logo
calendar19 июн 2024
view2
Asosiy til:Rus

ЧЎЛ ҲУДУДЛАРИДА АЭРОЗОЛНИНГ КОНВЕКТИВ КЎЧИШИ НАТИЖАСИДА СИРТ ЯҚИНИ ҚАТЛАМИДА ҲАВО ҲАРОРАТИНИНГ ОРТИШИ

Fan yo'nalishi:
pdf

6672b16ba998e.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Чўл сиртларидан аэрозол конвектив кўчишининг сирт яқини қатламида ҳаво ҳароратига таъсири математик модели (ККМ)нинг модификацияси бажарилган. Бу модел биз томондан илгари "идеал" шароитлар (ўсимлик қопламининг йўқлиги ва шамол юкламаларининг мавжуд эмаслиги – сокин об-ҳаво) учун ишлаб чиқилган. Моделни текшириш бўйича дала тажрибалари жараёнида модел ва тажриба маълумотлари ўртасида сезиларли тафовутларни келтириб чиқарувчи шамол ва ўсимлик қопламининг аэрозол конвектив кўчиши (КК)нинг термал эффектига сезиларли таъсири мавжудлиги аниқланди. КК иссиқлик таъсирининг шамол тезлиги ва ўсимликларнинг умумий проектив қопламига, шунингдек, ККМ баъзи параметрларининг ўзгариши бўйича олинган эмпирик боғлиқликларга асосланиб, реал шароитларни ҳисобга олган ҳолда ККМ-2 версияси ишлаб чиқилди. Жанубий Оролбўйи ҳудуди учун ККМ-2 ни амалга ошириш натижаларига кўра йилнинг илиқ даврида (май-октябр) чўл зоналарида ер сиртига яқин қатламда ҳаво ҳароратининг ўртача КК натижасида 3,5°С га кўтарилиши қайд этилади. Бу кўрсаткич жуда муҳим бўлиб, чўл ҳудудларида сирт яқини қатлами ҳаво ҳароратининг прогностик ва иқлимий моделларида аэрозолнинг конвектив кўчишини ҳисобга олиш зарурлигини кўрсатади.

MUALIFLAR

Teglar

# аэрозоль# приповерхностная температура воз# Южное Приаралье.# аэрозол# convective removal# aerosol# конвективный вынос# онвектив кўчиш# сирт яқини қатлами ҳаво ҳарорати# Жанубий Оролбўйи.# surface air temperature# South Prearalie.

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Арушанов М.Л., Тлемуратова Б.С., Нарымбетов Б.Ж. Аэрозольный форсинг приповерхностной температуры // Гидрометеорология и мониторинг окружающей среды, №1. – 2022. – С. 23-33.

Вагер Б.Г., Утина З.М. Моделирование влияния Аральского моря на процессы влагопереноса в пограничном слое атмосферы // Тр. ГГО, вып. 468. – 1982. – С. 56 – 65.

Варгафтик Н.Б. Справочник по теплофизическим свойствам газов и жидкостей // – М.: Наука. – 1972. – 720 с.

Гледзер Е.Б., Гранберг И.Г., Чхетиани О.Г. Конвективные потоки аэрозоля вблизи поверхности почвы // Доклады РАН, т. 426, №3. – 2009 – С. 380-385.

Горчаков Г.И., Шукуров К.А. Флуктуации концентрации субмикронного аэрозоля в конвективных условиях // Известия РАН, Физика Атмосферы и океана, т. 39, №1. – 2003. – С. 85-97.

Гранберг И.Г. Физические механизмы и экологические проблемы загрязнения атмосферного пограничного слоя над неоднородными поверхностями. Дисс. на соиск. учен. степ. д.ф.-м.н. – М.: 2009. – 339 с.

Золотокрылин А.Н. Климатическое опустынивание. – М.: Наука, 2003. – 246 с.

Кондратьев К.Я., Ивлев Л.С. О воздействии антропогенного аэрозоля на климат // Доклады РАН, т. 340. №1. – 1995. – С. 98-100.

Латышев А.В., Юшканов А.А. Аналитическое решение модельного БГК-уравнения Больцмана в задаче о температурном скачке с учетом аккомодации энергии // Математическое моделирование. – 1992. – С. 61-66.

