logo
calendar2 Sentabr 2026
view16
Asosiy til:O'zbek

Biotexnologik taraqqiyot va bioetik qadriyatlar transformatsiyasi: ijtimoiy-falsafiy yondashuv

Fan yo'nalishi:San'at va gumanitar fanlar (turli xil)Ijtimoiy fanlar (turli xil)
Milliy fan yo'nalishi (OAK):05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.09 — Hujjatshunoslik. Arxivshunoslik. Kutubxonashunoslik05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni07.00.07 — Etnografiya, etnologiya va antropologiya07.00.02 — Fan va texnologiyalar tarixi07.00.01 — Oʻzbekiston tarixi07.00.03 — Jahon tarixi07.00.04 — Dinshunoslik07.00.05 — Xalqaro munosabatlar va tashqi siyosat tarixi07.00.06 — Arxeologiya08.00.17 — Turizm va mehmonxona faoliyati09.00.01 — Ontologiya, gnoseologiya va mantiq09.00.03 — Falsafa tarixi09.00.04 — Ijtimoiy falsafa09.00.05 — Milliy gʻoya targʻiboti texnologiyalari09.00.06 — Gʻoyalar tarixi va metodologiyasi09.00.07 — Maʼnaviyat tarixi va nazariyasi09.00.08 — Maʼnaviy tarbiya09.00.09 — Maʼnaviy jarayonlar va texnologiyalar10.00.01 — Oʻzbek tili10.00.02 — Oʻzbek adabiyoti10.00.03 — Qoraqalpoq tili10.00.04 — Evropa, Amerika va Avstraliya xalqlari tili va adabiyoti10.00.05 — Osiyo va Afrika xalqlari tili va adabiyoti10.00.06 — Qiyosiy adabiyotshunoslik, chogʻishtirma tilshunoslik va tarjimashunoslik10.00.07 — Adabiyot nazariyasi10.00.08 — Folklorshunoslik12.00.11 — Parlament huquqi10.00.12 — Qoraqalpoq adabiyoti11.00.02 — Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya12.00.01 — Davlat va huquq nazariyasi va tarixi. Huquqiy taʼlimotlar tarixi12.00.02 — Konstitutsiyaviy huquq. Maʼmuriy huquq. Moliya va bojxona huquqi12.00.03 — Fuqarolik huquqi. Tadbirkorlik huquqi. Oila huquqi. Xalqaro xususiy huquq12.00.05 — Mehnat huquqi. Ijtimoiy taʼminot huquqi12.00.06 — Tabiiy resurslar huquqi. Agrar huquq. Ekologik huquq12.00.07 — Sud hokimiyati. Prokuror nazorati. Huquqni muhofaza qilish faoliyatini tashkil etish. Advokatura12.00.08 — Jinoyat huquqi. Kriminologiya. Jinoyat-ijroiya huquqi12.00.09 — Jinoyat protsessi. Kriminalistika, tezkor-qidiruv huquq va sud ekspertizasi12.00.10 — Xalqaro huquq12.00.12 — Korruptsiya muammolari12.00.13 — Inson huquqlari12.00.14 — Huquqbuzarliklar profilaktikasi. Jamoat xavfsizligini taʼminlash. Probatsiya faoliyati13.00.01 — Pedagogika nazariyasi. Pedagogik taʼlimotlar tarixi13.00.02 — Taʼlim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar boʻyicha)13.00.03 — Maxsus pedagogika13.00.07 — Taʼlimda menejment13.00.08 — Maktabgacha taʼlim va tarbiya nazariyasi va metodikasi13.00.09 — Ijtimoiy pedagogika17.00.04 — Tasviriy va amaliy bezak sanʼati17.00.01 — Teatr sanʼati17.00.05 — Dizayn nazariyasi va tarixi17.00.02 — Musiqa sanʼati17.00.03 — Kino sanʼati. Televidenie17.00.06 — Muzeyshunoslik. Tarixiy-madaniy obektlarni konservatsiya qilish, tamirlash va saqlash18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash17.00.07 — Madaniyat nazariyasi va tarixi. Madaniyatshunoslik17.00.08 — Sanʼat nazariyasi va tarixi18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.11 — Chet el armiya va davlatlari, ularning salohiyatlari19.00.07 — Din psixologiyasi21.01.03 — Yaxlit operativ sanʼat, Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha (jumladan boshqaruv va jangning barcha koʻrinishdagi taʼminoti)21.01.04 — Umumiy taktika, Qurolli Kuchlar koʻrinishlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha (jumladan boshqaruv va jangning barcha koʻrinishdagi taʼminoti)21.01.05 — Qurolli Kuchlar qurilishi (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.03 — Harbiy huquq, xalqaro huquqning harbiy muammolari21.01.10 — Harbiy razvedka23.00.01 — Siyosat nazariyasi va falsafasi. Siyosiy taʼlimotlar tarixi va metodologiyasi21.02.22 — Harbiy tarix23.00.04 — Xalqaro munosabatlar, jahon va mintaqa taraqqiyotining siyosiy muammolari22.00.01 — Sotsiologiya nazariyasi, metodologiyasi va tarixi. Sotsiologik tadqiqotlar usullari22.00.02 — Ijtimoiy tuzilish, ijtimoiy institutlar va turmush tarzi22.00.03 — Ijtimoiy ong va ijtimoiy jarayonlar sotsiologiyasi22.00.04 — Gender tadqiqotlari24.00.02 — Qurʼonshunoslik. Hadisshunoslik23.00.02 — Siyosiy institutlar, jarayonlar va texnologiyalar23.00.03 — Siyosiy madaniyat va mafkura23.00.05 — Milliy xavfsizlikning tizimli tahlili va istiqbolini belgilash muammolari24.00.01 — Islom tarixi va manbashunosligi24.00.03 — Fiqh, kalom ilmi. Ilohiyot24.00.04 — Mumtoz sharq adabiyoti va manbashunosligi07.00.08 — Tarixshunoslik, manbashunoslik va tarixiy tadqiqot usullari09.00.02 — Ong, madaniyat va amaliyot shakllari falsafasi (nomi)10.00.09 — Jurnalistika10.00.10 — Matnshunoslik va adabiy manbashunoslik10.00.11 — Til nazariyasi. Amaliy va kompyuter lingvistikasi12.00.04 — Fuqarolik protsessual huquqi. Xoʻjalik protsessual huquqi. Hakamlik jarayoni va mediatsiya13.00.04 — Jismoniy tarbiya va sport mashgʻulotlari nazariyasi va metodikasi13.00.05 — Kasb-hunar taʼlimi nazariyasi va metodikasi13.00.06 — Elektron taʼlim nazariyasi va metodikasi (taʼlim sohalari va bosqichlari boʻyicha)19.00.05 — Ijtimoiy psixologiya. Etnopsixologiya19.00.06 — Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi21.01.02 — Strategiya (jumladan Qurolli Kuchlar boshqaruvi, strategik yoyilish, strategik operatsiyalar (jangovar harakatlar) va ularning barcha koʻrinishdagi taʼminoti, davlatning harbiy xavfsizligi aspektlari, harbiy siyosatshunoslik)21.01.06 — Harbiy taʼlim va tarbiya, jangovar tayyorgarlik, kadrlarni tanlash va joylashtirish, qoʻshinlarning kundalik faoliyatini boshqarish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

