ХХ АСР ИККИНЧИ ЯРМИ ЎЗБЕК ШЕЪРИЯТИДА МУХАММАСЛАР ВА УЛАРНИНГ ВАЗН ХУСУСИЯТЛАРИ

Admin bo'lib kirish (www.admin.slib.uz)

Tizim sinov (TEST) rejimida ishlamoqda! Murojat uchun @slib_support

Eski talqinga o'tish link

22 июн 2021

Asosiy til:O'zbek

ХХ АСР ИККИНЧИ ЯРМИ ЎЗБЕК ШЕЪРИЯТИДА МУХАММАСЛАР ВА УЛАРНИНГ ВАЗН ХУСУСИЯТЛАРИ

Fan yo'nalishi:

60d18743eed33.pdf

PDF

“O‘zbekistonda xorijiy tillar” ilmiy-metodik elektron jurnal

Maqola chop etish see more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

Мазкур мақолада ХХ аср иккинчи ярми ўзбек адабиётида яратилган мухаммаслар таҳлил қилинган. Бу давр шоирлари Ҳабибий, Собир Абдулла ва Чустийнинг мустақил ва тахмис мухаммаслари ўрганилган, бу шеърларининг вазн ва жанр хусусиятлари, мавзу кўлами кўриб чиқилган. Шунингдек, Лутфий, Алишер Навоий, Фузулий ва Нодира ғазалларига боғланган тахмислар ҳам тадқиқ этилган. Мақола муаллифи Ҳабибийнинг 111та, Собир Абдулланинг 91та, Чустий девонларидаги 107та мустақил ва тахмис мухаммасларни аниқлаб, ўрганган. Мухаммас яратишда ХХ аср иккинчи ярми шоирлари ижодида рамал баҳри (Ҳабибий ижодида 50та, Собир Абдулла девонида 39та, Чустий девонида 61та) фаол ҳисобланади. Рамал баҳри ўлчовлари орасида эса рамали мусаммани маҳзуф (мақсур) (– ∪ – –/– ∪ – –/– ∪ – –/– ∪ – (~)) вазни мухаммас ёзишда етакчилик қилиши таъкидланди. Мазкур вазнда Ҳабибийнинг 44та, Собир Абдулланинг 34та, Чустийнинг 52та мухаммаси ўрганилди. Шунингдек, анъанага мувофиқ, одатда, ғазалга тахмис боғланаётганда унинг бандлари сони ғазал байтларига мос ҳолга келтирилади. Лекин баъзан шоирнинг хоҳишига кўра, ғазалдаги айрим байтларга тахмис битилмаслиги, яъни улар қисқартирилиши мумкин. Айнан шу ҳолат ХХ аср иккинчи ярми ўзбек шеъриятида яратилган тахмисларда ҳам кузатилади.

MUALIFLAR

Teglar

# мухаммас# тахмис# takhmis# вазн# рамал# ramal# аруз вазни# табъи худ# ҳазаж# мутақориб# ражаз# музориъ# мужтасс# хафиф# аруз (система стихосложения)# мухаммас (пятистишие)# таъби худ# рамаль# хазадж# мутакориб# раджаз# муджтасс# стихосложный размер# metric aruz (versification syste# mukhammas (five verses)# tabi khud# hazaj# mutakarib# rajaz# musari# mujtass# bakhr hafif# metric (versatile size)

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.0222/A0621-0105

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

Abdulla Sobir, Devon, Tashkent: Artistic literature, 1965, 315 p.

Abdulla Sobir, Tanlangan asarlar (Selected works) Vol. 2. Toshkent: Literature and art named after Gafur Gulom, 1976, 288 p.

Alisher Navoiy. Xazoyin ul˗maoniy: Badoe' ul˗vasat. MAT. Vol. 10., Tashkent: Science, 1990, 764 p.

Alisher Navoiy. Xazoyin ul˗maoniy: Garoyib us-sigar.http://n.ziyuz.сom /books/alisher_navoiy_asarlari/Alisher%20Navoiy.%20Xazoinul%20ma'oniy.%20G'aroyib%20u s-sig'ar.pdf.

Boltaboev H. Sharq mumtoz poetikasi (Classical poetics of the East), Toshkent: National Encyclopedia of Uzbekistan, 2006, 430 p.

Lutfiy. Sensan sevarim(I love you), Toshkent: Literature and art named after Gafur Gulom, 1987, 352 p.

Nodira ˗ Komila. Devon, Toshkent: People's heritage named after Abdulla Qadiri, 2001, 349 p.

Nosirov O., va boshq. Uzbek klassik she'riyati janrlari (Nasirov A. and et al. Genres of Uzbek classical poetry), Toshkent: Teacher, 1979, 184 p.

Fuzuliy. Devon, Vol.1. Toshkent: Literature and art named after Gafur Gulom, 1968, 384 p

Xudoyberdiev E.,Adabiyotshunoslikka kirish (Introduction to literature) Toshkent: East, 2008, 368 p.

Habibiy. Devon. Toshken: Literature and art named after Gafur Gulom, 1975, 536 p

Hojiahmedov A. Mumtoz badiiyat lugati (Dictionary of classical artistry), Toshkent: New century generation 2008, 195 p.

Hojiahmedov A. Uzbek aruzi lugati (Dictionary of Uzbek aruz), Tashkent: East, 1998, 224 p

Chustiy. Kungil tilagi(Wish of life), Tashkent: Science1994, 255 p.

Chustiy. Sadoqat gullari (Flowers of Fidelity), Toshkent: Vneshtorgizdat, 1992, 344 p.

Chustiy. Hayotnoma (Life Letter),Toshkent: Literature and art named after Gafur Gulom, 1988, 488 p.

Yusupova D.,Alisher Navoiy taxmislari (Tahmis of Alisher Navoi),available athttp://www.eadabiyot.uz/uzbek/mumoz/1267-maqola.html.

Yusupova D.,Aruz vazni qoidalari va mumtoz poetika asoslari (Rules of Aruz weight and the basics of classical poetics), Toshkent: Education-Media, 2019, 184 p.