Семенов О.Е., Щапов А.П., Галаева О.С., Идрисова В.П. Ветровой вынос и песчано-солевые выпадения с осушенной части дна Аральского моря / Аридные экосистемы. – 2006. – том 12. – № 29. – С. 42-47.

Субботина О.И., Чанышева С.Г. Климат Приаралья. – Ташкент: НИГМИ, 2006. – 170 с.

Тлеумуратова Б.С. Математическое моделирование влияния трансформаций экосистемы Южного Приаралья на почвенно-климатические условия. Дисс. на соиск. учен. степ. д.ф.-м.н. (DSc). – Ташкент: 2018. – 210 с.

Тлеумуратова Б.С. Математическое моделирование переноса аэрозоля в нижних слоях атмосферы. Дисс. на соиск. учен. степ. к.ф.-м.н. – Ташкент: 2004. – 138 с.

Федоров В.Д., Гильманов Т.Г. Экология. – М.: Изд-во МГУ, 1980, – 464 с.

Харлоу Ф.Х. Численный метод частиц в ячейках для задач гидродинамики // Вычислительные методы в гидродинамике. – М.: Мир, 1967. – 460 с.

Чуб В.Е., Чанышева С.Г., Никулина С.П., Спекторман Т.Ю., Субботина О.И. Разработка региональных климатических сценариев. Информация об исполнении Узбекистаном своих обязательств по Конвенции ООН об изменении климата // Бюллетень №1. – Ташкент: САНИГМИ, 1999. – С. 5-14.

Щукин Е.Р., Малай Н.В., Шулиманова З.Л. Молекулярный теплообмен с газообразной средой, сильно нагретой неподвижной твердой умеренно крупной сферической частицы // Научные ведомости БЕЛГУ, вып. 29, №23(142). – 2012. – С. 86-92.

Яламов Ю.И., Поддоскин А.Б., Юшканов А.А. О граничных условиях при обтекании неоднородно нагретым газом сферической поверхности малой кривизны // ДАН СССР, 254. – 1980. – C. 343-346.

Akhlaq M., Sheltami T.R., Mouftah H.T. A review of techniques and technologies for sand and dust storm detection // Reviews in Environmental Science and Bio/Technology, Т. 11. – 2012. – РР. 305 -322

Alfaro S.C., Gomes L. Modeling Mineral Aerosol Production by Wind Erosion: Emission Intensities and Aerosol Size Distributions in Source Areas // J. Geophys. Res., V.106. – 2001. – РP. 18075-18089.

Amgalan G., Liu G.R., Kuo T.H., Tang-Huang, L. Correlation between dust events in Mongolia and surface wind and precipitation // Terrestrial, Atmospheric and Oceanic Sciences, v. 28, No 1 – 2017. – PР. 23-32.

Awadh S.M. Impact of North African Sand and Dust Storms on the Middle East Using Iraq as an Example: Causes, Sources, and Mitigation // Atmosphere, 14(1). – 2023. – PР. 3-24.

Lu Н., Shao Y. Toward quantitative prediction of dust storms: an integrated wind erosion modelling system and its applications // Env. Mоdeling & Software, No 16. – 2001. – РP. 233–249.

Owen R.P. Saltation of uniform grains in air // J. Fluid Mech., No 20. – 1964.– РP. 225–242.

Shao Y. et al. Dust cycle: An emerging core theme in Earth system science //Aeolian Research, Vol. 2, No. 4. – 2011– P. 181-204.

Shao Y., Raupach R., Findlater P. The Effect of Saltation and Bombardment on the Entrainment of Dust by Wind // J. Geophys. Res., Vol. 98. – 1993. – PP. 12719-12726.

Shi L., Zhang J., Yao F., Zhang D., Guo H. (2020). Temporal variation of dust emissions in dust sources over Central Asia in recent decades and the climate linkages // Atmospheric Environment, Vol. 222. – 2019. – PP. 117-127.

Sorek-Hamer M. et al. Classification of dust days by satellite remotely sensed aerosol products // International journal of remote sensing. Vol. 34, No 8. – 2013. – PP. 2672-2688.

Tleumuratova B.S., Narymbetov B. Zh. Convective Aerosol Transport in Desert Zones as a Factor of Increasing Air Temperature // Arid ecosystems, Vol. 28, No. 1(90). – 2022 – PP. 11-19.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.