logo
calendar16 Sentabr 2025
view7
Asosiy til:Rus

Мисрда мамлук султонлигининг шаклланиши ва давлатдаги диний-ижтимоий-сиёсий вазият

Fan yo'nalishi:Tarix
pdf

2_07ba14aa.pdf

PDF

ISLOM ZIYOSI

ISLOM ZIYOSI

Maqola chop etishsee more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Маълумки, 1250-1517 йилларда Мисрда мамлук султонлари ҳукмронлик қилганлар. Бу давр икки асосий босқичга бўлинади: 1250-1382 йилларда асли келиб чиқиши туркийлардан бўлган Баҳрий мамлуклар, 1382-1517 йилларда эса кавказликлардан бўлган Буржий (черкес) мамлуклар тахтни эгаллаганлар. “Мамлук” атамаси шунчаки «қул» деган маънони эмас, балки аниқроғи “ҳарбий қул” деган маънони англатади ва деярли ҳар доим оқ танли жангчиларга нисбатан ишлатилган. Ушбу мақолада аввало, туркий мамлукларнинг Мисрга кириб келиши, баҳрий мамлукларнинг тахтга ўтириш жараёнлари, улар олиб борган сиёсат тарихий-таҳлилий жиҳатдан кўриб чиқилган. Бу давр сиёсатида аёл киши, яъни Шажарат ад-Дуррр тахтни эгаллаши том маънода, Аббосий халифа Муътасимнинг кескин норозилигига сабаб бўлиб, “Агар буюк Миср мамлакатида султон бўлишга лойиқ киши топилмаса, у ҳолда мен сенга Бағдоддан бир киши юборишга рухсат бераман” – мазмунидаги хат йўллайди. Бу вазиятдан чиқиш мақсадида Шажарат ад-Дуррр туркий мамлук Амир Ойбекка турмушга чиқади ва шундан бошлаб баҳрий мамлуклар ҳукмронлиги Мисрда ўрнатилиши билан боғлиқ жараён тадқиқ этилган. Миср мамлук султонларининг нуфузи, айниқса, салибчиларнинг қолган кучлари тор-мор этилганидан ва мўғуллар устидан қозонилган муҳим ғалабалардан сўнг кескин ошган. Мақолада Хоразмшоҳнинг набираси Султон Қутузнинг мўғуллардан бобоси ва тоғаси учун қасос олиб, уларни тор-мор келтиргани, шунингдек, унинг азалий душмани Зоҳир Бейбарснинг Қутузни ўлдириб тахтга ўтиргани ҳамда унинг насл-насабига оид маълумотлар таҳлили тақдим этилган. Шунингдек, черкес мамлукларини тахтга келиши, сиёсий вазиятларнинг кескинлашуви ҳамда Усмонли туркларни Мисрни босиб олишлари билан боғлиқ сиёсий жараёнлар ҳам ёритилган.

MUALLIFLAR

Z.Aripova

"O`ZBEKISTON XALQARO ISLOM AKADEMIYASI" DAVLAT MUASSASASI

Teglar

# Мўғуллар# султон# Миср# ихшидийлар# баҳрий мамлуклар# буржий (черкес) мамлуклар# тўлунийлар# Усмонли турклар# аббосий халифа# қул

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.139/A026-645509

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

Abu al-Hamd Mahmud Farg‘aliy. (2002). Ad-Dalil al-Mujaz liaham al-Osor al-Islomiya va al-Qiptiya fi al-Qohira. aL-Qohira : ad-Dor al-Misriya al-Lubnoniya.

Al-Ibodiy Ahmad Muxtor. (1994). Qiyom davla al-mamalik al-uvla fi Misr va ash-Sham. Al-Iskandariya : al-muassasa ash-Shabab al-jome’i.

Shalabiy, Ahmed. (1990). At-tarix al-islomiy. al-Qohira : maktaba nahda al-misriyya (in arabic).

Ismoil ibn Ali Abu al-Fido. (1907). Al-Muxtasar fi Axbar al-bashar. al-Qohira : al-Husayniyya al-misriyya. (in arabic).

Aripova Z. (2020 (1). STRUCTURE FORMATION MAMLUK SALTANATE IN EGYPT. The Light of Islam, 82 – 88.

