110

Ushbu tadqiqotda qizil exinatseya (Echinacea purpurea L.) o’simligidan ajratilgan Alternaria alternata izolyatlarining turli oziqa muhitlarida rivojlanishi va kultural xususiyatlari o‘rganildi. Tajribada kartoshka dekstrozali agar (KDA), kartoshka glyukozali agar (KGA), Suslo-agar va Chapek-Dox muhitlari qo‘llanildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, kartoshka asosidagi muhitlarda (KDA va KGA) izolyatlar tez o‘sib, Petri idishini deyarli to‘liq egalladi va juda ko‘p miqdorda spora hosil qilishi kuzatildi. Konidiyalar ko‘p septali, ellipssimon shaklda bo‘lib, o‘rtacha o‘lchami 30×12 mkm ni tashkil etdi. Suslo-agar va Chapek-Dox muhitlarida esa rivojlanib, kam spora hosil qilishi aniqlandi. Ushbu natijalar mavjud adabiyotlar bilan uyg‘un kelib, A. alternata uchun optimal oziqa muhitlari sifatida kartoshka asosidagi muhitlardan foydalanish laboratoriya sharoitida patogenning biologik va morfologik xususiyatlarini o‘rganishda samarali ekanini ko‘rsatdi.

  • Internet havola
  • DOI10.63241/202559akhv
  • UzSCI tizimida yaratilgan sana 16-12-2025
  • O'qishlar soni 110
  • Nashr sanasi 12-12-2025
  • Asosiy tilO'zbek
  • Sahifalar62-67
Ўзбек

Ushbu tadqiqotda qizil exinatseya (Echinacea purpurea L.) o’simligidan ajratilgan Alternaria alternata izolyatlarining turli oziqa muhitlarida rivojlanishi va kultural xususiyatlari o‘rganildi. Tajribada kartoshka dekstrozali agar (KDA), kartoshka glyukozali agar (KGA), Suslo-agar va Chapek-Dox muhitlari qo‘llanildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, kartoshka asosidagi muhitlarda (KDA va KGA) izolyatlar tez o‘sib, Petri idishini deyarli to‘liq egalladi va juda ko‘p miqdorda spora hosil qilishi kuzatildi. Konidiyalar ko‘p septali, ellipssimon shaklda bo‘lib, o‘rtacha o‘lchami 30×12 mkm ni tashkil etdi. Suslo-agar va Chapek-Dox muhitlarida esa rivojlanib, kam spora hosil qilishi aniqlandi. Ushbu natijalar mavjud adabiyotlar bilan uyg‘un kelib, A. alternata uchun optimal oziqa muhitlari sifatida kartoshka asosidagi muhitlardan foydalanish laboratoriya sharoitida patogenning biologik va morfologik xususiyatlarini o‘rganishda samarali ekanini ko‘rsatdi.

Русский

В данной работе изучены рост и культуральные свойства изолятов Alternaria alternata, выделенных из эхинацеи пурпурной (Echinacea purpurea L.) на различных питательных средах. В эксперименте использовались картофельно-декстрозный агар (КДА), картофельно-глюкозный агар (КГА), агар Сусло и среда Чапека-Докса. Результаты показали, что на картофельных средах (КДА и КГА) изоляты росли быстро, практически полностью заполняли чашку Петри и продуцировали большое количество спор. Конидии были многосептированными, эллиптической формы, со средним размером 30×12 мкм. На агаре Сусло и среде Чапека-Докса они развивались и продуцировали мало спор. Эти результаты согласуются с данными существующей литературы и демонстрируют, что использование картофельных сред в качестве оптимальных питательных сред для A. alternata эффективно при изучении биологических и морфологических характеристик патогена в лабораторных условиях.

English

This study examined the growth and cultural properties of Alternaria alternata isolates from purple coneflower (Echinacea purpurea L.) on various nutrient media. Potato dextrose agar (PDA), potato glucose agar (PGA), Suslo agar, and Czapek-Dox medium were used in the experiment. The results showed that on potato media (KDA and KGA), the isolates grew rapidly, almost completely filling the Petri dish and producing a large number of spores. The conidia were multiseptate, elliptical, and averaging 30 x 12 μm in size. On Sour Agar and Czapek-Dox medium, they developed and produced few spores. These results are consistent with existing literature and demonstrate that the use of potato media as optimal growth media for A. alternata is effective in studying the biological and morphological characteristics of the pathogen in laboratory conditions.

Muallifning F.I.Sh. Lavozimi Tashkilot nomi
1 Qodirova .D. tayanch doktorant Toshkent davlat agrar universiteti
2 Shukurov X.M. professor, q/x.f.d. Toshkent davlat agrar universiteti
Havola nomi
1 1. Agarwal, A., et al. "Ultrastructural changes in Brassica leaves caused by Alternaria brassicae and destruxin B." Journal of plant biochemistry and biotechnology 6 (1997): 25-28.
2 2. Garibaldi A. et al. First report of leaf spot caused by Alternaria alternata on Echinacea purpurea in Italy //Plant Disease. – 2018. – Т. 102. – №. 7. – С. 1450-1450.
3 3. Goswami, S., Mishra, S. Effect of different media on growth and cultural characterization of Alternaria alternata causing leaf spot of chilli // The Pharma Innovation Journal. – 2022. – Vol. 11, № 9. – P. 84–87.
4 4. Hobbs C. Echinacea: A literature review //HerbalGram. – 1994. – Т. 30. – №. Suppl. – С. 33-47.
5 5. Kligler B. Echinacea //American family physician. – 2003. – Т. 67. – №. 1. – С. 77-80.
6 6. Meena M. et al. Alternaria toxins: potential virulence factors and genes related to pathogenesis //Frontiers in microbiology. – 2017. – Т. 8. – С. 1451.
7 7. Megha Gupta M. G. et al. A review on purple cone flower (Echinacea purpurea L. Moench). – 2012.
8 8. Pryor B. M., Michailides T. J. Morphological, pathogenic, and molecular characterization of Alternaria isolates associated with Alternaria late blight of pistachio //Phytopathology. – 2002. – Т. 92. – №. 4. – С. 406-416.
9 9. Rotem, Joseph. The genus Alternaria: biology, epidemiology, and pathogenicity. 1994.
10 10. Thomma B. P. H. J. Alternaria spp.: from general saprophyte to specific parasite //Molecular plant pathology. – 2003. – Т. 4. – №. 4. – С. 225-236.
11 11. Xu W. et al. Echinacea in hepatopathy: A review of its phytochemistry, pharmacology, and safety //Phytomedicine. – 2021. – Т. 87. – С. 153572.
Kutilmoqda