logo
calendar24 октябр 2024
view2
Asosiy til:O'zbek

“CODEX CUMANICUS” VA AFG‘ONISTON QIPCHOQ TURKCHASIDAGI MUSHTARAK SO‘ZLAR

Fan yo'nalishi:
pdf

671a723dbdb43.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
“Codex cumanicus” — XIV asrda Qora dengiz shimolidagi Qipchoq (kuman) turklaridan italyan va nemislar yozib olgan ikki qismli qo’lyozma bo‘lib, Qipchoq turk lahjasining hozirgacha yagona nodir yodgorligi hisoblanadi. Ilmiy doiralarda “Codex Cumanicus” nomi bilan mashhur boʻlgan ushbu qoʻlyozmada Kuman turklarining tili haqida umumiy maʼlumotlar berilgan. Turk shevasi tadqiqoti nuqtayi nazaridan nihoyatda muhim manba bo‘lgan “Codex Cumanicus” Qora dengiz shimolida yashovchi turli turk qabilalarining mushtarak kelishuvi va savdo tili bo‘lgan Qipchoq (kuman) turkchasi lug‘atini o‘z ichiga olgan muhim kitobdir. Shuningdek, unda turli tillarda so‘zlashuvchi ba’zi xalqlar va nasroniylikka tegishli diniy matnlar ham berilgan. Bu asar hozirgi Qipchoq guruhi hamda barcha turk shevalari uchun oʻzining soʻz boyligi va asarda qoʻllanilgan lotin alifbosining Arab alifbosidan koʻra oʻsha davr tilini yaxshiroq aks ettirgani uchun ham juda qimmatlidir. Shu kungacha “Codex Cumanicus”ning qipchoq turkchasi lugʻati bilan qipchoq guruhiga kiruvchi ayrim hozirgi turk lahjalari oʻrtasidagi oʻxshashliklarga oid turli tadqiqotlar olib borilgan. Bu maqolada “Codex Cumanicus” va Afg‘oniston Qipchoq turkchasi uchun umumiy bo'lgan so‘zlar ko‘rib chiqildi.

MUALIFLAR

Teglar

# Codex cumanicus# Kypchak Turkish# Afghanistan Kypchak Turkish# Qipchoq Turkchasi# Afg‘oniston Qipchoq Turkchasi

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Akbari N. Afganistan Tahhar ili Hocağar İlçesi Ağız (İnceleme-MetinSözlük) (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). — Ankara: Gazi Ün. SBE. 2011. — URL: https://avesis.hacibayram.edu.tr/yonetilen-tez/25551b23- 0535-4ef2-a7ee-0eb974267bd4/afganistan-tahar-ili-hocagar-ilcesi-agzi

Akyüz M. Afganistan’da Konuşulan Katagan Özbekçesi İle Kırgızca Arasındaki Benzerlikler — N i g e r i a : K a n f e r a n s ; Nile University Of Nigeria. 2017, 2. — URL: https://www.researchgate.net/publication/338127396_03_Afganistan_Kata gan_Ozbekcesi_Ile_Kirgizca_Benzerligi

Biray N. Türkiye’deki Afgan Kazakları Ağzı. — Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. 2010. — URL: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/54716

Caferoğlu A. Türk Dili Tarihi II — İstanbul: İstanbul Üniversitesi EDB.Fakültesi Yayınları.1974, — 161 s.

Ercilasun A.B. Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. — Ankara: Akçağ yayınları. 2013, — 386 s.

Grönbech K. Kuman Lehçesi Sözlüğü Codex Cumanicus’un Türkçe Sözlük Dizini (Çev. Kemal Aytaç) — Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. 1992. — 124 s. — URL: https://archive.org/details/k.-gronbechkuman-lehcesi-sozlugu

İlik E. Afganistan'ın Cevizcan Bölgesindeki Çağdaş Özbek Şairleri (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) — İstanbul: F.Ü. SBE. 2012, 23.

Jarring G. On The Distribution Of Turk Tribes In Afghanistan-An Attempt At A Preliminary Classification. — Lund: Lunds Universitets Arsskrift. 1939. — 103 p. — URL: https://archive.org/details/dli.pahar.2740/page/103/mode/2up

Oğuz E. Hedef Ülke Afganistan. — İstanbul: Doğan Kitap. 2009. — 264 s. — URL: https://www.hepsiburada.com/hedef-ulke-afganistan-pmkdogan264

Pekacar Ç. Pamir (Afganistan) Kırgız Türkleri Ağzı (Yayınlanmamış Doktora Tezi)— Ankara: Gazi Ün. SBE. 1995. — S. 75–85. — URL: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/234714

Saray M. Afganistan ve Türkler. — İstanbul: Kitabevi Yayınları. 1997. — 298 s.

Tadash H. Kunduz İli İmam Sahip İlçesi Ağzı (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). — Ankara: Gazi Ün. SBE. 2012. — URL: https://avesis.hacibayram.edu.tr/yonetilen-tez/d551e48a-714c-465a-a24dbb1dc1a99dbd/kunduz-ili-imamsahip-ilcesi-agzi

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.