logo
calendar8 январ 2026
view2
Asosiy til:Rus

ЎЗБЕКИСТОНДА АСТРОНОМИК КУЗАТИШЛАРНИ ОЛИБ БОРИШГА ТАЪСИР ЭТУВЧИ МЕТЕОРОЛОГИК ПАРАМЕТРЛАРНИНГ ЗАМОНАВИЙ ТАҲЛИЛИ

Fan yo'nalishi:
pdf

695f8dd82bb93.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Мақолада Майданак астрономия обсерваториясида астрономик кузатишларни ўтказишга таъсир кўрсатадиган бир қатор метеорологик параметрлар: тоғли ҳудудда очиқ ва кам булутли тунги вақт, ер усти қатламидаги шамол тезлиги ва йўналиши ўрганилган. Ўзгидромет метеорология станцияларида ўтказилган метеорологик кузатув маълумотлари асосида метеорологик параметрларнинг узоқ муддатли (1981-2020 йй.) динамикаси таҳлил қилинган ва бу кўрсаткичлар Ўзбекистоннинг бошқа пунктлари билан солиштирилган. Тунги вақтда очиқ ва кам булутли вақтнинг умумий тун давомийлигига нисбати бўйича вақт қаторларининг ўзгариши тенденциялари Манн-Кендалл нопараметрик тести асосида аниқланган.

MUALIFLAR

Teglar

# Атмосфера# Atmosphere# скорость ветра# wind speed# шамол тезлиги# astronomical observations# метеорологические параметры# наблюдательная сеть# астрономические наблюдения# горные объекты# облачность# метеорологик параметрлар# кузатув тармоғи# астрономик кузатувлар# тоғ объектлари# булутлилик# meteorological parameters# observation network# mountain objects# cloudiness

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Всемирная метеорологическая организация. Интегрированная глобальная система наблюдения (ИГСН) / ВМО № 1160. – Женева: ВМО, 2023. – 161 с.

Ильясов С.П. Комплексное исследование астроклимата Майданакской обсерватории. Автореф. дисс. на соис. уч. степ. докт. физ.-мат. наук. – Ташкент: 2011. – 37 с.

Махмудов И.М., Бегматов С.У., Сафаров Ф.Б., Абанников В.Н., Бабушкин О.Л., Усманова З.С., Холматжанов Б.М. Термодинамические характеристики атмосферной засухи и циркуляционные условия ее формирования на юге Узбекистана // Гидрометеорология и экология, 2025. № 80. – С. 430-451. doi: 10.33933/2713-3001-2025-80-430-451.

Национальный доклад о состоянии окружающей среды и использовании природных ресурсов в Республике Узбекистан (2008-2011 гг.) / Под ред. Н.М.Умарова; Государственный комитет Республики Узбекистан по охране природы. – Ташкент: Chinor ENK, 2013. – 260 с.

Новикова Н.М. Эколого-географический аспект Аральского кризиса. Ч. 1. Развитие Аральской проблемы, её изучение, оценка и разработка мероприятий // Экосистемы: экология и динамика, 2019. – Т. 3. № 1. – С. 5-66.

Тиллаев Ю., Соловейчик А., Булгакова Д., Семакова Э. Оценка вертикального профиля некоторых метеорологических параметров над Майданакской астрономической обсерваторией // Узбекский физический журнал, 2020. – 22(5) – С. 264–274. https://doi.org/10.52304/.v22i5.190

Третье национальное сообщение Республики Узбекистан по РКИК ООН. – Ташкент, 2016. – 220 с.

Холматжанов Б.М., Петров Ю.В., Тиллаев Ю.А., Ражабов Ё.И. Режим облачности в районе астрономической обсерватории Майданак и влияющие на него региональные циркуляционные факторы // Известия географического общества Узбекистана, 2020. – Т. 57. – С. 218-225.

Чуб В.Е., Спекторман Т.Ю. Климатические тренды по территории Узбекистана // Изменение климата, причины, последствия и меры реагирования. – Ташкент, 2016. Бюл. 10. – С. 5-16.

Alimkulov S., Makhmudova L., Talipova E. et al. Assessment of the impacts of climate change on drought intensity and frequency using SPI and SPEI in the Southern Pre-Balkash region, Kazakhstan // Watershed Ecology and the Environment. 2025. – Vol. 7. – P. 11-22. doi.org/10.1016/j. wsee.2024.12.001.

