logo
calendar2 Sentabr 2026
view16
Asosiy til:O'zbek

Raqamli jamiyatda soxta tolerantlik fenomeni

Fan yo'nalishi:San'at va gumanitar fanlar (turli xil)Ijtimoiy fanlar (turli xil)
Milliy fan yo'nalishi (OAK):05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.09 — Hujjatshunoslik. Arxivshunoslik. Kutubxonashunoslik05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni07.00.07 — Etnografiya, etnologiya va antropologiya07.00.02 — Fan va texnologiyalar tarixi07.00.01 — Oʻzbekiston tarixi07.00.03 — Jahon tarixi07.00.04 — Dinshunoslik07.00.05 — Xalqaro munosabatlar va tashqi siyosat tarixi07.00.06 — Arxeologiya08.00.17 — Turizm va mehmonxona faoliyati09.00.01 — Ontologiya, gnoseologiya va mantiq09.00.03 — Falsafa tarixi09.00.04 — Ijtimoiy falsafa09.00.05 — Milliy gʻoya targʻiboti texnologiyalari09.00.06 — Gʻoyalar tarixi va metodologiyasi09.00.07 — Maʼnaviyat tarixi va nazariyasi09.00.08 — Maʼnaviy tarbiya09.00.09 — Maʼnaviy jarayonlar va texnologiyalar10.00.01 — Oʻzbek tili10.00.02 — Oʻzbek adabiyoti10.00.03 — Qoraqalpoq tili10.00.04 — Evropa, Amerika va Avstraliya xalqlari tili va adabiyoti10.00.05 — Osiyo va Afrika xalqlari tili va adabiyoti10.00.06 — Qiyosiy adabiyotshunoslik, chogʻishtirma tilshunoslik va tarjimashunoslik10.00.07 — Adabiyot nazariyasi10.00.08 — Folklorshunoslik12.00.11 — Parlament huquqi10.00.12 — Qoraqalpoq adabiyoti11.00.02 — Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya12.00.01 — Davlat va huquq nazariyasi va tarixi. Huquqiy taʼlimotlar tarixi12.00.02 — Konstitutsiyaviy huquq. Maʼmuriy huquq. Moliya va bojxona huquqi12.00.03 — Fuqarolik huquqi. Tadbirkorlik huquqi. Oila huquqi. Xalqaro xususiy huquq12.00.05 — Mehnat huquqi. Ijtimoiy taʼminot huquqi12.00.06 — Tabiiy resurslar huquqi. Agrar huquq. Ekologik huquq12.00.07 — Sud hokimiyati. Prokuror nazorati. Huquqni muhofaza qilish faoliyatini tashkil etish. Advokatura12.00.08 — Jinoyat huquqi. Kriminologiya. Jinoyat-ijroiya huquqi12.00.09 — Jinoyat protsessi. Kriminalistika, tezkor-qidiruv huquq va sud ekspertizasi12.00.10 — Xalqaro huquq12.00.12 — Korruptsiya muammolari12.00.13 — Inson huquqlari12.00.14 — Huquqbuzarliklar profilaktikasi. Jamoat xavfsizligini taʼminlash. Probatsiya faoliyati13.00.01 — Pedagogika nazariyasi. Pedagogik taʼlimotlar tarixi13.00.02 — Taʼlim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar boʻyicha)13.00.03 — Maxsus pedagogika13.00.07 — Taʼlimda menejment13.00.08 — Maktabgacha taʼlim va tarbiya nazariyasi va metodikasi13.00.09 — Ijtimoiy pedagogika17.00.04 — Tasviriy va amaliy bezak sanʼati17.00.01 — Teatr sanʼati17.00.05 — Dizayn nazariyasi va tarixi17.00.02 — Musiqa sanʼati17.00.03 — Kino sanʼati. Televidenie17.00.06 — Muzeyshunoslik. Tarixiy-madaniy obektlarni konservatsiya qilish, tamirlash va saqlash18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash17.00.07 — Madaniyat nazariyasi va tarixi. Madaniyatshunoslik17.00.08 — Sanʼat nazariyasi va tarixi18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.11 — Chet el armiya va davlatlari, ularning salohiyatlari19.00.07 — Din psixologiyasi21.01.03 — Yaxlit operativ sanʼat, Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha (jumladan boshqaruv va jangning barcha koʻrinishdagi taʼminoti)21.01.04 — Umumiy taktika, Qurolli Kuchlar koʻrinishlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha (jumladan boshqaruv va jangning barcha koʻrinishdagi taʼminoti)21.01.05 — Qurolli Kuchlar qurilishi (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.03 — Harbiy huquq, xalqaro huquqning harbiy muammolari21.01.10 — Harbiy razvedka23.00.01 — Siyosat nazariyasi va falsafasi. Siyosiy taʼlimotlar tarixi va metodologiyasi21.02.22 — Harbiy tarix23.00.04 — Xalqaro munosabatlar, jahon va mintaqa taraqqiyotining siyosiy muammolari22.00.01 — Sotsiologiya nazariyasi, metodologiyasi va tarixi. Sotsiologik tadqiqotlar usullari22.00.02 — Ijtimoiy tuzilish, ijtimoiy institutlar va turmush tarzi22.00.03 — Ijtimoiy ong va ijtimoiy jarayonlar sotsiologiyasi22.00.04 — Gender tadqiqotlari24.00.02 — Qurʼonshunoslik. Hadisshunoslik23.00.02 — Siyosiy institutlar, jarayonlar va texnologiyalar23.00.03 — Siyosiy madaniyat va mafkura23.00.05 — Milliy xavfsizlikning tizimli tahlili va istiqbolini belgilash muammolari24.00.01 — Islom tarixi va manbashunosligi24.00.03 — Fiqh, kalom ilmi. Ilohiyot24.00.04 — Mumtoz sharq adabiyoti va manbashunosligi07.00.08 — Tarixshunoslik, manbashunoslik va tarixiy tadqiqot usullari09.00.02 — Ong, madaniyat va amaliyot shakllari falsafasi (nomi)10.00.09 — Jurnalistika10.00.10 — Matnshunoslik va adabiy manbashunoslik10.00.11 — Til nazariyasi. Amaliy va kompyuter lingvistikasi12.00.04 — Fuqarolik protsessual huquqi. Xoʻjalik protsessual huquqi. Hakamlik jarayoni va mediatsiya13.00.04 — Jismoniy tarbiya va sport mashgʻulotlari nazariyasi va metodikasi13.00.05 — Kasb-hunar taʼlimi nazariyasi va metodikasi13.00.06 — Elektron taʼlim nazariyasi va metodikasi (taʼlim sohalari va bosqichlari boʻyicha)19.00.05 — Ijtimoiy psixologiya. Etnopsixologiya19.00.06 — Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi21.01.02 — Strategiya (jumladan Qurolli Kuchlar boshqaruvi, strategik yoyilish, strategik operatsiyalar (jangovar harakatlar) va ularning barcha koʻrinishdagi taʼminoti, davlatning harbiy xavfsizligi aspektlari, harbiy siyosatshunoslik)21.01.06 — Harbiy taʼlim va tarbiya, jangovar tayyorgarlik, kadrlarni tanlash va joylashtirish, qoʻshinlarning kundalik faoliyatini boshqarish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

