logo
calendar13 май 2024
view2
Asosiy til:Rus

ЎЗБЕКИСТОН ВА УНГА ТУТАШ МАМЛАКАТЛАР ҲУДУДЛАРИДА РЕАНАЛИЗ МАЪЛУМОТЛАРИДАН ФОЙДАЛАНГАН ҲОЛДА ЎРТАЧА ОЙЛИК ҲАРОРАТ АНОМАЛИЯЛАРИ МАЙДОНЛАРИНИ ТАБИИЙ ОРТОГОНАЛ ФУНКЦИЯЛАР БЎЙИЧА ЁЙИШ

Fan yo'nalishi:
pdf

6641a8c60e52d.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Метеорологияда метеорологик майдонларни фиксирланган функциялар (сферик, тригонометрик, Чебишев кўпҳадлари, Фурье қаторлари ва бошқалар) бўйича ёйиш объектив таҳлил, сонли моделлаштириш ва прогнозлаш масалаларини ечишда кенг қўлланилади. Н.А.Багров, А.М.Обухов ишларидан бошлаб табиий ортогонал функциялар (ТОФ) тизими бўйича ёйишга алоҳида эътибор қаратилади. Метеорологик майдонларни ёйишда бошланғич маълумотлар сифатида, одатда, ер усти метеорологик кузатув тармоғидан олинган маълумотлар хизмат қилади. Ўтган асрнинг 90-йилларидан бошлаб мавжуд бўлган барча метеорологик ўлчаш маълумотлари қайта таҳлиллар (реанализ) шаклида мунтазам кенглик-узунлик тўрига ассимиляцияланади. Барча мавжуд кузатиш усулларининг ўзаро мувофиқлашуви сифатида олинган бу маълумотлар аниқлиги жиҳатидан етарли даражада ишончли ҳисобланади. Ушбу мақолада минимал миқдордаги параметрлардан фойдаланган ҳолда табиий ортогонал функциялар тизими бўйича ҳарорат ёйилмасининг информацион мазмунини баҳолаш мақсадида, 37,5°-47,5° ш.к. ва 55,0°-75,0° ш.у. билан чегараланган ҳудуд учун ер усти ўртача ойлик ҳаво ҳароратининг ECMWF ERA-40 реанализ маълумотларидан фойдаланилган. Ўртача ойлик ҳаво ҳароратининг фазовий корреляция матрицалари, уларнинг хусусий қийматлари ва хусусий векторлари олинган, ёйишнинг яқинлашиш тезлиги, ўртача ойлик ҳаво ҳарорати майдонининг асосий компонентлари билан бошланғич майдон орасидаги корреляцион алоқа баҳоланган. Ўзбекистон ҳудудида 1954 йилдан 1986 йилгача ҳамда 1987 йилдан 2018 йилгача вақт қаторлари бўйича ҳар бир ой учун ўртача ойлик ҳаво ҳароратининг дисперсиялари, ўртача қийматлари ва биринчи табиий компонентлари тақсимоти ҳавола этилган.

MUALIFLAR

Teglar

# eigenvalues# асосий компонентлар# собственные векторы# среднемесячная температура# корреляционная матрица# собственные числа# главные компоненты# коэффициенты разложения# скорость сходимости.# ўртача ойлик ҳарорат# корреляция матрицаси# хусусий қийматлар# хусусий векторлар# ёйиш коэффициентлари# яқинлашиш тезлиги.# monthly average temperature# correlation matrix# eigenvectors# principal components# expansion coefficients# convergence rate.

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Багров Н.А. Аналитическое представление полей // Тр. ЦИП, Вып. 64. – 1958. – С. 3-18.

Гантмахер Ф.Р., Крейн М.Г. Осцилляционные матрицы и ядра и малые колебания механических систем. – М. Гостехиздат. – 1950. – 420 с.

Деммель Дж. Вычислительная линейная алгебра. – М.: МИР, 2001. – 410 c.

Арушанов М.Л. Восстановление полей приземного давления и геопотенциала на АТ-500 по данным о типе и количестве облачности с помощью естественных ортогональных функций // Тр. САНИИ, Вып. 85(166). – 1983. – С. 39-49.

Арушанов М.Л. Исследование пространственно-временной статистической структуры поля облачности над южной территорией среднеазиатского региона // Тр. САНИИ, Вып. 85(166). – 1983. – С. 24-38.

Мартемьянов В.И., Овчинникова Л.П. О представлении вертикальных профилей геопотенциала и температуры на некоторых станциях северного полушария с помощью системы собственных векторов // Тр. САНИГМИ, Вып. 29(44). – 1967. – С. 8-19.

Мещерская А.В., Руховец Л.В., Юдин М.И., Яковлева Н.И. Естественные составляющие метеорологических полей. – Л.: Гидрометеоиздат, 1970. – 199 с.

Мещерская А.В., Клюквин Л.Н. О разложении полей аномалии средней месячной температуры по естественным ортогональным функциям // Тр. ГГО, Вып. 201. – 1968. – С. 14-51.

Мусаелян Ш.А. Проблемы предсказуемости состояния атмосферы и гидродинамический долгосрочный прогноз погоды. – Л.: Гидрометеоиздат, 1984. – 184 с.

Обухов, А.М. О статистически ортогональных разложениях эмпирических функций // Известия АН СССР. Серия геофизическая. – 1960. – № 3. – С. 432–439.

Фадеев Д.К., Фадеева В.Н. Вычислительные методы линейной алгебры. – М.: Изд-во ФМ литературы. – 1962. – 734 с.

Bengsston L. and Shukla J. Integration of space and in situ observations to study global climate change // Bull. Amer. Meteor. Soc., 69, 1988. – PP. 1130-1143.

Kalnay E. et al. The NMC/NCAR 40-year Reanalysis Project // Bull. Amer. Meteor. Soc., 77, 1996. – PP. 437-471.

Kanamitsu M., Ebisuzaki W., Woollen J., S-K Yang, Hnilo J.J., Fiorino M., and Potter G.L. NCEP-DOE AMIP-II Reanalysis (R-2) // Bull. Amer. Met. Soc., 83. 2002. – PP. 1631-1643.

Gibson J.K., Kallberg P., Nomura A., Uppala S. The ECMWF re-analysis (ERA) project – Plans and current status. 10th Int. Conf. Interactive Inf. and Proc. Syst. Meteor // Oceanogr. and Hydrol., Nashville, TN, AMS. 1994. – PP. 164-167.

Grimer M. The space-filtering of monthly surface temperature anomaly date in terms of pattern, using empirical orthogonal functions // Quarterly journal of the Royal Met. Society, vol. 89, №381. 1963. – PP. 7-16.

Schubert S.D., Rood R.B. and Pfaendtner J. An Assimilated Data Set for Earth Science Applications // Bull. Amer. Meteor. Soc., 74. 1993. – PP. 2331-2342.

Trenberth K. E. and Olson J. G. An evaluation and inter comparison of global analyses from NMC and ECMWF // Bull. Amer. Meteor. Soc., 69. 1988. – PP. 1047-1057.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.