Climate Change 2001. The Scientific Basis. Contribution of Working Group 1 to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change / Edited by J.T. Houghton, Y. Ding, D.J. Griggs, M. Noguer, P.J. van der Linden, X. Dai, K. Maskell, C.A. Johnson. // Cambridge: University Press, 2001. – 881 p.

IPCC, 2013: Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, Cambridge, UK and NY, NY, USA, 1535 p. https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/ 2018/02/WG1AR5_all_final.pdf

Mann H. B. Nonparametric tests against trend // Econometrica. 1945. –Vol. 13. No. 3. – РР. 245-259. doi.org/10.2307/1907187

Sen P. K. Estimates of the regression coefficient based on Kendall’s tau. // Journal of the American Statistical Association. 1968. Vol. 63. – Р.1379-1389.

Theil H. A rank-invariant method of linear and polynomial regression analysis. In: Henri Theil’s Contributions to Economics and Econometrics. Berlin: Springer. 1992. – Р. 345-381.

Всемирная метеорологическая организация. Интегрированная глобальная система наблюдения (ИГСН) / ВМО № 1160. – Женева: ВМО, 2023. – 161 с.

Ильясов С.П. Комплексное исследование астроклимата Майданакской обсерватории. Автореф. дисс. на соис. уч. степ. докт. физ.-мат. наук. – Ташкент: 2011. – 37 с.

Махмудов И.М., Бегматов С.У., Сафаров Ф.Б., Абанников В.Н., Бабушкин О.Л., Усманова З.С., Холматжанов Б.М. Термодинамические характеристики атмосферной засухи и циркуляционные условия ее формирования на юге Узбекистана // Гидрометеорология и экология, 2025. № 80. – С. 430-451. doi: 10.33933/2713-3001-2025-80-430-451.

Национальный доклад о состоянии окружающей среды и использовании природных ресурсов в Республике Узбекистан (2008-2011 гг.) / Под ред. Н.М.Умарова; Государственный комитет Республики Узбекистан по охране природы. – Ташкент: Chinor ENK, 2013. – 260 с.

Новикова Н.М. Эколого-географический аспект Аральского кризиса. Ч. 1. Развитие Аральской проблемы, её изучение, оценка и разработка мероприятий // Экосистемы: экология и динамика, 2019. – Т. 3. № 1. – С. 5-66.

Тиллаев Ю., Соловейчик А., Булгакова Д., Семакова Э. Оценка вертикального профиля некоторых метеорологических параметров над Майданакской астрономической обсерваторией // Узбекский физический журнал, 2020. – 22(5) – С. 264–274. https://doi.org/10.52304/.v22i5.190

Третье национальное сообщение Республики Узбекистан по РКИК ООН. – Ташкент, 2016. – 220 с.

Холматжанов Б.М., Петров Ю.В., Тиллаев Ю.А., Ражабов Ё.И. Режим облачности в районе астрономической обсерватории Майданак и влияющие на него региональные циркуляционные факторы // Известия географического общества Узбекистана, 2020. – Т. 57. – С. 218-225.

Чуб В.Е., Спекторман Т.Ю. Климатические тренды по территории Узбекистана // Изменение климата, причины, последствия и меры реагирования. – Ташкент, 2016. Бюл. 10. – С. 5-16.

Alimkulov S., Makhmudova L., Talipova E. et al. Assessment of the impacts of climate change on drought intensity and frequency using SPI and SPEI in the Southern Pre-Balkash region, Kazakhstan // Watershed Ecology and the Environment. 2025. – Vol. 7. – P. 11-22. doi.org/10.1016/j. wsee.2024.12.001.

Climate Change 2001. The Scientific Basis. Contribution of Working Group 1 to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change / Edited by J.T. Houghton, Y. Ding, D.J. Griggs, M. Noguer, P.J. van der Linden, X. Dai, K. Maskell, C.A. Johnson. // Cambridge: University Press, 2001. – 881 p.

IPCC, 2013: Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, Cambridge, UK and NY, NY, USA, 1535 p. https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/ 2018/02/WG1AR5_all_final.pdf

Mann H. B. Nonparametric tests against trend // Econometrica. 1945. –Vol. 13. No. 3. – РР. 245-259. doi.org/10.2307/1907187

Sen P. K. Estimates of the regression coefficient based on Kendall’s tau. // Journal of the American Statistical Association. 1968. Vol. 63. – Р.1379-1389.

Theil H. A rank-invariant method of linear and polynomial regression analysis. In: Henri Theil’s Contributions to Economics and Econometrics. Berlin: Springer. 1992. – Р. 345-381.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.