logo
calendar17 Avgust 2026
view59
Asosiy til:Rus

МАСОФАВИЙ ЗОНДЛАШ МАЪЛУМОТЛАРИ АСОСИДА САРИҚАМИШ КЎЛИ СУВ ЮЗАСИ МАЙДОНИ ЎЗГАРИШЛАРИНИ БАҲОЛАШ

Fan yo'nalishi:Atrof-muhit fanlari (turli xil)Tabiat va landshaftni muhofaza qilishSuv fani va texnologiyasiGeografiya, rejalashtirish va rivojlanish
Milliy fan yo'nalishi (OAK):03.00.10 — Ekologiya03.00.13 — Tuproqshunoslik04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari06.03.01 — Oʻrmon ekinlari. Selektsiya, urugʻchilik va shaharlarni koʻkalamzorlashtirish. Oʻrmonlar agromelioratsiyasi va himoya oʻrmonlarini barpo etish05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi06.01.02 — Melioratsiya va sugʻorma dehqonchilik06.01.03 — Agrotuproqshunoslik va agrofizika06.01.10 — Er tuzish, kadastr va er monitoringi06.03.02 — Oʻrmon tuzish va oʻrmon taksatsiyasi. Oʻrmonshunoslik va oʻrmonchilik. Oʻrmon yongʻinlari va ularga qarshi kurashish06.03.03 — Dorivor oʻsimliklar introduktsiyasi, yetishtirish texnologiyasi va agrofarmoekologiyasi11.00.01 — Tabiiy geografiya11.00.03 — Quruqlik gidrologiyasi. Suv resurslari. Gidrokimyo11.00.04 — Meteorologiya. Iqlimshunoslik. Agrometeorologiya11.00.05 — Atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish16.00.04 — Veterinariya farmakologiyasi va toksikologiyasi. Veterinariya sanitariyasi, ekologiyasi, zoogigienasi va veterinar-sanitariya ekspertizasi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi
pdf

ОЦЕНКА ИЗМЕНЕНИЙ ПЛОЩАД....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Кўллар ва уларга хос бўлган гидрологик жараёнлар глобал экологик ҳамда иқлимий ўзгаришларнинг муҳим кўрсаткичи бўлиб хизмат қилади. Кўл сатҳи ва ҳажмининг ўзгариши нафақат табиий омиллар (ёғингарчилик, буғланиш ва ҳарорат режими), балки антропоген омиллар билан ҳам чамбарчас боғлиқдир. Шу нуқтаи назардан, сув юзаси майдони динамикасини мунтазам мониторинг қилиб бориш сув ресурсларини самарали бошқариш, минтақавий иқлим моделларини такомиллаштириш ва экологик хатарларни баҳолашда ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Ушбу тадқиқотда Ўзбекистон ва Туркманистон чегарасида жойлашган Сариқамиш кўли майдонининг 2002-2024 йиллар оралиғидаги ўзгаришлари MODIS сунъий йўлдош маълумотлари асосида таҳлил қилинди. Таҳлил натижалари сув юзаси майдони йилига ўртача +7,6 км² га кенгайиб бораётганини кўрсатди. MODIS маълумотлари ёрдамида ўтказилган мониторинг Сариқамиш кўлининг гидрологик режимини батафсил таҳлил қилиш имконини беради. Бу эса морфометрик кўрсаткичларни узоқ муддатли прогноз қилиш учун ишончли илмий асос яратади ва Оролбўйи минтақасида сув ресурсларини барқарор бошқариш стратегияларини ишлаб чиқишга хизмат қилади.

MUALLIFLAR

Science ID: MTN-0525-0100

Teglar

# мониторинг# сув# масофавий# гидрологик# Сариқамиш# MODIS# Оролбўйи# майдони# минтақаси# кўли# юзаси# зондлаш

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Foydalanilgan adabiyotlar

Аденбаев Б.Е., Калабаев С.Б. Гидрография, морфометрия и мониторинг современного состояния озера Джылтырбас // Водное хозяйство России: проблемы, технологии, управление, 2023. №5.– С.43–53. https://doi.org/10.35567/19994508_2023_5_4.

Артыкова Ф.Я., Калабаев С.Б. Перспективы использования спутниковых данных для определения уровня воды в крупных озерах // Современные проблемы дистанционного зондирования Земли из космоса, 2024. – Т.21. № 4. –С. 251–259. https://doi.org/10.21046/2070- 7401-2024-21-4-251-259.

Артыкова Ф.Я., Калабаев С.Б. Долгосрочные фазовые изменения озер Южного Приаралья // Водное хозяйство России: проблемы, технологии, управление, 2025. № 140–56. https://doi.org/10.35567/19994508-2025-1-40-56.40–56. https://doi.org/10.35567/19994508-2025-1-40-56.

Донати Т.А., Нурбаев Д.Д. Многолетние изменения гидрометеорологического режима озеро Сарыкамыш // Труды СНИГМИ им. В.А.Бугаева, 2003. – Ташкент. Вып. 162 (243).-С. 81-94

Горелкин Н.Е., Мансимов М. Гидрометеорологический, гидрохимический режим и водносолевой баланс оз. Сарыкамыш // Труды СНИГМИ им. В.А.Бугаева, 1990. – Вып. 133 (214). – С. 71-83.

Рубанов И.В. Озерно-почвенное соленакопление в Узбекистане. – Ташкент: Фан УзССР, 1977. –156 с.

Kostianoy A. G., Lebedev S. A., Solovyov D. M. Satellite Monitoring of the Caspian Sea, Kara-Bogaz-Gol Bay, Sarykamysh and Altyn Asyr Lakes, and Amu Darya River. In: The Turkmen Lake Altyn Asyr and Water Resources in Turkmenistan. Edited by I.S. Zonn and A. G. Kostianoy. – Springer, Heidelberg, 2013. – PP.197–231. https://doi.org/10.1007/698_2013_237.

Orlovsky L., Matsrafi O., Orlovsky N., Kouznetsov M. Sarykamysh Lake: Collector of Drainage Water – The Past, the Present, and the Future. The Turkmen Lake Altyn Asyr and Water Resources in Turkmenistan. Edited by I.S. Zonn and A. G. Kostianoy. – Springer, Verlag, 2012. – PP. 107-140. https://doi.org/10.1007/698_2012_191.

Yang L.K., Qin J., Hou J., Lei Y., Wang J., and et. al. Strict Validation of MODIS Lake Surface Water Temperature on the Tibetan Plateau // Remote Sens, 2022. 14, 5454. https://doi.org/10.3390/rs14215454