi. Talabalar tomonidan ishlab chiqilgan 12 ta loyihadan 3 tasi mahalliy avtomobil ishlab chiqaruvchilari tomonidan qiziqish uyg‘otdi. Tadqiqot shuni isbotladiki, real sanoat loyihalari bilan ishlash, mentorlik dasturlari va zamonaviy dizayn dasturiy ta’minotidan foydalanish talabalarning kasbiy tayyorgarligini sezilarli oshiradi. Maqolada ishlab chiqilgan integratsiyalashgan o‘qitish modeli O‘zbekiston oliy ta’lim muassasalarida avtomobil va sanoat dizayni yo‘nalishlarida qo‘llanilishi mumkin.

MUALLIFLAR

O.Saitturayeva

ANDIJON DAVLAT TEXNIKA INSTITUTI

Teglar

# kreativ pedagogika# avtomobil dizayni# nazariya va amaliyot integratsiyasi# loyiha-asoslangan o‘qitish# dizayn ta’limi# professional kompetentsiyalar# sanoat hamkorligi# talabalar loyihalari

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

Dewey, J. (1938). Experience and education. Macmillan.

Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.

Thomas, J. W. (2000). A review of research on project-based learning. San Rafael, CA: Autodesk Foundation. Retrieved from http://www.bobpearlman.org/BestPractices/PBL_Research.pdf

Blumenfeld, P. C., Soloway, E., Marx, R. W., Krajcik, J. S., Guzdial, M., & Palincsar, A. (1991). Motivating project-based learning: Sustaining the doing, supporting the learning. Educational Psychologist, 26(3-4), 369-398. https://doi.org/10.1080/00461520.1991.9653139

Norman, D. A. (2013). The design of everyday things: Revised and expanded edition. Basic Books.

Rampley, M., Lenard, T., Sutherland, H., Wood, P., & Fernie, K. (2012). Art history and visual studies in Europe: Transnational discourses and national frameworks. Brill. https://doi.org/10.1163/9789004218338

Chisari, M. (2016). Automotive design: From concept to production. Thames & Hudson.

Oxman, R. (2006). Theory and design in the first digital age. Design Studies, 27(3), 229-265. https://doi.org/10.1016/j.destud.2005.11.002

Burnap, A., Pan, Y., Liu, Y., Ren, Y., Lee, H., Gonzalez, R., & Papalambros, P. Y. (2016). Improving design preference prediction accuracy using feature learning. Journal of Mechanical Design, 138(7), 071404. https://doi.org/10.1115/1.4033427

Barrows, H. S., & Tamblyn, R. M. (1980). Problem-based learning: An approach to medical education. Springer.

Hmelo-Silver, C. E. (2004). Problem-based learning: What and how do students learn? Educational Psychology Review, 16(3), 235-266. https://doi.org/10.1023/B:EDPR.0000034022.16470.f3

Lave, J., & Wenger, E. (1991). Situated learning: Legitimate peripheral participation. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511815355

Krajcik, J. S., & Blumenfeld, P. C. (2006). Project-based learning. In R. K. Sawyer (Ed.), The Cambridge handbook of the learning sciences (pp. 317-334). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511816833.020

Cross, N. (2011). Design thinking: Understanding how designers think and work. Berg Publishers. https://doi.org/10.5040/9781474293884

Lawson, B. (2005). How designers think: The design process demystified (4th ed.). Architectural Press.

Dorst, K., & Dijkhuis, J. (1995). Comparing paradigms for describing design activity. Design Studies, 16(2), 261-274. https://doi.org/10.1016/0142-694X(94)00012-3

Simon, H. A. (1996). The sciences of the artificial (3rd ed.). MIT Press.

Goel, V., & Pirolli, P. (1992). The structure of design problem spaces. Cognitive Science, 16(3), 395-429. https://doi.org/10.1207/s15516709cog1603_3

Ericsson, K. A., Krampe, R. T., & Tesch-Römer, C. (1993). The role of deliberate practice in the acquisition of expert performance. Psychological Review, 100(3), 363-406. https://doi.org/10.1037/0033-295X.100.3.363

Jonassen, D. H. (1997). Instructional design models for well-structured and ill-structured problem-solving learning outcomes. Educational Technology Research and Development, 45(1), 65-94. https://doi.org/10.1007/BF02299613

Pahl, G., Beitz, W., Feldhusen, J., & Grote, K. H. (2007). Engineering design: A systematic approach (3rd ed.). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-84628-319-2

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-may dagi PQ-227-sonli “Ta’lim sohasida tubdan islohotlar amalga oshirish to‘g‘risida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/6022379

Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. Basic Books.

Schön, D. A. (1987). Educating the reflective practitioner: Toward a new design for teaching and learning in the professions. Jossey-Bass.