logo
calendar17 апрел 2025
view2
Asosiy til:Rus

CHINGIZ AYTMATOVNING BADIIY MATNIDA MIQDORIY MA’NO ANGLATUVCHI LEKSIKA EMOTSIONAL-EKSPRESSIV BO‘YOQDORLIK MANBAI SIFATIDA

Fan yo'nalishi:
pdf

6800d570a33a3.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Maqolada Ch. Aytmatovning badiiy matnlari materialida miqdoriy ma’noga ega bo‘lgan emotsional uslubiy bo‘yoqli leksika ko‘rib chiqilgan. Badiiy matn ko‘p o‘lchovli va ko‘p darajali hodisa sifatida yaxlit tizim bo‘lib, u muallifning real voqelikni idrok etishiga yordam beradi. Ch. Aytmatov asarlaridan olingan parchalarni stilistik figuralar va ko‘chirma ma’noli so‘zlardan foydalangan holda tahlil qilish arxetip obrazlarni qayta tiklash va ularni yangi lisoniy voqelikda tasvirlash xususiyatlarini, shuningdek, ularning zamonaviy inson axloqiy me’yorlari bilan o‘zaro bog‘liqligini aniqlashga imkon berdi. Miqdor ma’nosidagi emotsional-ekspressiv uslubiy bo‘yoqli so‘zlarning lingvistik tahlili Ch. Aytmatovning olam badiiy tasviridagi obrazlar yaxlitligi va metaforalarning ko‘p ma’noliligi, folklor motivlari bilan aloqadorligi, totem hayvonlar simvolizmi, insonning tabiat bilan, qadimgi ajdodlar bilan, kosmik obyektlar bilan aloqasini ta’kidlashga yordam berdi. So‘zlarning konnotativ ma’nolari emotsional, ekspressiv va baholovchi semalarga ajratib o‘rganiladi. Ushbu chegaralash semantik konnotativ ma’nolarning tarkibiy xususiyatlarini aniqlashga va peyoratsiya hamda melioratsiya kabi tushuncha va atamalarning farqlanishiga aniqlik kiritishga yordam beradi. Maqolada stilistik jihatdan salbiy konnotatsiya va stilistik jihatdan pasaytirilgan konnotativ baho, ya’ni peyoratsiya tushunchalarini farqlashga harakat qilingan, meliorativlik va peyorativlik an’anaviy ravishda ijobiy va salbiy konnotativ bo‘yoqlar sifatida qaraladi. Tadqiqot materiali sifatida Ch. Aytmatovning “Tog‘lar qulayotganda”, “Chingizxonning oq buluti”, “Dengiz qirg‘og‘ida chopib yurgan olapar it” asarlari xizmat qilgan. Ilmiy tadqiqot olib borish jarayonida semantik-stilistik tahlil, tillararo qiyoslash va nazariy tavsiflash usullaridan foydalanilgan bo‘lib, bu ilmiy muammoning nazariy va amaliy ahamiyatini aniqlashga yordam berdi.

MUALIFLAR

Teglar

# художественный текст# badiiy matn# artistic text# emotional-expressive stylistic c# evaluative connotation# meliorativity# peyorativity# Ch. Aitmatov's work# words with quantitative meaning.# эмоционально-экспрессивная стили# оценочная коннотация# мелиоративность# пейоративность# творчество Ч. Айтматова# слова с количественным значением# Emotsional-ifodali uslubiy rangd# baholovchi konnotatsiya# ijobiylik (meliorativlik)# salbiylik (peyjorativlik)# Chingiz Aytmatov asarlari# miqdoriy ma'noga ega so'zlar

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Вольф Е.М. Функциональная семантика оценки. — Москва: Едиториал. УРСС. 2002. — 280 с.

Галкина-Федорук Е. М. Об экспрессивности и эмоциональности в языке // Сб. статей по языкознанию. — Москва, 1958. — С. 103–124.

Дворецкий И.Х. Латинско-русский словарь. Изд. 2-е, переработ. и доп. — Москва: Русский язык, 1976, — 1096 с.

Гальперин И. Р. Текст как объект лингвистического исследования. Изд. 5-е, стереотипное. — Москва: КомКнига, 2007. — 144 с.

Девкин В. Д. Немецкая разговорная речь: Синтаксис и лексика. — Москва: Международные отношения. 1979. — 256 с

Арутюнова Н.Д. Типы языковых значений: оценка, событие, факт. — Москва: Наука, 1988. — 338 с.

Ахманова О. С. Словарь лингвистических терминов. — Москва,1969. — 608 с

Бабенко Л.Г. Лингвистический анализ художественного текста. — Москва: Наука, 2005, 496 с.

Валгина Н. С. Теория текста. — Москва: Логос, 2003. — 280 с

Введенская Л. А. Русский язык и культура речи: учебное пособие / Л. А. Введенская, М. Н. Черкасова. — Изд. 11-е. — Ростов н/д: Феникс, 2011. — 380 с.