2026-2-SON._27-32_81178990.pdf

PDF

Ijtimoiy fanlar

Ijtimoiy fanlar

Maqola chop etishsee more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Mazkur maqolada zamonaviy biotexnologik taraqqiyotning bioetik qadriyatlar tizimiga ta’siri ijtimoiy-falsafiy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Biotexnologiyalarning jadal rivojlanishi natijasida inson hayoti, salomatligi, biologik tabiati, irsiyat, ekologik muvozanat va kelajak avlodlar manfaatlari bilan bogʻliq yangi axloqiy muammolarning vujudga kelayotgani asoslanadi. Inson qadri, hayotga hurmat, shaxs avtonomiyasi, adolat, ilmiy masʼuliyat, xavfsizlik, ijtimoiy nazorat va kelajak avlodlar oldidagi masʼuliyat biotexnologik taraqqiyotni baholashning asosiy bioetik mezonlari sifatida tadqiq etiladi.

MUALLIFLAR

I.Shermanov

Samarqand Davlat pedagogika instituti

Teglar

# hayot# innovatsiya# axloq# qadriyat# adolat# xavfsizlik# biotexnologiya# inson qadri# bioetika# masʼuliyat# ilmiy taraqqiyot# ijtimoiy nazorat

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Foydalanilgan adabiyotlar

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni // http://lex.uz/ docs/3107036.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 3-fevraldagi “Mahalla institutini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” farmoni. https://president.uz/oz/lists/view/228.

Potter V.R. Bioethics: Bridge to the Future. – Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice-Hall, 1971. – 205 p.

Beauchamp T.L., Childress J.F. Principles of Biomedical Ethics. 8th ed. – New York: Oxford University Press, 2019. – 512 p.

Jonas H. The Imperative of Responsibility: In Search of an Ethics for the Technological Age. – Chicago: University of Chicago Press, 1984. – 263 p.

Habermas J. The Future of Human Nature. – Cambridge: Polity Press, 2003. – 127 p.

Fukuyama F. Our Posthuman Future: Consequences of the Biotechnology Revolution. – New York: Farrar, Straus and Giroux, 2002. – 272 p.

Sandel M.J. The Case Against Perfection: Ethics in the Age of Genetic Engineering. – Cambridge, MA: Belknap Press of Harvard University Press, 2007. – 176 p.

Häyry M. Bioethics and the Value of Human Life // Cambridge Quarterly of Healthcare Ethics. – Cambridge: Cambridge University Press, 2025. – Vol. 34. – No. 2. – P. 220–230. DOI: 10.1017/S0963180124000331.

Lawrence D.R. Bioethics Transformed: 40 Years of the Value of Life // Cambridge Quarterly of Healthcare Ethics. – Cambridge: Cambridge University Press, 2025. – Vol. 34. – No. 2. – P. 144–155. DOI: 10.1017/S0963180124000549.

Wiley L., Cheek M., LaFar E., Ma X., Sekowski J., Tanguturi N., Iltis A. The Ethics of Human Embryo Editing via CRISPR-Cas9 Technology: A Systematic Review of Ethical Arguments, Reasons, and Concerns // HEC Forum. – Dordrecht: Springer, 2025. – Vol. 37. – No. 2. – P. 267–303. DOI: 10.1007/s10730-024-09538-1.

UNESCO. Universal Declaration on the Human Genome and Human Rights. Adopted by the 29th Session of the General Conference of UNESCO, 11 November 1997. – Paris: UNESCO, 1997.

UNESCO. International Declaration on Human Genetic Data. Adopted by the 32nd Session of the General Conference of UNESCO, 16 October 2003. – Paris: UNESCO, 2003.

UNESCO. Universal Declaration on Bioethics and Human Rights. Adopted by the 33rd Session of the General Conference of UNESCO, 19 October 2005. – Paris: UNESCO, 2005.