logo
calendar31 Avgust 2026
view7
Asosiy til:Ingliz

Oqimni to'g'ridan-to'g'ri to'siq bilan toraytirganda yuqori oqimdagi morfologik parametrlar

Fan yo'nalishi:Ko'p tarmoqli
pdf

A-6_ef36957d.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Ushbu maqolada to'g'ridan-to'g'ri to'siq (shpora) bilan toraytirilgan oqimning yuqori oqimdagi morfologik parametrlarini eksperimental va nazariy o'rganish natijalari keltirilgan. Tajribalar uchta flume da o'tkazilgan: 40×60×1500 sm, 40×60×800 sm, 100×50×800 sm. Birinchi flumening devorlari shisha, tubi yog'och, ikkinchisiniki beton devorlar va yog'och tub, uchinchisiniki beton devorlar va beton tub bo'lgan. Tajribalar quyidagi oqim va shpora sharoitlarida o'tkazilgan: oqimni toraytirish darajasi nb=lb sinθ /B; 0.125, 0.2, 0.3, 0.375. Bu yerda lb – shpora uzunligi; θ – o'rnatish burchagi, 60–90°; suv sarfi 5 dan 25 l/s gacha, i_d=0.0001-0,0002, Fr_δ=0.02–0.35. Ushbu omillarning maksimal suv bosishi kesimi va yuqori oqimdagi resirkulyatsiya zonasining uzunligiga ta'siri o'rganilgan. Oqimni toraytirish darajasi ortishi bilan maksimal suv bosishi kesimigacha bo'lgan nisbiy masofa S_1/(B-b_0) 2.0 dan 0.96 gacha kamayishi, yuqori oqimdagi resirkulyatsiya zonasining nisbiy uzunligi l_b/(B-b_0) esa 3.0 dan 4.55 gacha ortishi aniqlangan. Frud sonining ortishi inshootning gidrodinamik ta'sir zonasini kengaytirishga va maksimal suv bosishi zonasini yuqori oqimga siljishiga olib keladi. Shpora o'rnatish burchagi ortishi bilan yuqori oqimda oqim ajralishi va sirkulyatsion oqim jarayonlari kuchayishi eksperimental tasdiqlangan. Suv bosishi tarqalishini nazariy tavsiflash uchun gidrostatik bosim kuchlari, tub va qirg'oq qarshiligi hamda mahalliy torayish zonasida oqim impulsining qayta taqsimlanishini hisobga oluvchi impuls tenglamasidan foydalanilgan. Hisoblash natijalarini K.Sh. Sharapovning eksperimental ma'lumotlari bilan taqqoslash qoniqarli mos kelishini ko'rsatdi, shu jumladan tub nishabligi 0.004 bo'lganda: hisoblangan suv bosishi uzunligi L_p=0.86–0.94 m, eksperimental qiymat esa L_p=1.0 m. Olingan bog'liqliklar va hisoblash usullaridan kanalni tartibga soluvchi va qirg'oqni himoya qiluvchi inshootlarni loyihalashda, shuningdek daryo o'zanlarida mahalliy suv bosishi va resirkulyatsiya zonalarining shakllanishini belgilovchi gidrodinamik sharoitlarni baholashda foydalanish mumkin.

MUALLIFLAR

M.Bakiev

""TOSHKENT IRRIGATSIYA VA QISHLOQ XO`JALIGINI MEXANIZATSIYALASH MUHANDISLARI INSTITUTI" MILLIY TADQIQOT UNIVERSITETI" DAVLAT MUASSASASI

O.Kuryozov

""TOSHKENT IRRIGATSIYA VA QISHLOQ XO`JALIGINI MEXANIZATSIYALASH MUHANDISLARI INSTITUTI" MILLIY TADQIQOT UNIVERSITETI" DAVLAT MUASSASASI

K.Yakubov

""TOSHKENT IRRIGATSIYA VA QISHLOQ XO`JALIGINI MEXANIZATSIYALASH MUHANDISLARI INSTITUTI" MILLIY TADQIQOT UNIVERSITETI" DAVLAT MUASSASASI

K.Khasanov

""TOSHKENT IRRIGATSIYA VA QISHLOQ XO`JALIGINI MEXANIZATSIYALASH MUHANDISLARI INSTITUTI" MILLIY TADQIQOT UNIVERSITETI" DAVLAT MUASSASASI

A.Khalimbetov

""TOSHKENT IRRIGATSIYA VA QISHLOQ XO`JALIGINI MEXANIZATSIYALASH MUHANDISLARI INSTITUTI" MILLIY TADQIQOT UNIVERSITETI" DAVLAT MUASSASASI

Teglar

# shpor# suv bosishi# yuqori oqimdagi resirkulyatsiya zonasi# torayish darajasi# pyezometrik nishablik# solishtirma energiya# shpor o'rnatish burchagi# Frud soni# impuls tenglamasi

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Foydalanilgan adabiyotlar

Avrova, T. F. (1969). Gidravlicheskii raschet rechnogo potoka, stesnennogo peremychkoi [Hydraulic calculation of river flow constricted by a cofferdam] [Abstract of Candidate of Technical Sciences dissertation, Leningrad Polytechnic Institute named after M. I. Kalinin]. 18 pp.

