logo
calendar11 Iyun 2025
view5
Asosiy til:O'zbek

Умавий ва Аббосийлар ҳукмронлиги даврида Турон – Анадўли алоқалари: Анадўлида фаолият юритган туронликлар

Fan yo'nalishi:TarixTil va tilshunoslik
pdf

4_f4d8b26a.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Мазкур мақолада Умавийлар ва Аббосийлар халифалиги даврида Турон (Марказий Осиё) билан Анадўлу (Кичик Осиё) ўртасида юзага келган тарихий-сиёсий ва маданий алоқалар таҳлил қилинган. Хусусан, ислом тарихининг дастлабки даврларида VII – IX асрларда вужудга келган сиёсий жараёнлар, халифаликнинг кенгайиб бориши ва унинг турли вилоятлар, хусусан, шарқий (Турон) ва ғарбий (Анадўлу) ҳудудлар билан ўрнатган муносабатлари тадқиқ этилган. Бу муносабатлар, авваламбор, ҳарбий юришлар, илм-фан тараққиёти, диний даъват ишлари ва бошқарув тизимида ўз ифодасини топган. Муаллиф, айниқса, Анадўли ҳудудида фаолият кўрсатган туронлик шахсларнинг тарихи ва уларнинг ролини аниқлашга алоҳида эътибор қаратади. Ушбу шахслар орасида ҳарбий сардорлар, уламолар, даъватчилар ва бошқа маданий фаол шахслар бор бўлиб, уларнинг ушбу минтақадаги ижтимоий-сиёсий жараёнларга қўшган ҳиссаси аниқ мисоллар билан кўрсатилади. Улар фақатгина ҳарбий жабҳада эмас, балки маҳаллий бошқарув тизимининг шаклланишида, ислом илм-фанининг тарқалишида ва мусулмон жамоаларининг ташкил топишида ҳам муҳим ўрин тутган. Тадқиқот жараёнида тавсифлаш, умумлаштириш, таққослаш, тарихий даврлаштириш ва микротарихий таҳлил усулларидан фойдаланилган. Мақола тарихий манбалар, араб ва форс тилларидаги классик асарлар, шунингдек, замонавий тадқиқотлар асосида ёзилган бўлиб, ҳозиргача етарли даражада ўрганилмаган ушбу мавзуда янги қарашлар ва илмий хулосалар илгари сурилган.

MUALLIFLAR

Z.Javohir

O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI FANLAR AKADEMIYASI TARIX INSTITUTI

Teglar

# Турон# туркийлар# Анадўли# Ал-авасим# Сугур# Мамун# Мутасим# Афшин# чегара ҳудуд# камончилар

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Abu Bakr Muhammad Narshaxiy. (2022). Buxoro tarixi. Tashkent : Anorbooks.

Akdes Nimet Kurat. (1948). Kuteybe bin Müslim’in Hârizm ve Semerkand’ı Zaptı. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 388-402.

Al-Balazuri. (1987). Futukh al-buldan. Beirut : Institution al-maarif.

Al-Masudi. (2005). Muruj al-zahab. Beirut : Al-maktaba al-asriyya.

Aydınlı O. (2011). Semerkant tarihi. İstanbul : ISAM.

Al-Ya’qubiy, A. (2002). Al-Buldan. Bayrut : Dar al-kutub al-ilmiya.

Bahaeddin Ögel. (1984). History of Turkish Culture before Islam. Ankara: Ankara yayinleri.

Chavannes. (2007). Western Turks according to Chinese sources. Istanbul: Kitap evi.

G. Boboyorov. (2021). G‘arbiy Turk xoqonligi tarixi va tanga-pul tizimi. Tashkent: Generation of Thought.

Guy Le Strange. (1905). The lands of eastern of Chalifate. London.

H. Gibb. (1923). The Arab Conquests in Central Asia. London: The Royal Asiatic Society.

History at-Tabari. (1987). Per. s Arabic. V.I. Belyaeva s dopol. O.G. Bolshakova, A.B. Khalidova. Tashkent: Science.

Ibn Asam al-Kufi. (1991). Futuh. Volume IV. Beirut: Dar al-Adwa.

Ibnul Asir. (1965). Al-Kamil fit-tarix. Bayrut. Dar as-sadr.

Ibnul Asir. (1990). Lubob. J. I. Bayrut : Doru sodir.

Istakhriy. (2019). Al-Masalik Wal-Mamalik. (Movarounnahr and Khorasan part). Tashkent: Science.

Jahiz. (1964). Manoqib at-turk. Qohira.

John Lawton. (1991). Samarkand and Bukhara. London.

Lynch, R. J. (2020). Arab Conquests and Early Islamic Historiography The Futuh al-Buldan of al-Baladhuri. London : Bloomsbury Publishing.

Muhammad ibn Jarir al-Tabari. (2005). Tarikh ar-rusul wal-muluk. Riyadh : Bayt al-afkar al-Dawliya.

Muqaddasiy. (1987). Ahsan al-taqasim fi ma’rifat al-aqalim. Beirut : Dar Beirut.

Osman Karatay. (2024) Turklerin Islamiyeti kabulu. Ankara.

Umnyakov. (1972). Samarkand. Moscow.

Yaqut Hamavi. (1987). Mujam al-udabo. Beirut : Dar al-Bayrut.

Yildiz, H. D. (2019). Islamiyet ve Turkler. Istanbul : İlgi Kültür Sanat Yayıncılık.

Zekeriya Kitapçı. (1995). Ilk müslüman Türk hükümdar ve hakanlar. Konya : Dizgi Kitabevi.

Zekeriya Kitapçı. (1995). Orta Asya Türklüğünün büyük Islam kültür ve medeniyetindeki yeri. Konya : Damla Ofset Matbaacılık ve Tic.

Бартольд В.В. (1963). Туркестан в эпоху монгольского нашествия // Бартольд В.В. Сочинения. Т. I. М. : Восточная литература.

Велльхаузен Юлиус. (2018). Арабский халифат. Золотой век ислама. / Пер. с англ. Т.М. Шуликовой. Москва : Центрполиграф.

Заҳабий. (2003). Тарих. Ж. VII. Байрут : Дорул ғарбил исламий.

О.Г. Большаков. (1988). История халифата. 1-4 т. Москва : Восточная литература РАН.

Раббиҳ, А. М. (1953). Иқд ал-Фарид. Қоҳира.

Ҳамавий. (1990). Муъжамул булдон. Ж. I. Байрут : Дорул кутубил илмийя.