logo
calendar11 Iyun 2025
view22
Asosiy til:O'zbek

Milliy mafkura – jamiyatni modernizatsiyalash jarayonining asosiy poydevori

Fan yo'nalishi:Til va tilshunoslikFalsafaTa'limTilshunoslik va til
pdf

9_1be712ce.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
О‘zbekistonda g‘oyaviy-mafkuraviy islohotlar diskursini ijtimoiy-falsafiy nuqtai-nazardan tahlil qilishning asosiy masalalari, bu islohotlarning nafaqat davlat va jamiyat rivojiga, balki milliy ong va ruhiyat shakllanishiga ta’sirini о‘rganishga qaratilgan. G‘oya jamiyatning harakatlantiruvchi kuchi bо‘lib, u insonlarning tafakkuri, orzulari, maqsadlariga asoslanadi. Ushbu tushuncha jamiyatning ijtimoiy, madaniy, iqtisodiy va huquqiy yо‘nalishlarini belgilab beradi. Falsafiy nuqtai nazardan, g‘oya jamiyatning umumiy ma’naviy asosi bо‘lib, u bunyodkor yoki vayronkor yо‘nalishlarda ta’sir kо‘rsatishi mumkin. Milliy mafkura har qanday jamiyatning barqarorligini ta’minlaydigan va uning istiqboliga yо‘naltirilgan g‘oyalar tizimidir. Bu mafkura nafaqat milliy birlikni, balki umuminsoniy qadriyatlarni ham о‘zida mujassam etadi. О‘zbekistonning zamonaviy milliy mafkurasi umumiy tinchlik, hamkorlik, va taraqqiyot g‘oyalarini о‘z ichiga olgan bо‘lib, mamlakatdagi barcha millat vakillarini birlashtirishga qaratilgani ham tadqiqotning asosiy maqsadlaridan biri hisoblanadi. Shuningdek analiz va sintez, kompleks yondashuv, tizimli-funksional yondashuv, kontent analiz, retrospektiv tahlil, dialektik, sinergetik, qiyosiy tahlil kabi ilmiy bilish usullaridan foydalanilgan hamda quyidagi amaliy natijalari ko’rsatib o’tilgan: G‘oyalar inson ruhiyatiga ta’sir qilib, uning ichki dunyosini, jamiyatdagi о‘rnini va maqsadini belgilaydi. Ijtimoiy ruhiyatga ta’sir о‘tkazuvchi g‘oyalar turli targ‘ibot vositalari orqali jamiyatga singdiriladirilishi. falsafaning alohidalik va umumiylik kategoriyalari vositasida nazariy jihatdan asoslangan; Falsafiy nuqtai nazardan, g‘oyalarning jamiyatdagi ta’sirchanligi ularning haqiqiy ijtimoiy ehtiyojlarga mos kelishi bilan belgilanadi. Mafkuraviy bо‘shliq yoki zararli g‘oyalarning ta’siri jamiyatni ichki qarama-qarshiliklarga olib kelishi mumkin. Binobarin, ezgu g‘oyalar orqali jamiyatdagi ijtimoiy munosabatlarni boshqarish muhim ahamiyatga ega. Zero, diniy g‘oyalar jamiyatda ma’naviy ustunlikni ta’minlaydi, obyektiv va subyektiv omillari aniqlangan hamda uni boshqarishning institusional tizimini takomillashtirishga oid metodologik taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan; Ilmiy g‘oyalar fan taraqqiyotining asosini tashkil etib, jamiyatni amaliy yutuqlarga erishishga yо‘naltiradi. Badiiy g‘oyalar esa jamiyatning madaniy ongini boyitib, insonlarga yetuk shaxs sifatida shakllanish imkoniyatini berishi barobarida tizimli yondashuv asosida turkumlashtirilgan va ularning milliy, mintaqaviy xususiyatlari ochib berilgan. Maqolada О‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy islohotlarni mafkuraviy asoslarini о‘rganishga oid nazariy va uslubiy yondashuvlar kо‘rib chiqilgan. О‘zbekistonda mafkuraviy plyuralizmning zaruriy shartlari aniqlanadi, о‘zbek xalqidagi demokratik о‘zgarishlarning mafkuraviy yо‘nalishlari, о‘zbek xalqi milliy mafkurasining tarixiy mafkuradan о‘zgarishi jarayoni ilmiy-amaliy nuqtai-nazardan tahlil qilingan.

MUALLIFLAR

M.Yuldasheva

QO'QON DAVLAT UNIVERSITETI

Teglar

# mafkura# axborot# erkinlik# siyosat# demokratiya# jamiyat# g‘oya# modernizatsiya# globallashuv# islohot# manfaat# huquq# О‘zbekiston# ijtimoiy-siyosiy islohotlar

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Жўраев Н. (2001). Мафкуравий иммунитет. Т. : Маънавият. B. 9 – 10.

Каримов И.А. (2006). Инсон манфаатларини таъминлаш, ижтимоий ҳимоя тизимини такомиллаштириш – устувор вазифамиздир. Т. : Ўзбекистон. 3 б.

Хомяков С. В. (2017). Методы формирования национальных идеологий // Власть. Том 25. № 1. С. 173 – 176.

Ўзбек тилининг изоҳли луғати. (2008) Ж.4. Т. : «Ўзбекистон миллий энциклопедияси» Давлат илмий нашриёти. Б.11.

Белл Д. (2004). Грядущее постиндустриальное общество: опыт социального прогнозирования / Даниел Белл ; Пер. с англ. под ред. В. Л. Иноземцева. Москва : Academia, – 783 с.

