logo
calendar18 Noyabr 2025
view9
Asosiy til:Rus

XVII - XIX asr boshlarida Moskva musulmon jamoasi an'analarini saqlab qolishda O'zbekiston musulmonlarining o'rni

Fan yo'nalishi:Tarix
pdf

3_73464e82.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Maqolada Buxoro va Xiva vakillarining XVII - XIX asr boshlarida Moskvadagi islom turmush tarzi rivojiga qo'shgan hissasi o'rganilgan. Inqilobgacha bo'lgan tarixiy manbalar va arxiv hujjatlari asosida Buxoro va Xiva elchixonalari qabul uylari, ularning vazifalari hamda Moskva davlati bilan Markaziy Osiyo xonliklari o'rtasidagi savdo-diplomatik aloqalardagi o'rni tahlil qilingan. Alohida e'tibor Zamoskvorechye hududidagi Tatar slobodasiga - asrlar davomida tatarlar, buxoroliklar, xivaliklar va boshqa musulmon xalqlar istiqomat qilgan diniy markazga qaratilgan. 1823-1824 yillarda bu yerda Katta Tatarskaya ko'chasida masjid barpo etilib, u musulmon jamoasining ma'naviy markaziga aylangan. Birinchi marta buxorolik savdogar Nazarboy Alibaevich Xoshalovning faoliyati batafsil yoritilgan. U Moskvadagi birinchi tosh masjid - hozirgi Tarixiy masjid qurilishining tashabbuskori va homiysi bo'lgan. Uning oilasi, savdo va jamoat ishlaridagi faoliyati haqida ma'lumotlar keltiriladi. Shuningdek, XVII asrda Moskva musulmonlarining ma'naviy hayotiga rahbarlik qilgan xivalik imomlar - Bakey-seyid Abdulov, Mahmet-Solih Muhammadov va Devlet-Ali Malikov faoliyati ham tahlil etilgan. Tadqiqot natijalariga ko'ra, Tatar slobodasi nafaqat diniy, balki madaniy markaz bo'lib, unda islomdagi taqvo va ta'lim an'analari saqlanib qolgan. Maqola yangi hujjatlar asosida Moskvadagi markaziy osiyolik musulmonlarning - ayniqsa buxorolik va xivaliklarning - ma'naviy hamda madaniy manzarani shakllantirishdagi hissasini yoritadi.

MUALLIFLAR

D.Khayretdinov

Moskva Islom Instituti

Teglar

# Xiva# Buxoro# musulmonlar# Moskva tatar slobodasi# Moskva tarixiy masjidi

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Андроссов, В. (1832). Статистическая записка о Москве (с. 119). Москва.

Глебов, И., & Иванов, Д. (1860). История Московской практической академии коммерческих наук (с. 106-107, 132-133). Москва.

Дмитриева, Л. В., Мугинов, А. М., & Муратов, С. Н. (1965). Описание тюркских рукописей Института народов Азии. Том I: История (с. 91). Москва: Наука.

Кондратьев, И. К. (б.г.). Указанное сочинение (с. 348).

НА РБ. Ф. И-295. Оп. 3. Д. 126. (л. 6, 16 об., 38 об., 39). Национальный архив Республики Башкортостан.

Переписные книги города Москвы 1665-1676 гг. (1886). Москва (с. 18, 68, 73).

Щепкин, П. (ценз.). (1836). План столичного города Москвы. Москва.

Павел Алеппский. (1898). Путешествие антиохийского патриарха Макария в Россию в половине XVII века, описанное его сыном архидиаконом Павлом Алеппским (Вып. 3, с. 78-79). Москва.

РГАДА. Ф. 138. Оп. 1. Д. 4. (1642). Российский государственный архив древних актов (л. 1).

Кулмаматов, Д. С. (2020). Подбор и подготовка восточных переводчиков и толмачей Посольского приказа в XVII в. Восток (Oriens), (4), 64-68.

Кулмаматов, Д. С. (н.д.). XVI-XVII асрларда Москвада Элчилик девони шарқ таржимонлари ва тилмочлари мактабининг шаклланиши тарихи ҳақида. Илмий-методик электрон журнал. Извлечено с www.journal.fledu.uz.

РГАДА. Ф. 138. Оп. 1. Д. 1. (1648). Российский государственный архив древних актов (л. 6).

РГАДА. Ф. 138. Оп. 1. Д. 5. (1657). Российский государственный архив древних актов (л. 90).

РГАДА. Ф. 159. Оп. 2. Д. 636. (1638/1639). Российский государственный архив древних актов.

Хайретдинов, Д. З. (б.г.). Татарское Замоскворечье: неизвестные страницы истории (с. 183-190, 276-277, 282-285).

ЦГАМ. Ф. 14. Оп. 7, 8, 16; Ф. 16, 32, 50, 51, 54, 84, 163. (разные годы). Центральный государственный архив Москвы (различные дела и листы: л. 1-2 об., 6-6 об., 12-12 об., 18 об.-19, 36-36 об., 42-43, 46, 50 об., 57 об., 101 об., 113, 253, 325, 335, 357, 625-628 об. и др.).

Центральный государственный архив Москвы (ЦГАМ). (б.г.). Ф. 16. Оп. 3. Д. 1217. (л. 6-6 об).