logo
calendar15 май 2024
view2
Asosiy til:Rus

ЎРТА ОСИЁ СИНОПТИК ЖАРАЁНЛАРИНИНГ ДАВОМИЙЛИГИ ВА УНИНГ ЎЗГАРИШ ТАМОЙИЛЛАРИ

Fan yo'nalishi:
pdf

6644561f064d5.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Ўрта Осиё синоптик жараёнлари давомийликларининг 1991-2020 йй. базавий иқлимий давридаги ўзгаришлари 1961-1990 йй. базавий иқлимий даври давомийлик кўрсаткичлари билан қиёслаш орқали тадқиқ этилган. Тренд ўзгаришларининг таҳлили Ўрта Осиё синоптик жараёнлари давомийликлари таркибида бир қатор ўзгаришлар содир бўлганлигини кўрсатди. 1991-2020 йй. иқлимий даврида жанубий циклонлар ва антициклонал синоптик жараёнлар гуруҳларининг давомийликлари 1961-1990 йй. меъёрига нисбатан кичик ўзгариш тамойилига эга. Минтақада ҳаво ҳароратининг кескин пасайишига олиб келувчи шимоли-ғарб ва шимолдан совуқ ҳавонинг кириб келиш жараёнлари йилнинг барча мавсумларида 1961-1990 йй. меъёридан барқарор кичик қийматларни ташкил этган. Йиллик ҳисобда ғарбий кириб келиш давомийлиги муайян камайиш тамойилига эга бўлса-да, унинг совуқ ярим йилликдаги давомийлиги меъёрдан барқарор юқорида жойлашган. Ўрта Осиё минтақасига кириб келувчи ҳаво массаларининг маҳаллий ҳаво массаларига трансформациясини белгиловчи кичик градиентли юқори ва паст босимли майдонларнинг давомийлиги сезиларли ортган.

MUALIFLAR

Teglar

# trend# тренд# продолжительность# duration# давомийлик# циркуляция атмосферы# климатический период# Средняя Азия.# атмосфера циркуляцияси# синоптик жараён# иқлимий давр# Ўрта Осиё.# atmospheric circulation# climatic period# Middle Asia.# синоптический процесс# тест Манна-Кендаля# Манн-Кендал тести# synoptic process# Mann-Kendall test

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Байдал М.Х. Комплексный макроциркуляционный метод долгосрочных прогнозов погоды. – Л.: Гидрометеоиздат, 1961. – 211 с

Вангенгейм Г.Я. Основы макроциркуляционного метода долгосрочных метеорологических прогнозов для Арктики // Труды ААНИИ. – 1952. Т. 23. – 314 с.

Гирс А.А. Макроциркуляционный метод долгосрочных метеорологических прогнозов. – Л.: Гидрометеоиздат, 1974. – 485 с.

Груза Г.В., Ранькова Э.Я. Климатическая изменчивость повторяемости и продолжительности основных форм циркуляции в умеренных широтах Северного полушария // Метеорология и гидрология, №1. – 1996. – С. 12-22.

Дзердзеевский Б.Л., Курганская В.М., Витвицкая З.М. Типизация циркуляционных механизмов в северном полушарии и характеристика синоптических сезонов // Труды НИУ Главного управления гидрометеорол. службы при Совете Министров СССР. Сер. 2. Синоптическая метеорология. Вып. 21. – М., Л.: Гидрометеоиздат, 1946. – 80 с.

Дзердзеевский Б.Л. Циркуляционные механизмы в атмосфере северного полушария в ХХ столетии / Материалы метеорологических исследований. Циркуляция атмосферы. ИГ АН СССР и Междувед. геофиз. комитет при Президиуме АН СССР. – М.: 1968. – 240 с.

Инагамова С.И., Мухтаров Т.М., Мухтаров Ш.Т. Особенности синоптических процессов Средней Азии. Ташкент: САНИГМИ, 2002. – 486 с

Календарь типов синоптических процессов Средней Азии / Под ред. С.И. Инагамовой. Вып. 3. – Ташкент: НИГМИ, 1993. – 56 с.

Календарь типов синоптических процессов Средней Азии / Под ред. С.И. Инагамовой. Вып. 4. – Ташкент: НИГМИ, 2013. – 66 с.

