114

Maqolada Xorazm viloyati sharoitida 21 ta olma navlarining kalmaraz (parsha, Venturia inaequalis) kasalligiga chidamliligini o‘rganish bo‘yicha 2017-2019 yillarda o‘tkazilgan tadqiqot natijalari keltirilgan. Navlarning zararlanish darajasi tabiiy infeksion fon sharoitida 5-ballik shkala asosida baholangan. Natijada olmaning Besh yulduz va Besh barmoq navlari kasallikka eng moyil ekanligi, Shoyi olma, Muz olma, Sho‘r olma va Eshak olma kabi mahalliy navlar esa yuqori immunitetni namoyon etganligi aniqlandi. Tadqiqot natijalari mintaqada yetishtirish uchun istiqbolli, kasallikka chidamli navlarni tanlash va seleksiya ishlarida foydalanish uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.

  • Web Address
  • DOI10.63241/2025512akhv
  • Date of creation in the UzSCI system 16-12-2025
  • Read count 114
  • Date of publication 12-12-2025
  • Main LanguageO'zbek
  • Pages84-89
Ўзбек

Maqolada Xorazm viloyati sharoitida 21 ta olma navlarining kalmaraz (parsha, Venturia inaequalis) kasalligiga chidamliligini o‘rganish bo‘yicha 2017-2019 yillarda o‘tkazilgan tadqiqot natijalari keltirilgan. Navlarning zararlanish darajasi tabiiy infeksion fon sharoitida 5-ballik shkala asosida baholangan. Natijada olmaning Besh yulduz va Besh barmoq navlari kasallikka eng moyil ekanligi, Shoyi olma, Muz olma, Sho‘r olma va Eshak olma kabi mahalliy navlar esa yuqori immunitetni namoyon etganligi aniqlandi. Tadqiqot natijalari mintaqada yetishtirish uchun istiqbolli, kasallikka chidamli navlarni tanlash va seleksiya ishlarida foydalanish uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.

Русский

В статье представлены результаты исследований, проведенных в 2017-2019 годах по изучению устойчивости 21 сортов яблони к парше (Venturia inaequalis) в Хорезмской области. Степень поражения сортов оценивалась по 5-балльной шкале в условиях естественного инфекционного фона. В результате установлено, что наиболее восприимчивыми к болезни оказались сорта яблони Беш юлдуз и Беш бармок, тогда как местные сорта, такие как яблоня Шойи олма, Муз олма, Шор олма и Эшак олма, проявили высокую устойчивость. Результаты исследований имеют важное научное и практическое значение для отбора перспективных, устойчивых к болезни сортов для возделывания в регионе и использования в селекционной работе.

English

This article presents the results of research conducted between 2017 and 2019 to assess the resistance of 21 apple varieties to scab (Venturia inaequalis) in the Khorezm region. The severity of damage was assessed on a 5-point scale under natural infection conditions. The results revealed that the Besh Yulduz and Besh Barmok apple varieties were the most susceptible, while local varieties such as Shoyi Olma, Muz Olma, Shor Olma, and Eshak Olma demonstrated high resistance. The research results have important scientific and practical implications for the selection of promising, disease-resistant varieties for cultivation in the region and for use in breeding.

Name of reference
1 1. Ефимова И. Л., Якуба Г. В. Устойчивость сортов яблони к грибным заболеваниям на юге России //Плодоводство и ягодоводство России. – 2010. – Т. 24. – №. 2. – С. 403-409.
2 2. Жданов В. В., Жук Г. П. К проблеме расоспецифической устойчивости яблони к парше //Микология и фитопатология. – 2006. – Т. 40. – №. 4. – С. 314-319.
3 3. Лыжин А. С., Савельева Н. Н. Идентификация генов устойчивости к парше у сортов и гибридных форм яблони с использованием молекулярных маркеров //Плодоводство и виноградарство Юга России. – 2018. – №. 53. – С. 1-14.
4 4. Пантия Г. Г. и др. Оценка эффективности иммуноиндукторов в повышении неспецифической устойчивости яблони к парше //Защита и карантин растений. – 2019. – №. 7. – С. 33-35.
5 5. Папихин Р. В., Маслова М. В. Устойчивость клоновых подвоев яблони к парше на естественном инфекционном фоне //Плодоводство и виноградарство Юга России. – 2016. – №. 42. – С. 6.
6 6. Савельева Н. Н. Моногенная устойчивость яблони к парше и проблема ее стабильности //Садоводство и виноградарство. – 2008. – №. 4. – С. 10-11.
7 7. Седов Е. Н. и др. Селекция яблони на устойчивость к парше: развитие идей НИ Вавилова и ИВ Мичурина //Сельскохозяйственная биология. – 2013. – №. 1. – С. 42-52.
Waiting