2026-2-SON.-38-46_6717d17f.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Maqolada raqamli jamiyatda tolerantlikning tashqi deklaratsiyasi bilan uning normativ mazmuni – “o‘zga”ning teng qadr-qimmati, ovozi va erkin subyektligini tan olish o‘rtasidagi tafovut soxta tolerantlik fenomeni sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqot fundamental falsafiy asarlar, 2021–2026-yillardagi empirik ishlar, xalqaro hujjatlar va O‘zbekistonning amaldagi manbalariga tayangan integrativ sharh hamda konseptual tahlil usulida bajarildi. Natijada soxta tolerantlikning namoyishkorona, selektiv, paternalistik, majburiy va platformaviy-tijoriy shakllari ajratildi. Ularni aniqlash uchun deklaratsiya–amaliyot muvofiqligi, mezonlar simmetriyasi, “o‘zga”ning agentligi, e’tirozga ochiqlik hamda institutsional rag‘batlar uyg‘unligidan iborat besh mezon taklif qilindi. Tahlil jamoatchilikka mos imij yaratish, guruhiy identitetga mos performativ pozitsiya, algoritmik ko‘rinuvchanlik va selektiv moderatsiya tolerantlik tilini saqlagan holda real tenglikni zaiflashtirishi mumkinligini ko‘rsatdi. O‘zbekiston sharoiti uchun haqiqiy tolerantlikni huquqiy tenglik, dialog, media-axborot savodxonligi va hisobdor platforma boshqaruvi orqali mustahkamlash yo‘nalishlari ishlab chiqildi.

MUALLIFLAR

Science ID: FQD-0126-0001

Teglar

# raqamli jamiyat# soxta tolerantlik# performativ munosabat# selektiv tolerantlik# o'zga obrazi# algoritmik ko'rinuvchanlik# dialogik e'tirof

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Foydalanilgan adabiyotlar

UNESCO. Declaration of Principles on Tolerance. Paris, 1995. https://www.unesco.org/en/legal-affairs/declaration-principles-tolerance

Forst R. Toleration in Conflict: Past and Present. Cambridge: Cambridge University Press, 2013.

Walzer M. On Toleration. New Haven: Yale University Press, 1997.

Marcuse H. Repressive Tolerance. In: Wolff R. P., Moore B., Marcuse H. A Critique of Pure Tolerance. Boston: Beacon Press, 1965. P. 81–117.

Brown W. Regulating Aversion: Tolerance in the Age of Identity and Empire. Princeton: Princeton University Press, 2006.

