Paxta tozalash korxonalarida shovqinning yuzaga kelish sabablari, manbalari va ularning mehnat muhofazasiga ta’siri tahlili
Fan yo'nalishi:San'at va gumanitar fanlarSan'at va gumanitar fanlar (turli xil)Tasviriy san'at va sahna san'atiMuhandislik (turli xil)Umumiy muhandislikSanoat va ishlab chiqarish muhandisligiAtrof-muhit muhandisligiChiqindilarni boshqarish va utilizatsiya qilish
Milliy fan yo'nalishi (OAK):01.02.02 — Mashinalar, asboblar va uskunalar dinamikasi va mustahkamligi01.02.03 — Gruntlar va togʻ jinslari mexanikasi01.02.04 — Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi01.02.05 — Suyuqlik va gaz mexanikasi01.04.01 — Eksperimental fizikaning asboblari va usullari01.04.04 — Fizik elektronika01.04.10 — Yarimoʻtkazgichlar fizikasi04.00.10 — Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish)04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi04.00.09 — Marksheyderiya04.00.11 — Quduqlarni burgʻulash va oʻzlashtirish texnologiyasi04.00.12 — Neft va gaz quvurlari, baza va omborlarini qurish hamda ishlatish04.00.13 — Neft va gaz konlarini oʻzlashtirish hamda ishlatish04.00.14 — Foydali qazilmalarni boyitish04.00.15 — Geologik razvedka ishlari texnologiyasi va texnikasi04.00.16 — Konchilik mashinalari04.00.17 — Konchilikda fizik jarayonlar05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.05.04 — Sanoat issiqlik energetikasi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.09 — Hujjatshunoslik. Arxivshunoslik. Kutubxonashunoslik05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.02.02 — Mexanizmlar va mashinalar nazariyasi. Mashinashunoslik va mashina detallari05.02.04 — Standartlashtirish va mahsulotlar sifatini boshqarish05.02.05 — Mexanik va fizik-texnik ishlov berish texnologiyalari va jarayonlari. Stanoklar va asbob-uskunalar05.02.07 — Mashinasozlik mashinalari, apparatlari, agregatlari va qurilmalari05.02.06 — Konstruktsion materiallarga ishlov berish texnologiyalari va uskunalari05.02.08 — Er usti majmualari va uchish apparatlari05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.03.02 — Metrologiya va metrologiya taʼminoti05.03.01 — Asboblar. Oʻlchash va nazorat qilish usullari (tarmoqlar boʻyicha)05.05.02 — Elektrotexnika. Elektr energiya stantsiyalari, tizimlari. Elektrotexnik majmualar va qurilmalar05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari05.05.01 — Energetika tizimlari va majmualari05.05.03 — Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi05.08.03 — Temir yoʻl transportini ishlatish05.05.08 — Elektronika05.05.09 — Yadro energetikasi qurilmalari va texnologiyalari05.05.10 — Atom reaktorsozligi, atom sanoati mashinalari, agregatlari va materiallari texnologiyasi05.06.01 — Toʻqimachilik va engil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi05.06.02 — Toʻqimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish05.06.03 — Teri, moʻyna, poyabzal va teri-galantereya buyumlari texnologiyasi05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni05.07.02 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya texnikalarini ishlatish, tiklash va tamirlash05.08.01 — Mamlakat, uning mintaqa, shahar va sanoat markazlarining transport tizimlari. Transport logistikasi05.08.02 — Temir yoʻllar va yoʻl xoʻjaligi05.08.04 — Navigatsiya va havo yoʻllari harakatini boshqarish05.08.05 — Temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi, poezdlarni tortish va elektrlashtirish05.09.01 — Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar05.08.06 — Gʻildirakli va gusenitsali mashinalar va ularni ishlatish05.09.02 — Asoslar, poydevor va er osti inshootlari. Koʻprik va transport tonnellari. Yoʻllar, metropolitenlar07.00.07 — Etnografiya, etnologiya va antropologiya05.09.03 — Issiqlik taʼminoti. Ventilyatsiya, konditsionerlash. Gaz taʼminoti va yoritish05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari05.09.05 — Qurilish materiallari va buyumlari05.10.01 — Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi07.00.02 — Fan va texnologiyalar tarixi07.00.01 — Oʻzbekiston tarixi07.00.03 — Jahon tarixi07.00.04 — Dinshunoslik07.00.05 — Xalqaro munosabatlar va tashqi siyosat tarixi07.00.06 — Arxeologiya09.00.01 — Ontologiya, gnoseologiya va mantiq09.00.03 — Falsafa tarixi09.00.04 — Ijtimoiy falsafa09.00.05 — Milliy gʻoya targʻiboti texnologiyalari09.00.06 — Gʻoyalar tarixi va metodologiyasi09.00.07 — Maʼnaviyat tarixi va nazariyasi09.00.08 — Maʼnaviy tarbiya09.00.09 — Maʼnaviy jarayonlar va