Mazkur tadqiqot XII-XIV asrlarda Anadoluda yuz bergan ijtimoiy-siyosiy jarayonlarni, turkman beyliklarining shakllanish jarayoni va ularning Usmonli imperiyasining vujudga kelishi hamda yuksalishidagi rolini kompleks tarzda tahlil qiladi. Maqolada Saljuqiylar sultonligining inqirozi, Mo‘g‘ul istilosining oqibatlari, turkman qabilalarining migratsion harakatlari, shuningdek, g‘azo harakatining kuchayishi kabi omillar hamda ularning mintaqadagi siyosiy landshaftga ko‘rsatgan ta’siri chuqur o‘rganilgan. Tadqiqot davomida turkman beyliklarining harbiy-siyosiy faoliyati, ularning madaniy hayotdagi o‘rni va o‘zaro raqobati natijasida shakllangan yangi siyosiy tuzilmalar tahlil etilgan. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, Usmonli imperiyasining tashkil topishi beyliklar o‘rtasidagi siyosiy barqarorlikni ta’minlash, turkman qabilalarining ijtimoiy-siyosiy faolligi va diniy-ideologik birligi natijasida yuzaga kelgan murakkab tarixiy jarayonning mantiqiy davomi bo‘lgan.
Mazkur tadqiqot XII-XIV asrlarda Anadoluda yuz bergan ijtimoiy-siyosiy jarayonlarni, turkman beyliklarining shakllanish jarayoni va ularning Usmonli imperiyasining vujudga kelishi hamda yuksalishidagi rolini kompleks tarzda tahlil qiladi. Maqolada Saljuqiylar sultonligining inqirozi, Mo‘g‘ul istilosining oqibatlari, turkman qabilalarining migratsion harakatlari, shuningdek, g‘azo harakatining kuchayishi kabi omillar hamda ularning mintaqadagi siyosiy landshaftga ko‘rsatgan ta’siri chuqur o‘rganilgan. Tadqiqot davomida turkman beyliklarining harbiy-siyosiy faoliyati, ularning madaniy hayotdagi o‘rni va o‘zaro raqobati natijasida shakllangan yangi siyosiy tuzilmalar tahlil etilgan. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, Usmonli imperiyasining tashkil topishi beyliklar o‘rtasidagi siyosiy barqarorlikni ta’minlash, turkman qabilalarining ijtimoiy-siyosiy faolligi va diniy-ideologik birligi natijasida yuzaga kelgan murakkab tarixiy jarayonning mantiqiy davomi bo‘lgan.
В данном исследовании комплексно анализируются социально-политические процессы, происходившие в Анатолии в XII-XIV веках, процесс формирования туркменских бекств и их роль в возникновении и развитии Османской империи. В статье подробно рассматриваются такие факторы, как кризис Сельджукского султаната, последствия монгольского нашествия, миграционные движения туркменских племен, а также усиление движения в Газу и их влияние на политический ландшафт региона. В ходе исследования была проанализирована военно-политическая деятельность туркменских бекств, их роль в культурной жизни и новые политические структуры, сформировавшиеся в результате взаимной конкуренции. Полученные результаты показывают, что образование Османской империи было логическим продолжением сложного исторического процесса, возникшего в результате обеспечения политической стабильности между бекствами, общественно-политической активности и религиозно-идеологического единства туркменских племен.
This research comprehensively analyzes the socio-political processes that took place in Anatolia in the 12th-14th centuries, the process of formation of Turkmen principalities, and their role in the emergence and rise of the Ottoman Empire. The article thoroughly examines factors such as the decline of the Seljuk Sultanate, the consequences of the Mongol invasion, migration movements of Turkmen tribes, as well as the intensification of the Gaza movement, and their impact on the political landscape in the region. In the course of the research, the military-political activities of the Turkmen principalities, their place in cultural life, and the new political structures formed as a result of mutual competition were analyzed. The obtained results show that the formation of the Ottoman Empire was a logical continuation of the complex historical process that arose as a result of ensuring political stability between the beyliks, socio-political activity, and religious-ideological unity of the Turkmen tribes.
| № | Author name | position | Name of organisation |
|---|---|---|---|
| 1 | Bebitov M.A. | “Tarix va falsafa” kafedrasi katta o‘qituvchisi | Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti |
| 2 | Turg'unboyev K.I. | “Tarix va falsafa” kafedrasi talabasi | Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti |
| № | Name of reference |
|---|---|
| 1 | Inalcık H. Devlet-i Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar. 1-jild. Istanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2009. – B. 470. |
| 2 | Peacock A.C.S. Büyük Selçuklu İmparatorluğu (Buyuk Saljuqiylar imperiyasi). Istanbul, 2020. – B. 383. ISBN 978-975-05-3017-3. |
| 3 | Cengiz O. Ertuğrul Gazi – Kuruluş (Ertug‘rul G‘oziy – Tashkil topish). Istanbul, 2015. – B. 289. ISBN 978-605-9960-18-2. |
| 4 | Wright T. The Travels of Marco Polo (Marko Poloning sayohatlari). London, 1854. – B. 508. |
| 5 | Keleş B. Baba İshak İsyanı’nın Anadolu Selçuklu Tarihi’ndeki Yeri ve Önemi. // Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2018. T. 23, №1. |
| 6 | Fleet K. (ed.). The Cambridge History of Turkey. Vol. 1: Byzantium to Turkey, 1071–1453. Cambridge: Cambridge University Press, 2009. ISBN 978-0-521-62093-2. |
| 7 | Amitai-Preiss R. Mongols and Mamluks: The Mamluk-Ilkhanid War, 1260–1281. Cambridge: Cambridge University Press, 1995. ISBN 0-521-46226-6. |
| 8 | Şahin İ. The Oghuz Turks of Anatolia (Anadoludagi o‘g‘uz turklari). // Journal of Turkic Civilization Studies. – 2022. – B. 228-252. |
| 9 | Sagdullayev A.S. O‘zbekiston tarixi. 1-kitob. Toshkent: Donishmand ziyosi, 2021. – B. 624. ISBN 978-9943-6445-3-3. |
| 10 | Shamsutdinov R., Karimov Sh. Vatan tarixi. 1-kitob. Toshkent: Sharq, 2010. – B. 512. ISBN 978-9943-00-582-2. |
| 11 | Shamsutdinov R., Mo‘minov H. O‘zbekiston tarixi: O‘quv qo‘llanma. 1-jild. Toshkent: Sharq, 2013. – B. 672. ISBN 978-9943-26-109-9. |