Bakiev, M., Khalimbetov, A., Yakubov, K., Sagin, J., & Asamatdinov, I. (2023). Kinematic parameters of flow constrained by combined dams with through part of tetrahedra in compression region. E3S Web of Conferences, 401, 04046. doi:10.1051/e3sconf/202340104046

Bakiev, M., Matkarimov, O., Yakubov, K., & Khalimbetov, A. (2024). Study on velocity field of the flow asymmetrically constrained by through spurs. E3S Web of Conferences, 563, 02017. doi:10.1051/e3sconf/202456302017

Chen, Y., Lu, Y., Yang, S., Mao, J., Gong, Y., Muhammad, W. I., & Yin, S. (2022). Numerical investigation of flow structure and turbulence characteristic around a spur dike using large-eddy simulation. Water, 14(19), 3158. doi:10.3390/w14193158

Fakhri, A., Ettema, R., Aliyari, F., & Nowroozpour, A. (2021). Large-scale particle image velocimetry for estimating vena-contracta width for flow in contracted open channels. Water, 13(1), 31. doi:10.3390/w13010031

Gu, Z., Cao, X., Cao, M., & Lu, W. (2023). Integrative study on flow characteristics and impact of non-submerged double spur dikes on the river system. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(5), 4262. doi:10.3390/ijerph20054262

Kang, S. K., Lee, J., Kim, Y., & Khosronejad, A. (2023). Experimental and numerical study on the flow characteristics around spur dikes at different length-to-depth ratios. Advances in Water Resources, 175, 104428. doi:10.1016/j.advwatres.2023.104428

Khalimbetov, A., Bakiev, M., Shukurova, S., Choriev, J., & Khayitov, K. (2020). Study of submountain river flow patterns constrained by a combined dam. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 614(1), 012053. doi:10.1088/1755-1315/614/1/012053

Liu, J. C., Hu, Z. Q., & Zhu, M. Y. (2021). Comparison and analysis of calculation of bridge backwater based on MIKE21 hydrodynamic model. E3S Web of Conferences, 233, 03043. doi:10.1051/e3sconf/202123303043

Mulahasan, S., Al-Osmy, S., & Alhashimi, S. (2021). Modelling of flow pattern in an open channel with sidewall obstruction. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 1090(1), 012097. doi:10.1088/1757-899X/1090/1/012097

Mulahasan, S., & Mohammed, A. Y. (2021). Hydraulic characteristics of flow-through bridge openings. Applied Engineering Letters, 6(1), 21–28. doi:10.18485/aeletters.2021.6.1.3

Nowroozpour, A., Ettema, R., & Fakhri, A. (2022). A reassessment of contraction scour at bridge waterways. Journal of Hydraulic Engineering, 148(12), 06022016. doi:10.1061/(ASCE)HY.1943-7900.0002031

Ohtsuki, K., Kono, T., Arikawa, T., Taniwaki, H., & Itsukushima, R. (2024). Spur dike applications for the sustainability of channels in incised steep bend streams. Water, 16(4), 575. doi:10.3390/w16040575

Rotenburg, I. S. (1960). Voprosy gidravlicheskogo rascheta i naznacheniia otverstii mostov na perekhodakh cherez ravninnye reki [Issues of hydraulic calculation and sizing of bridge openings at crossings over lowland rivers]. Saratov University Press.

Seleznev, V. M. (1957). Issledovanie kinematiki potoka v raione poluzaprud [Investigation of flow kinematics in the area of semi-dams] [Abstract of Candidate of Technical Sciences dissertation]. Leningrad.

Sharapov, K. V. (1968). Issledovanie gidravliki massivnykh shpor [Investigation of the hydraulics of massive groynes] [Abstract of Candidate of Technical Sciences dissertation, Tashkent Institute of Irrigation and Agricultural Mechanization Engineers]. Tashkent.

Zegzhda, A. P. (1957). Gidravlicheskie poteri na trenie v kanalakh i truboprovodakh [Hydraulic friction losses in channels and pipelines]. Gosstroyizdat.