Белл Даниел. (2007). Эпоха разобщенности: размышления о мире XXI века / Даниел Белл, Владислав Иноземцев. – Москва : Свободная мысль : Центр исслед. постиндустриального об-ва, – 303 с.

Белл Даниел. (2004). Грядущее постиндустриальное общество: опыт социального прогнозирования. Москва : Academia, (ОАО Можайский полигр. комб.). 783 с.

Парсонс Т., Бейлз Р., Шилз Э. (1953), (2004), (2005), (2007), (2008). Рабочие тетради по теории действия = Working Papers in the Theory of Action // Личность. Культура. Общество. Вып. 1–2 ; Вып. 2–3 ; Вып. 1–4 ; Вып. 1–2.

Zubrzycki, Jerzy (January–February 1996). “Edward Shils – a personal memoir”. Quadrant. 40 (1–2) : 61–63.

Петухов Ю.Д. (2005) На Запад! Как нам обустроить Европу и Америку : рус. нац. идея : идеология освобождения человечества от тоталитар. тирании США / Ю. Д. Петухов. – Москва : Метагалактика, (ППП Тип. Наука). 382 с.

Белл, Даниел. (2007). Эпоха разобщенности : размышления о мире XXI века / Даниел Белл, Владислав Иноземцев. Москва : Свободная мысль : Центр исслед. постиндустриального о-ва. 303 с.

Хабермас Ю. (2022). Теория коммуникативной деятельности. М. Весь мир. 880 с.

http://bdn-steiner.ru/modules.php?name=Books&go=page&pid=11601

Маркузе Г. (2023). Молодежный бунт. Источник свободы или новое варварство? [перевод] / Герберт Маркузе, Рауль Ванейгем. Москва : Родина. 206 с.

Маркузе Г. (2003). Эрос и цивилизация / Герберт Маркузе ; [Пер. с англ. А.А. Юдина]. – Москва : АСТ : Ермак. 312 c.

Маркузе Г. (2003). Одномерный человек / Герберт Маркузе ; [Пер. с англ. А. А. Юдина]. Москва : АСТ : Ермак. 331 с.

Хоркхаймер М. (1997). Адорно Т. Диалектика Просвещения: Философские фрагменты. М. : Медиум. 310 с.

Joʻrayev N. (2001). Mafkuraviy immunitet. T. : Maʼnaviyat. B. 9 – 10.

Karimov I.A. (2006). Inson manfaatlarini taʼminlash, ijtimoiy himoya tizimini takomillashtirish – ustuvor vazifamizdir. T. : Oʻzbekiston. 3 b.

Xomyakov S. V. (2017). Metodi formirovaniya natsionalnix ideologiy // Vlast. Tom 25. № 1. S. 173 – 176.

Oʻzbek tilining izohli lugʻati. (2008) J.4. T. : “Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy nashriyoti. B.11.

Bell D. (2004). Gryadushee postindustrialnoye obshestvo: opit sotsialnogo prognozirovaniya / Daniyel Bell ; Per. s angl. pod red. V. L. Inozemseva. Moskva : Academia, – 783 s.

Bell Daniyel. (2007). Epoxa razobshennosti: razmishleniya o mire XXI veka / Daniyel Bell, Vladislav Inozemsev. – Moskva : Svobodnaya misl : Sentr issled. postindustrialnogo ob-va, – 303 s.

Bell Daniyel. (2004). Gryadushee postindustrialnoye obshestvo: opit sotsialnogo prognozirovaniya. –Moskva : Academia, (OAO Mojayskiy poligr. komb.). 783 s.

Parsons T., Beylz R., Shilz E. (1953), (2004), (2005), (2007), (2008). Rabochiye tetradi po teorii deystviya = Working Papers in the Theory of Action // Lichnost. Kultura. Obshestvo. Vip. 1–2 ; Vыp. 2–3 ; Vыp. 1–4 ; Vыp. 1–2.

Zubrzycki, Jerzy (January–February 1996). “Edward Shils – a personal memoir”. Quadrant. 40 (1–2) : 61–63.

Petuxov Yu.D. (2005) Na Zapad! Kak nam obustroit Yevropu i Ameriku: rus. nas. ideya : ideologiya osvobojdeniya chelovechestva ot totalitar. tiranii SSHA / Yu. D. Petuxov. – Moskva : Metagalaktika, (PPP Tip. Nauka). 382 s.

Bell, Daniyel. (2007). Epoxa razobshennosti : razmishleniya o mire XXI veka / Daniyel Bell, Vladislav Inozemsev. –Moskva: Svobodnaya misl: Sentr issled. postindustrialnogo o-va. 303 s.

Xabermas Yu. (2022). Teoriya kommunikativnoy deyatelnosti. M. Ves mir. 880 s.

http://bdn-steiner.ru/modules.php?name=Books&go=page&pid=11601

Markuze G. (2023). Molodejniy bunt. Istochnik svobodi ili novoye varvarstvo? [perevod] / Gerbert Markuze, Raul Vaneygem. – Moskva: Rodina. 206 s.

Markuze G. (2003). Eros i sivilizatsiya / Gerbert Markuze ; [Per. s angl. A.A. Yudina]. – Moskva : AST : Yermak. 312 c.

Markuze G. (2003). Odnomerniy chelovek / Gerbert Markuze ; [Per. s angl. A. A. Yudina]. Moskva : AST : Yermak. 331 s.

Xorkxaymer M. (1997). Adorno T. Dialektika Prosvesheniya: Filosofskiye fragmenti. M. : Medium. 310 s.