Mazkur maqolada O‘zbekistonda inson huquqlari va qonun ustuvorligini ta’minlash, fuqarolarning huquqiy madaniyatini yuksaltirish, demokratik islohotlarni chuqurlashtirish hamda davlat, jamiyat va fuqarolar manfaatlarini uyg‘unlashtirishga qaratilgan keng ko‘lamli o‘zgarishlar jarayonida milliy institutlarning tutgan o‘rni atroflicha yoritiladi. Tadqiqotda davlat boshqaruv organlari bilan bir qatorda, jamiyat hayotining barqaror, ochiq va ijtimoiy adolat tamoyillariga asoslangan rivojlanishida tobora muhim omil bo‘lib borayotgan milliy institutlar faoliyatining shakllanishi, ularning siyosiy-huquqiy asoslari, me’yoriy-huquqiy bazasi hamda amaliy samaradorligi chuqur tahlil etiladi. Shuningdek, mazkur institutlarning fuqarolik jamiyatini qurish, aholining huquqiy faolligini oshirish va demokratik qadriyatlarni mustahkamlashdagi strategik roli ilmiy nuqtayi nazardan baholanadi.
Mazkur maqolada O‘zbekistonda inson huquqlari va qonun ustuvorligini ta’minlash, fuqarolarning huquqiy madaniyatini yuksaltirish, demokratik islohotlarni chuqurlashtirish hamda davlat, jamiyat va fuqarolar manfaatlarini uyg‘unlashtirishga qaratilgan keng ko‘lamli o‘zgarishlar jarayonida milliy institutlarning tutgan o‘rni atroflicha yoritiladi. Tadqiqotda davlat boshqaruv organlari bilan bir qatorda, jamiyat hayotining barqaror, ochiq va ijtimoiy adolat tamoyillariga asoslangan rivojlanishida tobora muhim omil bo‘lib borayotgan milliy institutlar faoliyatining shakllanishi, ularning siyosiy-huquqiy asoslari, me’yoriy-huquqiy bazasi hamda amaliy samaradorligi chuqur tahlil etiladi. Shuningdek, mazkur institutlarning fuqarolik jamiyatini qurish, aholining huquqiy faolligini oshirish va demokratik qadriyatlarni mustahkamlashdagi strategik roli ilmiy nuqtayi nazardan baholanadi.
В данной статье подробно освещается роль национальных институтов в процессе широкомасштабных преобразований в Узбекистане, направленных на обеспечение прав человека и верховенства закона, повышение правовой культуры граждан, углубление демократических реформ и гармонизацию интересов государства, общества и граждан. В исследовании наряду с органами государственного управления глубоко анализируется формирование деятельности национальных институтов, которые становятся все более важным фактором развития общества на основе принципов устойчивой, открытой и социальной справедливости, их политико-правовая база, нормативно-правовая база и практическая эффективность. Также с научной точки зрения оценивается стратегическая роль этих институтов в построении гражданского общества, повышении правовой активности населения и укреплении демократических ценностей.
In this article, the role of national institutions in the process of large-scale transformations in Uzbekistan aimed at ensuring human rights and the rule of law, raising the legal culture of citizens, deepening democratic reforms, and harmonizing the interests of the state, society, and citizens is comprehensively highlighted. In the study, along with state administration bodies, the formation of the activities of national institutions, which are becoming an increasingly important factor in the development of society based on the principles of sustainable, open, and social justice, their political and legal foundations, regulatory framework, and practical effectiveness are deeply analyzed. The strategic role of these institutions in building a civil society, increasing the legal activity of the population, and strengthening democratic values is also assessed from a scientific point of view.
| № | Author name | position | Name of organisation |
|---|---|---|---|
| 1 | Kenjayev J.O. | Dotsent, Siyosiy fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) | O‘zbekiston Respublikasi IIV Malaka oshirish instituti |
| № | Name of reference |
|---|---|
| 1 | Базарова Д. “Инсон қадр-қиммати – энг олий қадрият” махсус ўқув модули // “Фуқаролик жамияти” умумназарий, ижтимоий-сиёсий, ҳуқуқий журнал. 2020. № 2. |
| 2 | Mo‘minov A.R., Tillabayev M.A. Inson huquqlari: darslik / mas’ul muharrir A.X. Saidov. – Toshkent.: Adolat, 2013. |
| 3 | Сагдуллаева Д.Ш. Жамият демократлашуви шароитида фуқаролар ҳуқуқий маданиятини такомиллаштиришнинг ижтимоий-фалсафий асослари: Фалс. фан. ном… дисс. – Тошкент., 2010. |
| 4 | Азизхўжаев А., Ҳусанов О., Азизов Х. Конституциявий ҳуқуқ (изоҳли луғат). – Тошкент.: Академия, 2001. |
| 5 | Сарабеков А.А. Инсоннинг ҳуқуқ ва эркинликларини халқаро миқёсда ҳимоя қилиш: рисола. – Тошкент.: ТДЮИ нашриёти, 2006. |
| 6 | Саттаров А. Омбудсман – ҳуқуқ ҳимоячиси (хорижий ва миллий тажриба). – Тошкент., 2000. – 34 б. |
| 7 | Ўзбекистон Республикасининг Қонуни. “Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) тўғрисида”. 27 август 2004 й. – https://lex.uz/docs/276159. |
| 8 | Конституциявий ҳуқуқ. Энциклопедик луғат / Б. Мустафоев раҳбари остидаги муаллифлар жамоаси. – Тошкент.: Ўзбекистон, 2006. – 584 б. |
| 9 | Муаллифлар жамоаси. Инсон ҳуқуқлари умумий назарияси: ИИВ тизимидаги таълим муассасалари тингловчи ва курсантлари учун дарслик. – Тошкент., 2012. |
| 10 | “Олий Мажлис Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман)”нинг 2003 йилги фаолияти тўғрисида ҳисобот. – Тошкент., 2004. |
| 11 | Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази. веб-сайт: http://insonhuquqlari.uz/uz/menu/natsionalnye-instituty |
| 12 | Саидов А.Х. Национальный центр Республики Узбекистан по правам человека в 1999 году: основные направления деятельности. – Тошкент.: НЦПЧ, 2000. |
| 13 | Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармони. 09.08.2021 йил, ПФ-6275-сон. https://lex.uz/docs/5570490 |
| 14 | Ўзбекистон Республикасининг Қонуни. “Бола ҳуқуқлари бўйича вакили (Болалар омбудсмани) тўғрисида”, 29 февраль 2024 й., ЎРҚ-917-сон. – https://lex.uz/docs/6823379 |