logo
calendar20 феврал 2024
view2
Asosiy til:Rus

«ИҚЛИМ» ТУШУНЧАСИНИНГ ОБЪЕКТИВ ТАЪРИФИ

Fan yo'nalishi:
pdf

65d3b581967e8.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Ҳозирги вақтгача “иқлим” об-ҳавонинг кўп йиллик (бир неча ўн йиллик) режими деб қабул қилинувчи сифатий тушунча бўлиб келмоқда. Иқлимнинг бундай талқини соф “маиший” тушунча бўлиб, об-ҳаво режимининг ўн йилликлар учун ўртачаланган қийматларига асосланади. Табиий нуқтаи назардан “об-ҳаво режими” тушунчасининг ўзи ноаниқликларга эга эканлиги туфайли, мазкур талқиндаги “иқлим” тушунчаси ҳам ўзида ҳеч қандай ахборот ҳавола этмайди. Бошқача қилиб айтганда, юқоридаги таърифда катта вақт оралиқларида иқлим (анъанавий маънода) стационар ҳолатини сақлайдиган ва яққол ифодаланган ўзгаришга эга бўлган даврларни объектив усул билан ажратишга имкон берувчи миқдорий тавсиф мавжуд эмас. Аслида “иқлим” тушунчаси иқлимий тизимни таҳлил қилиш асосида шакллантирилиши ҳамда вақтнинг муайян оралиғида бу тизимни миқдор жиҳатидан тавсифлаши зарур. Мақолада И. Прижогиннинг очиқ стационар термодинамик тизимда энтропия ишлаб чиқарилишининг минималлиги тўғрисидаги теоремаси асосида “иқлим” тушунчасига миқдорий таъриф берилди. 300 йилдан ортиқ давр учун бажарилган ҳисоблашлар энтропия ишлаб чиқарилиши иқлимнинг тўғри миқдорий характеристикаси эканлигини кўрсатди.

MUALIFLAR

Teglar

# температура# ҳарорат# климат# climate# temperature# иқлим# энтропия# entropy# климатическая система# открытая термодинамическая систе# производство энтропии# теорема Пригожина# иқлимий тизим# очиқ термодинамик тизим# энтропиянинг ишлаб чиқарилиши# Прижогин теоремаси# climate system# open thermodynamic system# entropy production# Prigogine’s theorem

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Пугачев В.С. Теория вероятностей и математическая статистика. – М.: Наука, 1979. – 496 с.

Абдусаматов Х.И. Скоординированные вариации диаметра, активности и светимости Солнца и эксперимент «Измерение вариаций и формы диаметра Солнца» на борту российского сегмента МКС // Петербургские фрагменты научной картины мира. − Санкт-Петербург: Вып. 2, 2003. − С. 8-20.

Абдусаматов Х.И. О долговременных вариациях потока интегральной радиации и возможных изменениях температуры в ядре Солнца //Кинематика и физика небесных тел. Т. 21, №6. 2005. − С. 471-477.

Абдусаматов Х.И. Солнце определяет климат. − М.: «Наука и жизнь», №1, 2009. − C.34-40.

Блютген И. География климатов. Том 1. – М.: Прогресс, 1972. – 427 с.

Блютген И. География климатов. Том 2. – М.: Прогресс, 1972. – 440 с.

Гленсдорф П., Пригожин И. Термодинамическая теория структуры, устойчивости и флуктуаций. – М.: Мир, 1973. – 280 с.

Де Гроот С., Мазур П. Неравновесная термодинамика. – Мир, 1964. – 456 с.

Изаков М.Н. О возможности измерения со спутников притока радиационной негэнтропии на землю для экологических исследований // Исследование Земли из космоса, 1991. №4. – C. 3-15.

Манабе С., Стриклер Р.Ф. Термическое равновесие в атмосфере с учётом конвекции // Теория климата. – Л. Гидрометеоиздат, 1967. – С. 61-104.

Марчук Г.И., Кондратьев К.Я., Козодеров В.В. Радиационный баланс Земли. – М.: Наука, 1988. – 223 с.

Монин А.С. История климата. – М.: Гидрометеоиздат, 1979. – 407 с.

Hartman D.C., Ramanathan V., Berroir A., Hunt G.E. Earth radiation budget data and climate research // Rev. Geophys, 1986. V. 24. Nо 2. – PP. 439-468.

Ramanathan V. The role of Earth radiation budget studies in climate and general circulation research // J. Geophys. Res., 1987. V 92. D 4. – PP. 4075-4095.

Пригожин И. От существующего к возникающему. – М.: Наука, 1985. – 327 с.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.