texnologiyalar10.00.01 — Oʻzbek tili10.00.02 — Oʻzbek adabiyoti10.00.03 — Qoraqalpoq tili10.00.04 — Evropa, Amerika va Avstraliya xalqlari tili va adabiyoti10.00.05 — Osiyo va Afrika xalqlari tili va adabiyoti10.00.06 — Qiyosiy adabiyotshunoslik, chogʻishtirma tilshunoslik va tarjimashunoslik10.00.07 — Adabiyot nazariyasi10.00.08 — Folklorshunoslik10.00.12 — Qoraqalpoq adabiyoti11.00.06 — Geodeziya. Kartografiya17.00.04 — Tasviriy va amaliy bezak sanʼati17.00.01 — Teatr sanʼati17.00.05 — Dizayn nazariyasi va tarixi17.00.02 — Musiqa sanʼati17.00.03 — Kino sanʼati. Televidenie17.00.06 — Muzeyshunoslik. Tarixiy-madaniy obektlarni konservatsiya qilish, tamirlash va saqlash18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash17.00.07 — Madaniyat nazariyasi va tarixi. Madaniyatshunoslik17.00.08 — Sanʼat nazariyasi va tarixi18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi19.00.07 — Din psixologiyasi21.01.08 — Qurolli Kuchlar front orti (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.09 — Qoʻshinlar jangovar harakatlarining gidrometeorologik va topogeodezik taʼminoti21.02.05 — Operatsion (taktik) yoʻnalish, qoʻshinlar pozitsiyalari va joylashish hududlarining muhandislik uskunalari, fortifikatsiya, maskirovka21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.22 — Harbiy tarix21.02.25 — Harbiy elektronika, harbiy majmualar apparatlari21.02.24 — Fuqarolar himoyasi. Favqulodda holatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish vositalari va usullari24.00.02 — Qurʼonshunoslik. Hadisshunoslik24.00.01 — Islom tarixi va manbashunosligi24.00.03 — Fiqh, kalom ilmi. Ilohiyot24.00.04 — Mumtoz sharq adabiyoti va manbashunosligi01.04.08 — Atom yadrosi va elementar zarrachalar fizikasi. Tezlashtiruvchi texnika05.05.06 — Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari04.00.02 — Qattiq foydali qazilma konlarining geologiyasi, ularni qidirish va razvedka qilish. Metallogeniya va geokimyo05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.02.01 — Mashinasozlikda materialshunoslik. Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi05.05.05 — Issiqlik texnikasining nazariy asoslari05.05.07 — Qishloq xoʻjaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar05.07.01 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash05.09.06 — Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi05.09.08 — Qurilish texnologiyasi va qurilish jarayonlarini tashkil qilish07.00.08 — Tarixshunoslik, manbashunoslik va tarixiy tadqiqot usullari09.00.02 — Ong, madaniyat va amaliyot shakllari falsafasi (nomi)10.00.09 — Jurnalistika10.00.10 — Matnshunoslik va adabiy manbashunoslik10.00.11 — Til nazariyasi. Amaliy va kompyuter lingvistikasi21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari21.02.14 — Qurol-aslaha va harbiy texnika, harbiy majmua va tizimlar (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.17 — Qurol-aslaha va harbiy texnikani ishlatish va qayta tiklash, texnik taʼminot (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
Ushbu maqolada paxta tozalash korxonalarida ajralib chiqayotgan shovqin manbalari, shovqinning sabablari va oqibatlari, shovqinning inson organizmiga salbiy ta’sir etishi, turli xil xastaliklarni kelib chiqishiga sabab bo‘lishi, shovqinning ta’siri birdan sezilmasligi, balki vaqt o‘tishi bilan doimiy shovqin ta’sirida ishlash natijasida hosil bo‘lishi, ya’ni turli xil ko‘rinishdagi asab va ruhiy xastaliklarni keltirib chiqarishi, ayrim hollarda asab tizimiga ta’sir eish orqali yurak, bosh miya va jigarga ta’sir etishi, gipertonik kasalliklarni keltirib chiqarishi mumkinligi, yuqori chastotadagi shovqin ta’sirida ish unumdorligi 10-15 % ga kamayishi, kishining eshitish a’zosi faoliyatini ishdan chiqishiga va umumiy sog‘ligini yomonlashguviga olib kelishi aniqlangan. Ma’lumki, paxta va paxta maxsulotlari quvurlarda harakatlanishi natijasida aerogidrodinamik shovqin hosil bo‘lishi, bunday shovqinlar ventilyatorlar, kompressorlar, nasoslar va ichki yonuv dvigatellarini ishlashi vaqtida ham yuzaga kelishi haqida tushuntirilgan. O‘ta kuchli shovqinda ishlovchi qurilmalarni izolyasiyalashda tovush kamaytiruvchi ekranlar ishlatilishi, ishlab chiqarish binolarida shovqinni susaytirish yo‘llaridan yana biri binolarga akustik ishlov berish, binolar va sexlarni to‘g‘ri joylashtirish hisoblanishi, tovush yutuvchi materiallar sifatida kapron tolalari, porolon, mineral momiq, shishatola, g‘ovak polivinilxlorid kabilar ishlatilishi tushuntirilgan.