Джусупов Н. М. Тюркский символ в художественном тексте (лингвокогнитивный аспект). — Астана: Сарыарка, 2011. — 118 c.

Джусупов Н. М. Чингиз Айтматов: «Прощай, Гульсары» и/или «Жаныбарым Гулсарым» (два заголовка — два семантикостилистических содержания) // Вестник Российского университета дружбы народов. Серия: Теория языка. Семиотика. Семантика. — 2016. № 4. — С. 141–150. — file:///C:/Users/%D0%92%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B 0%20PC/Downloads/14310-13762-1-PB.pdf

Джусупов М. Ч.Айтматов: антропоцентризм в заглавии текста, национальные образы, символы, имплицитный билингвизм // Сборник материалов международной конференции «Чингиз Айтматов и современный мир». — Москва, 8–10 декабря 2018, —С. 140–144.

Джусупов М. Евразийское полиэтническое пространство: Ч. Айтматов сквозь призму тюркско-инофонного би- и полилингвизма // The International Conference «In Memory of Chingiz Aitmatov». 8–9 June, 2012. Orleans House Gallery, Twickenham, TW1 3DJ. —London: Bilingual Selected works: English-Russian. UK.

Карасик В. И. Язык социального статуса: монография. — Москва: Гнозис, 2002. — 333 с.

Крупенченок В. Н. К вопросу о пейоративах и механизмах их образования в немецком языке // Вестник Московского университета. Серия 9. Филология. — 2013. — № 2. — С. 158–166.

Купина Н. А. Лингвистический анализ художественного текста. — Москва, 1980. — 78 с.

Кухаренко В. А. Интерпретация текста. — Москва: Просвещение, 1988. — 192 с.

Лескина С. Вербализация мелиоративности и инегативности как демонстрация явления бинарности (на материале русского и английского языков) (30 сентября, 2014) //Авангард социальных и гуманитарных наук. Ведущие научные школы: материалы первой международной научной конференции. — Челябинск. 2014. — С. 18– 23.

Лескина С. В. Презентация категории пейоративности в русской и английской фразеологии // Вестник ЛГУ им. А.С. Пушкина. Т.1. — 2010. — №1, — С. 272–279.

Маркелова Т. В. Полный словарь лингвистических терминов. 2010. — 562 с. — URL: https://obuchalka.org/20190130106655/polnii-slovarlingvisticheskih-terminov-matveeva-t-v-2010.html

Маркелова Т. М. Прагматика и семантика средств выражения оценки в русском языке. — Москва, 2013, — 300 с.

Маслова В. А. Филологический анализ поэтического текста: учебник для вузов / В. А. Маслова, У. М. Бахтикиреева. — Москва: Изд. Юрайт, 2020. —179 с.

Маслова В. А. Филологический анализ художественного текста: учебное пособие для вузов. — Москва: Изд. Юрайт, 2022. —147 с.

Мехов Д.В. Лингвистические и социокультурные аспекты мелиорации // Омский научный вестник. — 2014. — № 4 (131). — С. 97–100.

Панов М. В. Труды по общему языкознанию и русскому языку. Под ред. Е. А. Земской, С. М. Кузьминой. — Москва: Языки славянской культуры, 2007. — 848 с. (Классики отечественной филологии).

Словарь русского языка коронавирусной эпохи. Сост. Х Вальтер, Е.С. Громенко, А.Ю. Кожевников Н. В., Козловская, Н.А. Козулина, СД. Левина, В.М. Мокиенко, А.С. Павлова, М. Н. Приемышева, Ю.С. Ридецкая. — Санкт- Петербург: Институт лингвистических исследований РАН, 2021. — 550 с.

Телия В. Н. Коннотативный аспект семантики номинативных единиц. АН СССР, Ин-т языкознания. — Москва: Наука, 1986. — 141 с.

Шанский Н. М. Художественный текст под лингвистическим микроскопом: книга для внеклассного чтения учащихся 8–10 классов средней школы. — Москва: Просвещение, 1986. — 160 с.

Шаховский, В.И. Эмоции: Долингвистика, лингвистика, лингвокультурология. — Москва: Книжный дом «ЛИБРОКОМ», 2010. — 128 с.

Ясюнайте Б. Некоторые термины описания пейоративной и мелиоративной лексики // Вестник Львовской политехники. Серия: Проблемы украинской терминологии. — 2006. — № 559. — С. 195– 197.

Collins dictionary. — URL: https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/ melioration#:~:text=melioration%20in%20American%20English&text=1., a%20word%20becomes%20more%20positive (дата обращения: 05.01. 2025).

Vocabulary.com. — URL: https://www.vocabulary.com/dictionary/ melioration (дата обращения: 05.01.2025).

Большой толковый словарь русского языка. / Сост. и гл. ред. С.А. Кузнецов. — СПб.: Норинт, 2000. — 1536 с.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.