logo
calendar22 май 2025
view2
Asosiy til:O'zbek

DISTRIBUTION OF THERMAL RESOURCES IN THE TERRITORY OF UZBEKISTAN (ON THE EXAMPLE OF WINTER WHEAT)

Fan yo'nalishi:
pdf

682efffc82062.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Европа ўрта муддатли об-ҳаво прогнозлари маркази (ECMWF) ERA5 реанализ базасининг 1991-2020 йиллар учун 30 йиллик маълумотлари асосида Ўзбекистон ҳудудида ҳаво ҳароратининг кузда ва баҳорда 3,0°С дан ўтиш саналари, 3,0°С дан юқори ҳароратли кунлар давомийлиги ҳамда фаол ва самарали ҳароратлар йиғиндилари ҳисобланди. Ҳисоблаш натижалари асосида ушбу кўрсаткичларнинг тақсимот карталари тузилди. Олинган натижалар кузда ҳаво ҳароратининг 3,0°С дан пасайиш ва баҳорда кўтарилиш саналарининг энг кеч муддатлари республиканинг шимоли-ғарбий минтақаларига, энг эрта муддатлари эса жанубий ва шарқий минтақаларига тўғри келишини кўрсатди. Таҳлил қилинган 30 йиллик давр учун ўртачаланган ҳаво ҳарорати 3,0°С дан юқори бўлган кунлар давомийлиги шимолий минтақаларда 225 кун, Қашқадарё, Сурхондарё вилоятлари ва Фарғона водийсида эса 260 кундан ортиқни ташкил этади. Ўзбекистон ҳудудида 3,0°С дан юқори бўлган кунлардаги фаол ҳароратлар йиғиндилари республика шимолида 4000-5000°С, Фарғона водийсида 5000-5500°С, Навоий вилоятининг жануби, Қашқадарё вилоятининг ғарби ва Сурхондарё вилоятининг жанубида 5500°С дан юқори эканлиги аниқланди. Самарали ҳароратлар йиғиндилари бу қийматлардан пастроқ кўрсаткичларга эга эканлиги кўрсатилди.

MUALIFLAR

Teglar

# вегетация даври# вегетационный период# growing season# : ERA5 реанализ базаси# ҳаво ҳароратининг 3# 0°С дан ўтиш саналари# фаол ҳарорат# самарали ҳарорат.# база реанализа ERA5# даты перехода температуры воздух# 0°С# активная температура# эффективная температура.# ERA5 reanalysis database# dates of air temperature exceedi# active temperature# effective temperature.

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Болтаев Т.Х., Рахмонов Қ., Акбаров М.С. Геоахборот тизимининг илмий асослари. – Тошкент: Университет, 2016. – 284 б.

Абдуллаев Х.М., Холбаев Г.Х. Агрометеорологические условия и продуктивность риса в Узбекистане. – Ташкент: САНИГМИ, 2001. – 150 с.

Абдуллаев А.К., Холбаев Г.Х., Сафаров Э.Ю. Агрометеорологияда муносабатли тенгламаларни топишда математик статистикани қўллаш, ЭҲМ ва Географик ахборот тизимларидан фойдаланиш учун кўрсатма. – Тошкент: НИГМИ, 2009. – 150 б.

Авезов С.А., Қаландаров У.С. Хоразм вилояти шоли экин далаларини географик ахборот тизимлари ёрдамида карталаштириш / “Ҳудудларнинг барқарор ривожланишини геоахборот жиҳатдан таьминлаш” республика илмий-амалий конференцияси материаллари. Тошкент, 2022 йил 26 октябрь. – Б. 56-61.

Группер С.Р. Агрометеорологическая оценка продуктивности озимой пшеницы в Узбекистане. – Ташкент: САНИГМИ, 1998. – 156 с.

Назаров Р.С., Абдуллаев А.К., Холбаев Г.Х. Ўзбекистонда ғўза агротехникаси, агроиқлимий шароитлар ва ресурслар. – Тошкент: ГМИТИ, 2009. – 163 б.

Рахимов Э.Ю., Омонов Б.Ю., Холматжанов Б.М., Абдиқулов Ф.И., Бегматов С.У., Махмудов И.М. Ўзбекистонда NASA POWER ва ERA5 базалари ҳаво ҳарорати маълумотларидан фойдаланиш имкониятлари // Гидрометеорология ва атроф-муҳит мониторинги, №3, 2023. – Б. 8-20.

Сафаров Э.Ю., Авезов С.А., Қаландаров У.С. Қишлоқ хўжалиги электрон хариталарини яратишнинг замонавий технологиялари ҳақида // Ўзбекистон География жамияти ахбороти, 59-жилд, 2021. – Б. 140-144.

Холбаев Г.Х. Иқлим ўзгариши шароитида суғориладиган ҳудудларда кузги буғдой етиштиришда радиацион ва термик ресурсларни баҳолаш. – Тошкент: Impress media, 2025. – 221 б.

Эгамбердиев А., Ибрагимов Ж.К. Ер ресурсларидан самарали фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш ҳамда харитага олиш масалалари // Ўзбекистон География жамияти ахбороти, 57-жилд, 2020. – Б. 311-316.

Эгамбердиев А., Қаландаров У.С. Қишлоқ хўжалик хариталарини таснифлаш ҳақида / “Geografik tadqiqotlarda zamonaviy geoinformatsion kartografiya, masofadan zondlash metodlari va texnologiyalarining roʻli” xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. Toshkent, 2024-yil 24-26-aprel. – B. 78-84.

Abdullayev A.K., Babushkin O.L., Xolbayev G.X. Agroiqlimiy rayonlashtirish. O‘zbekiston geografik atlasi. – Toshkent: Kartografiya, 2016. – 107 b.

Abdullayev A.Q. Arg‘inboyev H.A., Abdullayev H.U. Fizika va agrometeorologiya (Agrometeorologiya). – Toshkent: Fan va texnologiya, 2015. – 480 b.

Safarov E.Y., Prenov Sh.M., Allanazorov O.R., Bekanov K.K. Geografik axborot tizimlari. ArcGIS dasturida amaliy va laboratoriya mashg‘ulotlarini bajarish bo‘yicha o‘quv-uslubiy qo‘llanma. – Toshkent: Университет, 2020. – 64 b.

Электрон ресурс: Welcome to the Climate Data Store. URL: https://cds.climate.copernicus.eu/cdsapp#!/home/

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.