MUALLIFLAR
SH.Abdullayev
"TERMIZ DAVLAT MUHANDISLIK VA AGROTEXNOLOGIYALAR UNIVERSITETI" DAVLAT MUASSASASI
Teglar
# mehnat muhofazasi# shovqin# sanoat xavfsizligi# paxta tozalash# aerogidrodinamik shovqin
“O‘ZBEKISTON TO‘QIMACHILIK JURNALI” Ilmiy-texnikaviy jurnal · 10 Sentabr 2026
Maqolani baholang
0
0 ta baho
5
4
3
2
1
Maqola idintifikatorlari
ROI:
Mavjud emas
DOI:
Mavjud emas
Foydalanilgan adabiyotlar
Paxtani dastlabki ishlash muvofiqlashtirilgan texnologiyasi (PDI 70-2017) Paxtasanoatilm AJ Toshkent 2017. 91 b
F.B.Omonov umumiy taxriri ostida “Paxtani dastlabki ishlash bo‘yicha spravochnik” Toshkent “Voris nashriyot”, 2008 y
Paxtani dastlabki ishlash muvofiqlashtirilgan texnologiyasi “O‘zpaxtasanoat” uyushmasi “Paxtatozalash IIChB” OAJ, Toshkent. 2017 y.
Parpievich P. A. et al. ANALYSIS OF THE RESULTS OF THE INITIAL OPERATION OF COTTON WITH HIGH MOISTURE IN COTTON CLEANING PLANTS //Galaxy International Interdisciplinary Research Journal. – 2022. – Т. 10. – №. 11. – С. 1026-1029.
Parpievich P. A. et al. ANALYSIS OF MOISTURE AT DIFFERENT POINTS OF COTTON IN THE GARMENT DURING THE STORAGE PROCESS OF HIGHHUMIDITY COTTON //Proceedings of International Conference on Scientific Research in Natural and Social Sciences. – 2022. – Т. 1. – №. 3. – С. 83-86.
Parpiev A. P. i dr. Namligi yuqori paxtani saqlash jarayonida g‘armdagi paxtaning turli nuqtalaridagi ifloslikning notekisligi taxlili //Novosti obrazovaniya: issledovanie v XXI veke. – 2022. – T. 1. – №. 5. – S. 162-164.
Yusup o'g'li A. S. et al. SELECTION OF TECHNOLOGY AND EQUIPMENT FOR THE PREPARATION OF COTTON STORAGE AT HIGH MOISTURE //International journal of advanced research in education, technology and management. – 2023. – Т. 2. – №. 4.
Abdullaev K. Yu. i dr. Xorijiy davlatlarda paxta saqlash tajribasi taxlili //scientific approach to the modern education system. – 2023. – T. 2. – №. 15. – S. 133-135.
Parpiev A.P. Raxmatov G‘. “Paxtani tozalashga ta’sir etuvchi omillar tahlili” TTESI. FarDU Respublika ilmiy-amaliy anjumani 1-shuba Toshkent (2019)
T.A.G‘aniyev «To‘qimachilik sanoatida mehnat muhofazasi» Darslik T., Mehnat, 2013y.170 b.
Y.O.Mannonov, K.G.Mavlonov “Mehnatni muhofaza qilish” Darslik T., “ILM ZIYO” 2015 y. 185 b.
G.T.Iskandarova, N.G.Samigova “Mehnat gigiyenasi” O‘quv qo‘llanma T. Cho‘lpon, 2017 y. 145 b.
O‘.Yo‘ldoshev “Mehnatni muhofazasi maxsus kursi” Darslik T., O‘zbekiston 2015y.150 b.
“Hayot faoliyati xavfsizligi” fanidan ma’ruza kursi. “Aloqachi” nashriyoti. Toshkent-2005 yil.
Problema oxrani truda i ekologii na puti ustoychivogo razvitiya Respubliki Uzbekistan. Tashkent-2006 god.
3 Aprel 2026
9
