logo
calendar29 май 2024
view1
Asosiy til:O'zbek

КEНГ МИҚЁСДАГИ АТМОСФEРА ЖАРАЁНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКИСТОНДА МАВСУМИЙ ЁҒИНГАРЧИЛИККА ТАЪСИРИНИ БАҲОЛАШ (ШАРҚИЙ АТЛАНТИКА – ҒАРБИЙ РОССИЯ ТEБРАНИШИ МИСОЛИДА)

Fan yo'nalishi:
pdf

6657119898544.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Мақола кенг миқёсдаги атмосфера циркуляцияларидан бири бўлган Шарқий Атлантика – Ғарбий Россия (EATL/WRUS) тебранишининг Ўзбекистон ҳудудида шаклланадиган мавсумий ёғингарчиликка таъсирини миқдорий баҳолаш масалаларига бағишланган. Тадқиқотни бажаришда республикада жойлашган 15 та метеорологик станцияларнинг 1990-2020 йилларда қайд этилган ўртача ойлик ёғингарчилик маълумотларидан фойдаланилди. Олиб борилган таҳлилларга кўра, мамлакатимизда Шарқий Атлантика – Ғарбий Россия (EATL/WRUS) атмосфера жараёни билан мавсумий ёғингарчилик орасида боғлиқлик борлиги аниқланди. Пирсон корреляцияцион усули асосида аниқланган мавсумий боғлиқлик бўйича энг юқори боғланиш Қарши (0,61) ва Самарқанд (0,54) метеостанцияларида кузатилган бўлса, энг паст боғланиш республиканинг шимолий чўл ҳудудларида аниқланди.

MUALIFLAR

Teglar

# синоптические процессы# synoptic processes# Шарқий Атлантика – Ғарбий Россия# атмосфера циркуляциялари# синоптик жараёнлар# Пирсон корреляцияси.# колебание Восточная Атлантика – # атмосферные циркуляции# корреляция Пирсона.# Eastern Atlantic – Western Russi# atmospheric circulations# Pearson correlation.

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Khaydarov M., Gerlitz L. Climate variability and change over Uzbekistan – an analysis based on high resolution CHELSA data // Central Asian Journal of Water Research, 2019. 5(2), 1-19. https:// www.doi.org/10.29258/cajwr/2019-r1.v5-2/1-19.eng

Barnston, A.G., Livezey, R.E. Classification, seasonality and persistence of low frequency atmospheric circulation patterns // Mon. Weath. Rev, 1987. 115, 1083-1126.

Инагамова С.И., Мухтаров Т.М., Мухтаров Ш.Т. Особенности синоптических процессов Средней Азии. – Ташкент: САНИГМИ, 2003. – 486 с.

Иногамова С.И., Мухтаров Т.М. О колебаниях повторяемости и продолжительности типов региональной циркуляции Средней Азии // Труды НИГМИ. 2007. Вып. 9(254). – С. 115-135.

Иногамова С.И. Сезонные различия повторяемости и продолжительности синоптических процессов Средней Азии //Труды НИГМИ. 2009. Вып. 14(259). – С. 109-156.

Иногамова С.И. Современные тенденции изменений повторяемости и суммарной продолжительности синоптических процессов Средней Азии, их влияние на метеорологические явления // Труды НИГМИ. 2009. Вып. 14(259). – С. 25-83.

Календарь типов синоптических процессов Средней Азии. Вып. 4. / Под ред. С.И.Иногамовой. – Ташкент: НИГМИ, 2013. – 89 с.

Нестеров Е.С. Особенности состояния океана и атмосферы в разных фазах североатлантического колебания // Метеорология и гидрология. 1998. № 8. – С. 74– 82.

Салихова Д.Х. Аэросиноптический метод краткосрочного прогноза снего-дождевых паводков в р. Кашкадарье // Теоритическая и прикладная метеорология. – Ташкент: Фан. 1975. Вып. 2. – С. 77-80.

Салихова Д.Х. Аэросиноптические условия формирования и прогноз паводков на горных реках (Ферганская долина, Кашкадарьинский бассейн). Автореф. дисс на соиск. ученой степени канд. географ. наук. – Ташкент, 1975. –17 с.

Салихова Д.Х., Тукеева Л.М. Аэросиноптический метод прогноза паводков на р. Варзоб // Тр. САРНИГМИ. 1979. Вып. 65 (146). – С. 9-12.

Синоптические процессы Средней Азии. Бугаев В.А., Джорджио В.А., Козик Е.М., Петросянц М.А., Пшеничный А.Я., Романов Н.Н., Чернышева О.Н. // Под ред. Сарымсакова Т.А., Бугаева В.А., Джорджио В.А., Петросянца М.А, Чернышевой О.Н. – Ташкент: АН Уз, 1957. – 477 с.

Xолматжанов Б.М. Региональная циркуляция атмосферы, особенности ее влияния на изменение климата Средней Азии и загрязнение воздуха в горных районах Узбекистана. Дисс. на соиск. ученой степени док. географ. наук. – Ташкент, 2019. – 299 с.

Mamadjanova G., Wild S., Walz M.A., Leckebusch G.C. The role of synoptic processes in mudflow formation in the piedmont areas of Uzbekistan // Nat. Hazards Earth Syst. Sci., 2018. 18, – PP. 2893-2919.

Mamadjanova G. Assessment of large-scale atmospheric circulation patterns impact on precipitation variability initiation for mudflow occurrences in Uzbekistan. American Geophysical Union (AGU) Fall Meeting, 2019. San-Francisco, USA.

Schiemann R., Glazirina M.G. & Schär C. On the relationship between the Indian summer monsoon and river flow in the Aral Sea basin // Geophysical Research Letters, 2007. 34 (5).

Mathbout Sh., Lopez-Bustins J.A., Royé D., Martin-Vide J. Mediterranean-Scale Drought: Regional Datasets for Exceptional Meteorological Drought Events during 1975–2019 // Atmosphere, 2021. No. 8: 941.

Электрон ресурслар: АҚШнинг NOAA сайти https://www.cpc.ncep.noaa.gov/ Жаҳон иқлим хизмати сайти www.worldclimateservice.com

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.