Popper K. R. The Open Society and Its Enemies. London: Routledge, 1945.

Tajfel H., Turner J. C. An Integrative Theory of Intergroup Conflict. In: Austin W. G., Worchel S. (eds.). The Social Psychology of Intergroup Relations. Monterey, CA: Brooks/Cole, 1979. P. 33–47.

Lyubykh Z., Alonso N., Turner N. Beyond Allies and Recipients: Exploring Observers’ Allyship Emulation in Response to Leader Allyship. Organizational Behavior and Human Decision Processes. 2024;181:104308. doi:10.1016/j.obhdp.2023.104308.

Funk M., Hartmann S., Newman A. Workplace Allyship: An Integrative Review and Agenda for Future Research. Journal of Organizational Behavior. 2026:1–35. doi:10.1002/job.70104.

O’Reilly C., Mannion S., Maher P. J. et al. Strategic Attitude Expressions as Identity Performance and Identity Creation in Interaction. Communications Psychology. 2024;2:27. doi:10.1038/s44271-024-00076-7.

Brady W. J., McLoughlin K., Doan T. N., Crockett M. J. How Social Learning Amplifies Moral Outrage Expression in Online Social Networks. Science Advances. 2021;7:eabe5641. doi:10.1126/sciadv.abe5641.

Brady W. J., McLoughlin K. L., Torres M. P. et al. Overperception of Moral Outrage in Online Social Networks Inflates Beliefs about Intergroup Hostility. Nature Human Behaviour. 2023;7:917–927. doi:10.1038/s41562-023-01582-0.

Cinelli M., De Francisci Morales G., Galeazzi A. et al. The Echo Chamber Effect on Social Media. PNAS. 2021;118(9):e2023301118. doi:10.1073/pnas.2023301118.

Rathje S., Van Bavel J. J., van der Linden S. Out-group Animosity Drives Engagement on Social Media. PNAS. 2021;118(26):e2024292118. doi:10.1073/pnas.2024292118.

Lerman K., Feldman D., He Z., Rao A. Affective Polarization and Dynamics of Information Spread in Online Networks. npj Complexity. 2024;1:8. doi:10.1038/s44260-024-00008-w.

Kyrychenko Y., Brik T., van der Linden S., Roozenbeek J. Social Identity Correlates of Social Media Engagement before and after the 2022 Russian Invasion of Ukraine. Nature Communications. 2024;15:8127. doi:10.1038/s41467-024-52179-8.

Lorenz-Spreen P., Oswald L., Lewandowsky S. et al. A Systematic Review of Worldwide Causal and Correlational Evidence on Digital Media and Democracy. Nature Human Behaviour. 2023;7:74–101. doi:10.1038/s41562-022-01460-1.

Gauthier G., Hodler R., Widmer P., Zhuravskaya E. The Political Effects of X’s Feed Algorithm. Nature. 2026;652:416–423. doi:10.1038/s41586-026-10098-2.

Ibrahim H., Jang H. D., Aldahoul N. et al. Systematic Partisan Content Skews in TikTok during the 2024 US Elections. Nature. 2026;654:1004–1011. doi:10.1038/s41586-026-10447-1.

Bor A., Marie A., Pradella L., Petersen M. B. Social Media Users Experience More Political Hostility in Less Economically Equal and Less Democratic Societies. Nature Human Behaviour. 2026;10:1083–1093. doi:10.1038/s41562-026-02432-5.

Piccardi T., Saveski M., Jia C. et al. Reranking Partisan Animosity in Algorithmic Social Media Feeds Alters Affective Polarization. Science. 2025;390:eadu5584. doi:10.1126/science.adu5584.

Gennaro G., Derksen L., Abdelrahman A. et al. Counterspeech Encouraging Users to Adopt the Perspective of Minority Groups Reduces Hate Speech and Its Amplification on Social Media. Scientific Reports. 2025;15:22018. doi:10.1038/s41598-025-05041-w.

UNESCO. Guidelines for the Governance of Digital Platforms. Paris, 2023. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000387339

UNESCO. Media and Information Literacy: Combating Hate Speech in the Digital Age. Paris, 2026. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000398298

United Nations. United Nations Global Principles for Information Integrity. New York, 2024. https://www.un.org/en/information-integrity/global-principles

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Yangi tahrir. 2023. https://constitution.uz

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-52-son Farmoni “Umummilliy totuvlik va xorijdagi vatandoshlar bilan aloqalarni mustahkamlashni yangi bosqichga olib chiqishga oid chora-tadbirlar to‘g‘risida”. https://lex.uz/docs/-7438950

O‘zbekiston Respublikasining 2025-yil 25-fevraldagi O‘RQ-1037-son Qonuni bilan tasdiqlangan diniy sohadagi davlat siyosati konsepsiyasi. https://lex.uz/docs/-7404923

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-son Farmoni “O‘zbekiston–2030 strategiyasi to‘g‘risida”. https://lex.uz/docs/-6600413