logo
calendar24 Fevral 2026
view8
Asosiy til:O'zbek

Yahudiylik va islom ta'limotlarida nikoh masalalarining qiyosiy tahlili

Fan yo'nalishi:Til va tilshunoslikDinshunoslik ​Ijtimoiy fanlar
pdf

10_d576dde1.pdf

PDF

ISLOM ZIYOSI

ISLOM ZIYOSI

Maqola chop etishsee more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Dinshunoslik sohasi keng qamrovli ijtimoiy-gumanitar soha hisoblanib, unda dinlarning tarixi, bugungi kundagi ahamiyati, din niqobi ostidagi ekstremistik va terroristik oqimlarga qarshi kurash kabi ko‘plab masalalar o‘rganilishi bilan birga dinlarni qiyosiy jihatdan tadqiq qilish ham muhim ahamiyat kasb etadi. Bu dinlarni yanada chuqur o‘rganish, mazmun-mohiyatini anglash, bugungi kunda tutgan o‘rnini bilishda asosiy omillardan biri hisoblanadi. Jumladan, insoniyat tarixida oila jamiyatning asosiy ijtimoiy instituti bo‘lib kelgan. Dinlarda nikoh shaxsiy ehtiyojni qondirishdan tashqari, diniy burch, axloqiy majburiyat, naslning pokligini saqlash va jamiyat barqarorligini ta’minlaydigan me’yorlar majmuasidir. Mazkur maqola zamonaviy jamiyatda oilaning barqarorligi bilan bog‘liq muammolar, xususan, ajrimlar sonining ortib borishi, turmush tarzining transformatsiyalanishi sharoitida diniy normalarning amaliy ahamiyatini ochib berishga qaratilgan. Shu maqsadda maqolada islom va yahudiylikdagi oilaviy munosabatlarning to‘rtta asosiy yo‘nalishi qiyosiy tahlil qilingan. Yahudiylik va islomda nikoh institutining diniy-huquqiy asoslari, nikohning o‘rni va maqsadlari, nikohi ta’qiqlangan ayollar toifasi va qarindoshlik chegaralari, ajrim (get va taloq) jarayonlari va tartiblari, shuningdek, nikohdagi moliyaviy majburiyatlar – mohar, mahr va nafaqa masalalari belgilab olindi. Har ikki dinning oila huquqidagi mazkur institutlar diniy matnlar – Tanah, Talmud, Galaxa, Qur’on, hadislar, fiqh adabiyotlari asosida shakllangan bo‘lib, ular o‘zaro muayyan o‘xshashlik va farqlarga ega. Bu qiyoslash dinlarning nikohga oid konsepsiyasidagi umumiylikni, shu bilan bir qatorda tarixiy, huquqiy va ijtimoiy xususiyatlari bilan bog‘liq farqli jihatlarini, har bir dinning o‘ziga xos qat’iy belgilangan huquqiy tizimini ilmiy yondashuv bilan ochib berish imkonini beradi.

MUALLIFLAR

Z.Toirova

"O`ZBEKISTON XALQARO ISLOM AKADEMIYASI" DAVLAT MUASSASASI

Teglar

# nikoh# islom# nafaqa# yahudiylik# get# mahram# taloq# ketuba# mohar# mahr

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Foydalanilgan adabiyotlar

Abdulaziz Mansur. (2001). Qur’oni karim ma’nolarining tarjimasi. – Toshkent: “Toshkent islom universiteti” nashriyoti.

Abdulaziz Mansur. (2021). Qur’oni karim ma’nolarining tarjima va tafsiri. –Toshkent: Sano-standart.

.د محمد مدبولي عبد الرزاق حسن حبيب. «مقاصد الزواج في اليهودية». مجلة كلية الآداب والعلوم الإنسانية– العدد 39، 2022.

الدكتور أسعد السحمراني. البيان في مقارنة الأديان. – بيروت، لبنان: دار النفائس، م 2001.

محمد رفعت إبراهيم إسماعيل. المحرمات من النساء في الزواج بين اليهودية والنصرانية والإسلام (دراسة تحليلية مقارنة). مجلة القراءة والمعرفة (online). العدد 274 الجزء الثاني، م 2024. 10.21608/mrk.2024.373186

(نعيم الهاشمي الخفاجي - الطلاق في اليهودية والمسيحية والإسلام) https://tabyeen.net/archives/2540 Murojaat sanasi: 26.11.2025

Abubakirova Munira. Kelin-kuyovlik baxti. (2017). https://www.muslim.uz/uz/e/post/37997-kelin-kuyovlik-baxti?page=3&per-page=1 Murojaat sanasi: 26.11.2025.

Fahrettin Atar. (2020). TDV İslâm Ansiklopedisi 31. Cild. Fahrettin Atar // https://islamansiklopedisi.org.tr/muharremat Murojaat sanasi: 28.10.2025.

Islom.uz. (2017). Талоқ (рисола) (2). Талоқ (рисола) (2) Murojaat sanasi: 10.11.2025.

Islom.uz. (2017). Талоқ (рисола) (8). Талоқ (рисола) (8) Murojaat sanasi: 10.11.2025.

Никоҳланиш. (2025). https://islom.uz/maqola/9636 Murojaat sanasi: 30.10.2025.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati. Nikohi harom qilingan ayollar (birinchi maqola) https://muslim.uz/uz/e/post/41040-nikohi-harom-qilingan-ayollar-birinchi-maqola Murojaat sanasi: 28.10.2025.

Arslantaş. (2008). İslâm Toplumunda Yahudiler. – Istanbul: İz Yayıncılık.

Bekar Adrienna. (1993). The Jewish Women in contemporary society. – New York: New York University Press.

Bouquet. A. C. (1958). Comparative Religion. – Baltimore: Penguin Books.

Burhonuddin Marg‘inoniy. (2021). Hidoya sharh bidoyatil mubtadi-2. –Toshkent: “Hilol-Nashr”.

Ekrem Sarlkçıoğlu. (2004). Başlangıçtan Günümüze Dinler Tarihi. – Isparta: Fakülte Kitabevi.

Friedman. (1985). Jewish Marriage in Palestine C. I. University of Pennsylvania Press.

İçten Erdinç. (2018). Yahudilikte ketuba, Dinler Tarihi. – Istanbul, Turkey: Balıkesir Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 4/1 (haziran). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1060339

İçten Erdinç. (2019). Yahudilikte ketuba, Doktora Tezi. – Bursa: Burs Uludag Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Islomov. Z. (2017). Dinshunoslik qomusiy lug‘ati. – Samarqand: Imom Buxoriy xalqaro markazi.

Kamilov M, A. Miravaz o‘g‘li. (2021). Hanafiy fiqhidan zarur masalalar. –Toshkent: “Shamsuddinxon Boboxonov” nashriyot-matbaa ijodiy uyi.

Mirziyoyev Sh. BMT Bosh Assambleyasining 2017-yil sentyabr oyida bo‘lib o‘tgan 72-sessiyasidagi nutqidan.

Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. (2022). Baxtiyor oila. – T.: “Hilol-Nashr” nashriyot matbaasi.

Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. (2022). Kifoya 2-juz. – T.: “Hilol-Nashr”.

Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. (2023). Hadis va Hayot. 13-juz. Nikoh, taloq va idda kitobi. – T.: “Hilol-Nashr”.

Muqaddas kitob. (2018). – Turkiya: Muqaddas kitobni tarjima qilish intituti.

Sunan ibn Majah 3-juz. (2007). – Riyadh: Maktaba Dar-us-Salom.