logo
calendar26 Fevral 2024
view61
Asosiy til:O'zbek

САРДОБА СУВ ОМБОРИ ҲАВЗАСИДА ЖАЛА ЁМFИРЛАР ҲИСОБИГА ШАКЛЛАНАДИГ АН ОҚИМНИНГ МАТЕМАТИК МОДЕЛИ

Fan yo'nalishi:
pdf

65dc76f757e56.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Иқлим ўзгариши билан боглиқ ҳолда дунё бўйлаб экстремал об-ҳаво ҳодисалари сони ортиб бормоқда. Дунёда жала ёгинлар миқдори 40 фоизга ортди. Жала ёгинлари купинча сув тошқинларига олиб келади ва натижада ҳудудларига ижтимоий ва иқтисодий зарар етказади. Мақолада дарёлар ҳавзасида кучли ёгингарчилик натижасида ёнбагирлар оқими шаклланишининг математик модели келтирилган. Оддий дифференциал тенгламалар учун Эйлер чекли айирмалар схемасидан фойдаланган ҳолда, кузатув пунктларидаги экстремал сув сафларини ҳисоблаш усули ишлаб чиқилган. 2020 йил 1 майда тугон танасининг шимолий-шарқий қисми вайрон булган Сардоба сув омбори ҳавзаси мисолида сонли тажрибалар утказилган. Мақолада қуйидагилар кўриб чиқилди: кучли ёгингарчилик оддий ёмгирга қараганда купроқ энергияга эга; кучли ёмгир оқим тезлигини ошириб, ўзига тупроқ зарраларини қошиб боради; жала ёмгирлар ҳисобига шаклланган оқимнинг математик модели дарё ҳавзаси кесимида экстремал оқимни ҳисоблаш имконини беради; ҳисоблаш усулидан сув омборларини лойщалашда фойдаланиш мумкин.

MUALLIFLAR

S.Myagkov

Научно-исследовательский гидрометеорологический институт

Teglar

# Математик моделлаштириш# mathematical modeling# математическое моделирование# водосбор# наводнение# flood# склоновый сток# slope runoff# hydrological calculations# ливень# гидрологические расчеты# бассейн реки.# жала ёмгир# тошқин# ёнбагирлар оқими# гидрологик ҳисоблашлар# сув туплаш# дарё ҳавзаси.# rainstorm# catchment# river basin.

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Куксина ЛВ., Голосов В.Н, Кузнецова Ю. С. Ливневые паводки в горах: изученность, распространение, факторы формирования// География и природные ресурсы. -№ 1. 2017. -С. 25-35. doi:10.21782/GIPR0206-1619-2017-1(25-35)

Chub V.E., Myagkov S. V. Mapping of the Soil Erosion Using the Digital Relief Model / 12th ISCO Conference, Beijing, China, 2002. - РР. 153-157.

Guniya G.S., Tskvitinidze Z.I., Kholmatzhanov В.М, Fatkhullaeva Z.N Foehn Influence on Air Pollution Processes in the Mountain Regions // Russian Meteorology and Hydrology, Vol. 35, No. 6, 2010. - РР. 406--410. doi: 10.3103/S1068373910060075

Khikmatov F., Frolova N, Turgunov D., Khikmatov В., Ziyayev R. Hydrometeorological Conditions of Low-Water Years in The Mountain Rivers of Central Asia // IJSTR, Vol. 9 (02), 2020. www.ijstr.org

Marchi L., Borga М, Preciso Е., Gaume Е. Characterisation of selected extreme flash floods in Europe and implications for flood risk management // Journal of Hydrology. No. 394 (1-2). 2010. - РР. 118-133.

Myagkov S. V., А model of water and salt exchange between а river and groundwater // IAНS РuЫ. No. 229, 1995. - РР. 249-254.

Rostam Afshar, Nasser. Application of mathematical modelling in rainfall forecast: а case study in SGS. Sarawak basin // Intemational Joumal of Research in Engineering and Technology. Volume: 03 Issue: 11,2014. http:/ /www.ijret.org

Water and Climate Change. ISBN 978-92-3-100371-4. UNESCO, 2020, - 236 р. www.unesco.org/water/wwap