logo
calendar22 май 2026
view8
Asosiy til:O'zbek

ЎЗБЕКИСТОНДА ЁҒИНЛАР РЕЖИМИНИ ТАДҚИҚ ЭТИШДА ERA5-LAND РЕАНАЛИЗ БАЗАСИ МАЪЛУМОТЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ: ВЕРИФИКАЦИЯ ВА ИШОНЧЛИЛИК ТАҲЛИЛИ

Fan yo'nalishi:Atrof-muhit fanlari (turli xil)Boshqaruv, monitoring, siyosat va qonunSuv fani va texnologiyasiGeografiya, rejalashtirish va rivojlanish
pdf

3 Ўзбекистонда ёғинлар ....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Тадқиқотда Ўзбекистон ҳудуди бўйича ёғингарчилик миқдорини баҳолашда ERA5-Land ва NASA POWER маълумотлар базаларининг ишончлилиги 68 та ер усти метеорология станцияларининг 2005–2024 йиллар давридаги кузатув маълумотлари билан тизимли қиёслаш асосида таҳлил қилинган. Таҳлиллар ойлик, йиллик ҳамда 12 соатлик йиғинди ёғинлар миқдорлари кесимида, шунингдек, баландлик зоналари (h1000 м) бўйича амалга оширилди. Олинган натижалар Ўзбекистон ҳудудида ёғингарчиликни баҳолаш ва иқлимий таҳлилларни олиб боришда ERA5-Land маълумотлар базасидан асосий манба сифатида фойдаланиш мақсадга мувофиқ эканлигини илмий жиҳатдан асослайди. ERA5-Land маълумотларининг юқори фазовий аниқлиги, паст хатолик кўрсаткичлари ва ер усти кузатувлари билан юқори даражадаги мослиги келгусида қисқа ва ўрта муддатли иқлимий таҳлиллар, гидрометеорологик моделлаштириш ҳамда хавфли ёғингарчилик ҳодисаларини баҳолашда муҳим устунликларни таъминлайди. NASA POWER маълумотларидан минтақавий ёки умумий баҳолашлар учун қўшимча манба сифатида фойдаланиш мумкин.

MUALIFLAR

Science ID: DAN-0525-0018

Science ID: FFR-0525-0041

Science ID: MTN-0325-0011

Science ID: MSN-0525-0125

Science ID: MJZ-0525-0021

Teglar

# power# верификация# метеорология# реанализ# атмосфера# ёғинлари# era5-land# nasa# станцияси

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Рахимов Э.Ю., Омонов Б.Ю., Холматжанов Б.М., Абдиқулов Ф.И., Бегматов С.У., Махмудов И.М. Ўзбекистонда NASA POWER ва ERA5 базалари ҳаво ҳарорати маълумотларидан фойдаланиш имкониятлари // Гидрометеорология ва атроф-муҳит мониторинги, 2023. №3. – Б. 8-20.

Allan R.P., Barlow M., Byrne M.P., Cherchi A., Douville H., Fowler H.J., Gan Y.T., Pendergrass A.G., Rosenfeld D., Swann A.L., Wilcox L.J., Zolina O. Advances in understanding large-scale responses of the water cycle to climate change // Annals of the New York Academy of Sciences, 2020. 1472. – PP. 49–75. https://doi.org/10.1111/nyas.14337

Beck H.E., Vergopolan N., Pan M., Levizzani V., van Dijk A.I.J.M., Weedon G.P., Brocca L., Pappenberger F., Huffman G.J., Wood E. F. Global-scale evaluation of 22 precipitation datasets using gauge observations and hydrological modelling // Hydrol. Earth Syst. Sci., 2017, 21. – PP. 6201– 6217. https://doi.org/10.5194/hess -21-6201-2017.

Chen J., Yao J., Dilinuer T., Li J., Li Sh., Yang L., Mao W. Central Asia daily extreme precipitation in observations and gridded datasets: A threshold criteria perspective // Frontiers in Environmental Science, 2022. 10:1007365. https://doi.org/10.3389/fenvs.2022.1007365.

Dee D.P., Uppala S.M., Simmons A.J., Berrisford P., Poli P., Kobayashi S., Andrae U., Balmaseda M.A., Balsamo G., Bauer P., Bechtold P., Beljaars A.C., van de Berg L., Bidlot J., Bormann N., Delsol C., Dragani R., Fuentes M., Geer A.J., Haimberger L., Healy S.B., Hersbach H., Holm E.V., Isaksen L., Kallberg P., Kohler M., Matricardi M., McNally A.P, Monge-Sanz B.M., Morcrette J.-J., Park B.-K., Peubey C., de Rosnay P., Tavolato C., Thepaut J.-N., Vitart F. The ERA-Interim reanalysis: Configuration and performance of the data assimilation system // Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 2011. 137(656). – PP. 553–597. https://doi.org/10.1002/qj.828.

