logo
calendar14 Avgust 2026
view40
Asosiy til:O'zbek

ЎЗБЕКИСТОНДА ЁҒИНЛАР РЕЖИМИНИ ТАДҚИҚ ЭТИШДА ERA5-LAND РЕАНАЛИЗ БАЗАСИ МАЪЛУМОТЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ: СТАТИСТИК ХУСУСИЯТЛАРИ

Fan yo'nalishi:Atrof-muhit fanlari (turli xil)Boshqaruv, monitoring, siyosat va qonunSuv fani va texnologiyasiGeografiya, rejalashtirish va rivojlanish
pdf

1. Использование данны....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Тадқиқотда Ўзбекистон ҳудудида ёғинларнинг йил ичидаги тақсимоти 2005-2024 йиллар давридаги ERA5-Land реанализ маълумотлари ҳамда 77 та метеорология станциялари кузатув маълумотлари асосида статистик баҳоланди. Кунлик маълумотлар ойлик йиғиндиларга умумлаштирилиб, йил ичидаги нисбий тақсимот хусусиятларини аниқлаш мақсадида нормаллаштирилган нисбий коэффициентлар тизими ва кумулятив тақсимот функцияси (CDF) қўлланилди. Натижалар йиллик интеграл кўрсаткич ёғинларнинг йил давомида концентрацияланган ёки тақсимланган ҳолда намоён бўлишини ишончли миқдорий тавсифлашини кўрсатди. Кўрсаткичнинг кичик қийматларида ёғинлар асосан бир неча ойда жамланиб, йилнинг аксарият қисми нисбатан қурғоқчил кечади, катта қийматларда эса ёғинлар кўпроқ ойлар бўйича тақсимланиб, нисбатан барқарор режим шаклланади. ERA5-Land ва ер усти кузатувлари асосида қурилган CDF ларни қиёслаш реанализ маълумотлари йил ичидаги нисбий тақсимотнинг умумий тенденцияларини қайта тиклай олишини, бироқ айрим режимларда фарқлар сақланиб қолишини кўрсатди. Бу ҳолат реанализ маҳсулотларидаги фазо ва вақт бўйича силлиқлаш ҳамда маҳаллий орографик ва конвектив жараёнлар таъсири билан изоҳланади.

MUALIFLAR

Science ID: DAN-0525-0018

Science ID: FFR-0525-0041

Science ID: MSN-0525-0125

Teglar

# таҳлил# Ўзбекистон# кумулятив# коэффициент# статистик# Ер# нисбий# ёғинлар# йил# era5-land# реанализи# режими# ичидаги# тақсимот# нормаллаштирилган# функцияси# cdf# усти# кузатувлари

Maqolani baholang

0
0 ta
5
4
3
2
1

Foydalanilgan adabiyotlar

Allen M.R., Ingram W.J. Constraints on future changes in climate and the hydrologic cycle // Nature, 2002. 419. – PР. 224–232. https://doi.org/10.1038/nature01092.

Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Climate Change 2021 – The Physical Science Basis: Working Group I Contribution to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, 2023. https://doi.org/10.1017/9781009157896.

Wilby R.L., Wigley T.M.L. Precipitation predictors for downscaling: Observed and general circulation model relationships // International Journal of Climatology, 2000. 20. – PР. 641–661. https://doi.org/10.1002/1097-0088(200005)20:6<641::AID-JOC497>3.0.CO;2-1.

Giorgi F., Lionello P. Climate change projections for the Mediterranean region // Global and Planetary Change, 2008. 63. – PР. 90–104. https://doi.org/10.1016/j.gloplacha.2007.09.005.

Oliver J.E. Monthly precipitation distribution: A comparative index // The Professional Geographer, 1980. 32(3). – PР. 300–309. https://doi.org/10.1111/j.0033-0124.1980.00300.x.

Martín-Vide J. Spatial distribution of a daily precipitation concentration index in peninsular Spain // International Journal of Climatology, 2004. 24. – P. 959–971. https://doi.org/10.1002/joc.1030.

Feng S., Hu Q., Qian W. Quality control of daily meteorological data in China, 1951–2000: A new dataset // International Journal of Climatology, 2004. 24. – PР. 853–870. https://doi.org/10.1002/joc.1047.

Spinoni J., Naumann G., Vogt J.V., Barbosa P. The biggest drought events in Europe from 1950 to 2012 // Journal of Hydrology: Regional Studies, 2015, 3. – PР. 509–524. https://doi.org/10.1016/j.ejrh.2015.01.001.

Shi J., Cui L., Wang J., Du H., Wen K. Changes in the temperature and precipitation extremes in China during 1961–2015 // Quaternary International, 2019.527.–PР. 64-78.https://doi.org/10.1016/j.quaint.2018.08.008.

Nishonov B.E., Abdurakhmanov M.M. Comparative Analysis of ERA5 Reanalysis data with Meteorological Data Observed in the Akhangaran River Basin // Hydrometeorology and environmental monitoring, 2025. No 1. – PР. 28-38.

Rakhmatova N., Arushanov M., Shardakova L., Nishonov B., Taryannikova R., Rakhmatova V., Belikov D.A. Evaluation of the Perspective of ERA-Interim and ERA5 Reanalyses for Calculation of Drought Indicators for Uzbekistan // Atmosphere, 2021. 12(527). https://doi.org/10.3390/atmos12050527

Yang P., Zhang Y., Xia J., Sun S. Investigation of precipitation concentration and trends and their potential drivers in the major river basins of Central Asia // Atmospheric Research, 2020. 245. – P. 105128. https://doi.org/10.1016/j.atmosres.2020.105128.

Peña-Guerrero M.D.,Umirbekov A., Tarasova L.,Müller D. Comparing the performance of high-resolution global precipitation products across topographic and climatic gradients of Central Asia // International Journal of Climatology, 2022. 42(11). – PР.5554–5569. https://doi.org/10.1002/joc.7548.

Электрон ресурс: Welcome to the Climate Data Store. URL: https://cds.climate.copernicus.eu/cdsapp#!/home/