logo
calendar18 Avgust 2026
view11
Asosiy til:Rus

ҚАМЧИҚ ДОВОНИ ҲУДУДИДА RAMMS::LSHIM МОДЕЛИ АСОСИДА ҚОР КЎЧКИЛАРИ ОҚИМЛАРИ БОСИМИНИНГ ЙИРИК МИҚЁСЛИ МОДЕЛЛАШТИРИШ

Fan yo'nalishi:Atrof-muhit fanlari (turli xil)Boshqaruv, monitoring, siyosat va qonunTabiat va landshaftni muhofaza qilishGeografiya, rejalashtirish va rivojlanish
pdf

КРУПНОМАСШТАБНОЕ_МОДЕЛИ....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Мақолада Қамчиқ довони ҳудудида қор кўчкилари таъсир параметрларини RAMMS::LSHIM (Large-Scale Hazard Indication Modelling) модели ёрдамида, такрорланиш даври 30 йилга тенг бўлган сценарий учун моделлаштириш натижалари тақдим этилган. Услубият юқори аниқликдаги AW3D Global DEM рақамли релеф модели асосида бажарилган сонли моделлаштириш ҳамда рельефнинг морфометрик кўрсаткичларига таянилган ҳолда потенциал қор кўчкиларининг пайдо бўлиш зоналарини ажратишга асосланган. Олинган натижалар асосида ҳисобланган босимнинг йирик масштабли тарқалиш харитаси тузилган ва Қамчиқ довонидадаги автомобил йўли бўйлаб энг хавфли участкалар аниқланган. Моделлаштириш RAMMS::LSHIM ёндашувининг қор кўчкилари таъсирининг фазовий қонуниятларини таҳлил қилиш ва потенциал хавфли зоналарни аниқлашда самарали эканлигини тасдиқлади. Ушбу усул ёрдамида қайтарилиш даври 100 ва 300 йилга тенг бўлган янада экстремал қор кўчкиларни сценарийлари учун ҳам хариталар ҳисобланиши мумкин. Олинган натижалар муҳандислик иншоотларига тушадиган қор кўчкилари юкламаларини ҳисоблаш ва ҳимоя чора-тадбирларини асослашда қўлланилиши мумкин.

MUALIFLAR

Science ID: FBX-0925-0006

Teglar

# таъсир# моделлаштириш# босим# сонли# модели# рақамли# қор# DEM# йирик# RAMMS# кўчкилари# оқимларининг# параметрлари# lshim# релеф# aw3d# ҳисобланган# кўчкиси# хавфи# қамчик# довони# масштабли# карталаштириш

Maqolani baholang

0
0 ta
5
4
3
2
1

Foydalanilgan adabiyotlar

Благовещенский В.П. Определение лавинных нагрузок. – Алма-Ата: Гылым, 1991.-116 с.

Исаев А.А., Какурина Е.Г., Перцигер Ф.И. Технология построения крупномасштабной карты частоты поражения лавинами // Труды САНИГМИ, 2001. – Вып. 161 (242). – С. 43–54.

Канаев Л.А., Какурина Е.Г., Суслов В.Ф. Снежные лавины / Под ред. Л.А. Канаева. -Ташкент: САНИГМИ, 1996. – 133 с

Москалёв Ю. Д. Лавины и лавинные нагрузки // Труды САНИГМИ, 1986. - Вып. 109 (190). – 157 с

Родионова П.М., Турчанинова А.С., Сократов С.А., Селиверстов Ю.Г., Глазовская Т.Г. Методика учёта лавинной опасности при территориальном планировании в России // Лёд и Снег, 2019. – Т. 59. № 2. – С. 245–257. https://doi.org/10.15356/2076-6734-2019-2-398

Руководство по снеголавинным работам (временное) / Под ред. Ю. Д. Москалёва. Л.: Гидрометеоиздат, 1965. – 397 с

Руководство по снеголавинным наблюдениям и методам снеголавинного обеспечения. RH 68.02.04 / Под ред. Л. А. Канаева. – Ташкент: Узгидромет, 2001. – 169 с.

Семакова Э.Р., Сафронов В.П., Семаков Д.Г., Bühler Y. Моделирование движения снежных лавин для оценки лавинной опасности в слабоизученных районах РУз // Гидрометеорология и мониторинг окружающей среды, №2. 2025. – C. 76-86.

Старыгин Г.Н., Карандаев С.В., Карандаева Л.М. Инженерная противолавинная защита автодороги Ташкент-Ош в районе перевала Камчик // Труды НИГМИ, 2010.-Вып. 16 (261). – С. 103–109

Bühler Y., Christen M., Kowalski J., Bartelt P. Automated identification of potential snow avalanche release areas based on digital elevation models // Natural Hazards and Earth System Sciences. – 2013. – Vol. 13. – P. 1321–1335. https://doi.org/10.5194/nhess-13-1321-2013

Bühler Y., von Rickenbach D., Stoffel, A., Margreth S., Stoffel L., Christen M. Automated snow avalanche release area delineation – validation of existing algorithms and proposition of a new object-based approach for large-scale hazard indication mapping // Natural Hazards and Earth System Sciences. – 2018. – Vol. 18. – P. 3235-3251. 10.5194/nhess-18-3235-2018, 2018.

Bühler Y., Bebi P., Christen M., Margreth S., Stoffel L., Stoffel A., Marty C., Schmucki G., Caviezel A., Kühne R., Wohlwend S., Bartelt P. Automated avalanche hazard indication mapping on a statewide scale // Natural Hazards and Earth System Sciences, 2022. – Vol. 22. – PР. 1825-1843. 10.5194/nhess-22-1825-2022.

Christen M., Kowalski J., Bartelt P. RAMMS: Numerical simulation of dense snow avalanches in three-dimensional terrain // Cold Regions Science and Technology, 2010.-Vol. 63, № 1–2. – P. 1–14. https://doi.org/10.1016/j.coldregions.2010.04.005

Salm B., Burkard A., Gubler H. Berechnung von Fliesslawinen: Eine Anleitung für Praktiker mit Beispielen. Mitteilungen des Eidgenössischen Instituts für Schnee- und Lawinenforschung (SLF), № 47. – Davos, 1990. – 37 р.

Semakova E., Safronov V., Mamaraimov A., Nurtaev B., Semakov D., Bühler Y. Applying numerical snow avalanche simulations for hazard assessment in the Kamchik pass area, Uzbekistan / Proceedings of ISSW. A merging of Theory and Practice. – Innsbruck, Austria, 7-13 October 2018,PP. 701-705.

Voellmy A. Über die Zerstörungskraft von Lawinen // Schweizerische Bauzeitung, 1955. - Bd. 73. – РР. 159–165