Арушанов М.Л., Вдовенко А.И. Разложения полей аномалий среднемесячной температуры по естественным ортогональным функциям с использованием данных реанализа на территории Узбекистана и сопредельных стран // Гидрометеорология и мониторинг окружающей среды, 2022. №2. – С. 8-21.

Fan L.J., Yan Z.W., Chen D., Li Z. Assessment of total and extreme precipitation over Central Asia via statistical downscaling: Added value and multi-model ensemble projection // Advances in Climate Change Research, 2023. 14. – PP. 62–76. https://doi.org/10.1016/j.accre.2023.01.004.

Gummadi S., Samineni S., Becerra L.A. Assessing high-resolution precipitation extremes in Central Asia: evaluation and future projections // Climatic Change, 2025. 178:29. https://doi.org/10.1007/s10584- 025-03872-0.

Guo Ch., Guo H., Meng X., Cao Y., Wang W., De Mayer P. Spatiotemporal Characteristics of Extreme Precipitation Events in Central Asia: Insights from an Event-Based Analysis // Hydrology, 2025. 12, 247. https://doi.org/10.3390/hydrology12100247.

Hersbach H., Bell B., Berrisford P., Hirahara Sh., Horanyi A., Munos-Sabater J., Nicolas J., Peubey C., Radu R., Schepers D., Simmons A., Soci C., Abdalla S., Abellan X., Balsamo G., Bechtold P., Biavati G., Bidlot J., Bonavita M., De Chiara G., Dahlgren P., Dee D., Diamantakis M., Dragani R., Flemming J., Forbes R., Fuentes M., Geer A., Haimberger L., Healy S., Hogan R.J., Holm E., Janiskova M., Keeley S., Laloyaux P., Lopez P., Lupu C., Radnoti G., de Rosnay P., Rozum I., Vamborg F., Villaume S., Thepaut J.-N. The ERA5 global reanalysis // Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 2020. 146(730). – PP. 1999–2049. https://doi.org/10.1002/qj.3803.

Hu Z., Zhang Ch., Hu Q., Tian H. Temperature changes in Central Asia from 1979 to 2011 based on multiple datasets // Journal of Climate, 2014. 27. – PP. 1143–1167. https://doi.org/10.1175/JCLI-D-13- 00064.1

Kalnay E., Kanamitsu M., Kistler R., Collins W., Deaven D., Gandin L., Iredell M., Saha S., White G., Woolen J., Zhu Y., Chelliah M., Ebisuzaki W., Higgins W., Janowiak J., Mo K.C., Ropelewski C., Wang J., Leetmaa A., Reynolds R., Jenne R., Joseph D. The NCEP/NCAR 40-Year Reanalysis Project // Bulletin of the American Meteorological Society, 1996. 77(3). – PP. 437–471. https://doi.org/10.1175/1520-0477(1996)077<0437:TNYRP>2.0.CO;2.

Kim I.W., Oh J., Woo S., Kripalani R.H. Evaluation of precipitation extremes over the Asian domain: observation and modelling studies // Clim. Dyn., 2019. 52. – PP. 1317–1342. https://doi.org/10.1007/s00382-018-4193-4

Nishonov B.E., Abdurakhmanov M.M. Comparative Analysis of ERA5 Reanalysis data with Meteorological Data Observed in the Akhangaran River Basin // Hydrometeorology and environmental monitoring, 2025. No 1. – PP. 28-38.

Rakhmatova N., Arushanov M., Shardakova L., Nishonov B., Taryannikova R., Rakhmatova V., Belikov D.A. Evaluation of the Perspective of ERA-Interim and ERA5 Reanalyses for Calculation of Drought Indicators for Uzbekistan // Atmosphere, 2021. 12(527). https://doi.org/10.3390/atmos12050527

Raximov E.Yu., Fazilova D. Determination of the ambient temperature based on NASA POWER data for the territory of Uzbekistan // Scientific reports of Bukhara state University, 2020, 6(82) – PP. 39-47.

Sun Q., Miao C., Duan Q., Ashouri H., Sorooshian S., Hsu K.-L. Areview of global precipitation data sets: Data sources, estimation, and inter-comparisons // Reviews of Geophysics, 2018, 56. – PP. 79–107. https://doi.org/10.1002/2017RG000574.

Tan M.L., Armanuos A.M., Ahmadianfar I., Demir V., Heddam S., Al-Areeq A.M., Abba S.I., Halder B., Cagan Kilinc H., Yaseen Z.M. Evaluation of NASA POWER and ERA5-Land for estimating tropical precipitation and temperature extremes // Journal of Hydrology, 2023. 624. – Article 129940. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2023.129940

Trenberth K.E., Dai A., van der Schrier G., Jones P.D., Barichivich J., Briffa K.R., Sheffield J. Global warming and changes in drought // Nature Climate Change, 2014. 4. – PP. 17–22. https://doi.org/10.1038/nclimate2067.

Электрон манбалар: NASA Prediction of Worldwide Energy Resources. URL: https://power.larc.nasa.gov/ Welcome to the Climate Data Store. URL: https://cds.climate.copernicus.eu/cdsapp#!/home/

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.