Aripova., Z. ( Volume 6, July 2021). Influence Of Central Asian Traditions On Egyptian Life In XIII-XV Centuries. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry (TOJQI, P. 6910 – 6915.

Bunyatov, Z. M. (1999). Gosudarstvo Xorezmshaxov-Аngushteginov / T.3. 1999. S. 228. (Т. 3). Baku : Elm.

Grekov B.D., Yakubovskiy A.Yu. (1950). Zolotaya Orda i yeyo padeniye. Moskva: Izd-vo AN SSSR.

Taqiy ad-Din al-Maqriziy. (1997). As-Suluk fi ma’rifa davla al-muluk. Bayrut : Dar al-kutub al-ilmiyya.

Taqiy ad-Din al-Maqriziy. (2002). Kitob al-mavoʻiz va al-iʻtibor bi-zikr al-xutat va al-osor (Т. II). Buloq : Kaston Viit.

Jamol ad-din Abu al-Mahasin Ibn Taghri Birdi. (1992). Kitab an-nujum az-zahira fi muluk Misr va al-Qahira. Bayrut : Dar al-kutub al-‘ilmiya.

Jamol ad-din Muhammad Surur (1993.). Davlat Az-Zohir Beybars fi Misr. Qohira : Dor al-fikr al-arabiy.

Hasan Ali Ibrohim. (1964). Misr fi-l-‘usur al-vusta. Qohira : maktabat an-nahda al-misriya.

Hasan Ali Ibrohim. (1967). Tarix al-mamolik al-bahriyya. Qohira: maktabat an-nahda al-misriyya.

Xalil Nur ad-Din (2005). Sayf ad-Din Qutuz – Qohira al-mugul . Al-Iskandariya: Muassasatu Xavras ad-davliya min-nashr va-t-tavzi’.

Suad Mahir Muhammad (1962). al-Qohira al-qadima va ahyauha. Qohira : al-muassasa al-Misriya al-omma li-tta’lif va at-tarjama va at-tiba‘a va an-nashr.

Shahabiddin al-Qalqashandiy. ( 1914-1919). Subh al-a’sha fi sinaot al-insho. Qohira : Dor al-Kutub.

Abd al-Fattoh Ashur. (1965). Asr al-mamalik fi Misr va-sh-Shom. Qohira : Dor an-nahda al-arabiya.

Muhammad ibn Ahmad ibn Iyyos. (1982). Kitob tarix Misr al-mashhur bi bado’‘i az-zuhur fi viqo’i ad-duhur. Qohira : Kutub al-Hay’a al-Misriya.

Kopraman K., K. (2002). Mısır Memlûkleri (1250 – 1517. Türkler. (стр. 166-216). Ankara : Yenġ türkġye yayinlari.

Semenova L.A. (1966). Salax ad-din i mamlyuki v Yegipte. Moskva : Nauka.

Filshtinskiy , I. M. (2006). Istoriya arabov i Xalifata (750 – 1517gg) . Moskva: Vostok Zapad.

Fedyaeva, E. (2011). Neizvestniy Yegipet. Egypt : Hamdy Press .

Yosef Koby. (2012). Dawlat al-Atrāk or Dawlat al-Mamālīk? Ethnic Origin or Slave Origin as the Defining Characteristic of the Ruling Elite in the Mamluk Sultanate. Dawlat al-Atrāk or Dawlat al-Mamālīk? Ethnic Origin or Slave Origin as the Defining Charac. Jerusalem Studies in Arabic and Islam 39 (39), 387- 410.

Xasanov, A. (1973). Formirovaniye cherkesskoy gruppirovki mamlyukov v Yegipte. Arabskiye strani, Tursiya, Iran, Afganistan. Istoriya, ekonomika, 158 - 166.

Xasanov, A. A. (1975). Sosialno-politicheskiy stroy mamlyukskogo Yegipta, pri cherkesskix sultanax(1382-1517) : avtoref... diss. na soisk. kand. ist. nauk. Moskva.

Xodjayeva, R. (2013). Mamluklar davri arab adabiyoti (XIII-XV asrlar). Tashkent.

Özbek S. Yakın Doğu ( 2002). Türk-Ġslam Tarihinin AkıĢını DeğiĢtiren Bir Meydan SavaĢı: Ayn Calud. Türkler (стр. 217-228). Ankara : Yenġ türkġye yayinlari.