Кононова Н.К. Влияние циркуляции атмосферы Северного полушария на формирование стихийных бедствий на территории России в ХХI веке // ГеоРиск, №3, 2014. – С. 22-27.

Кононова Н.К. Особенности циркуляции атмосферы Северного полушария в конце ХХ – начале XXI века и их отражение в климате // Междисциплинарный научный журнал «Сложные системы». – Москва: МГУ, №2 (11), 2014. – С. 11-35.

Кононова Н.К. Изменения циркуляции атмосферы Северного полушария в ХХ-XXI столетиях и их последствия для климата // Фундаментальная и прикладная климатология, №1.2015. – С. 127-156

Кононова Н.К. Циркуляционные эпохи в секторах Северного полушария в 1899-2014 гг. // Геополитика и экогеодинамика регионов, т. 1 (11), вып. 2. 2015. – С. 56-66.

Кононова Н. К., Мальнева И. В., Горбунов Р.В. Циркуляция атмосферы последних лет и сели 2015 года в России и ближнем зарубежье. Селевые потоки: катастрофы, риск, прогноз, защита // Материалы IV Международной конференции Россия, г. Иркутск – пос. Аршан (Республика Бурятия), 6-10 сентября 2016 г.

Кононова Н.К. Флуктуации глобальной циркуляции атмосферы в ХХ-XXI вв. // Сложные системы, №1 (18), 2016. – С. 22-37.

Кононова Н.К., Самохина О.Ф. Колебания температуры воздуха в высоких широтах России и их связь с циркуляцией атмосферы Северного полушария // Фундаментальная и прикладная климатология, №3, 2017. – С. 124-146.

Руководство по краткосрочным прогнозам погоды. Ч. II. Вып. 3. Средняя Азия / Под ред C.И. Инагамовой, Т.А. Войновой, Э.С. Казарянц. – Л.: Гидрометеоиздат, 1986. – 322 с.

Сальников В.Г., Турулина Г.К., Полякова С.Е., Молдахметов М.М., Махмудова Л.К Климатические колебания общей циркуляции атмосферы, осадков и речного стока над территорией Казахстана. 2011. Доступно в https://articlekz.com/article/8558

Синоптические процессы Средней Азии / Бугаев В.А., Джорджио В.А., Козик Е.М., Петросянц М.А., Пшеничный А.Я., Романов Н.Н., Чернышева О.Н. / Под ред. Т.А.Сарымсакова, В.А.Бугаева, В.А.Джорджио, М.А.Петросянца, О.Н.Чернышевой. – Ташкент: АН Уз. – 1957. – 477 с.

Холматжанов Б.М. Продолжительность синоптических процессов в Средней Азии // Проблемы освоения пустынь. №3-4, Ашхабад: 2017. – С. 10-17.

Холматжанов Б.М. Региональная циркуляция атмосферы, особенности ее влияния на изменение климата Средней Азии и загрязнение воздуха в горных районах Узбекистана. Дисс. на соиск. уч. степ. докт. геогр. наук. – Ташкент: 2019. – 299 с.

Kendall M.G. Rank Correlation Methods. Griffin, London. 1975. – P. 342.

Kononova N.K. Peculiarities of atmospheric-circulation of Northern Hemisphere during end XX – beginning XXI centuries and its reflection in climate. // Complex Systems. V. 2, № 11, 2014. – P. 11-35.

Kononova N.K. Fluctuations of the Global Atmospheric Circulation in the XX-XXI Centuries // Journal of Earth Science & Climatic Change. Volume 7. Issue 5. 2016. 1000350 doi:10.4172/2157-7617.1000350

Mihael Brenčič. Statistical Analysis of Categorical Time Series of Atmospheric Elementary Circulation Mechanisms – Dzerdzeevski Classification for the Northern Hemisphere. 2016. PLoS ONE 11(4): e0154368. doi:10.1371/ journal.pone.0154368

Pimankina N., Kononova N.K., Yeriskovskaya L.A. Analysis of the influence of atmospheric circulation onto the fluctuations of the Tuyuksu Glacier mass balance (Ile Alatau mountains) / Davos Atmosphere and Cryosphere Assembly DACA-13. July 8-12, 2013, Davos, Switzerland. Abstract Proceedings. – P. 1116.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.