Ushbu maqolada 1960-yildan bugunga qadar Alisher Navoiy hikoyatlari yuzasidan olib borilgan asosiy ilmiy tadqiqotlar tahlil qilindi. Navoiy hikoyatlarining axloqiy, ijtimoiy-siyosiy, ishqmuhabbat va tasavvufiy mavzulari hamda tematik-g‘oyaviy masalalari, badiiy vositalar va ularning adabiy qimmatiga oid qarashlar ko‘zdan kechirildi. Bu borada N. G‘anixo‘jayevaning Navoiy tavalludining 525 yilligiga bag‘ishlangan tadqiqoti, ayniqsa, hikoyatlarni 60–70-yillarda o‘zbek sho‘ro adabiyoti taraqqiyoti kontekstida ko‘rib chiqqani alohida o‘rganildi. Bu maqolada keltirilgan Navoiy hikoyatlarining shakllanishida folklor va forstojik adabiyotining o‘rni haqidagi qarashlar tahlilga tortildi. Mehnat, ta’lim, adolat, vatanparvarlik va sevgi kabi mavzu xilma-xilligiga e’tibor qaratilgani qayd etildi. Navoiyning obraz yaratish, manzara, psixologiya, kompozitsiya va sujetdan foydalanishdagi badiiy mahoratiga alohida e’tibor qaratildi. I. Sulton, Oybek, N. Mallayev, A. Abdug‘afurov, B. Murtazoyev va boshqa olimlar Navoiy asarlaridagi mavzu va kompozitsiyani tadqiq etib, shoirning badiiy mahorati va uning salaflaridan ilhomlanishini ko‘rsatgani ochib berildi. Ushbu tadqiqotlarda Navoiy hikoyatlarini adabiy, diniy va axloqiy jihatlardan o‘rganishning ahamiyati ta’kidlangani, shuningdek, mualliflarning poetik va individual yondashuvi ochib berildi. Boshqa bir turkum ishlarda esa individual jihatlar tadqiq etilgani: satira va yumor (A. Abdug‘ofurov), Xusrav Dehlaviyning “Hasht behisht” asari bilan qiyosi (B. Murtazoyev), “Lison uttayr”dagi ramziylik (Z. Mamadaliyeva), Qur’on va hadis tafsiri, tasavvuf qissalari (O.Davlatov), “Xayrat ul-abror” poetikasi (N. Sharipova) va “Saddi Iskandariy” genezisi (I. Ismoilov). Attor, Rumiy, Jomiy kabi salaflarning ta’siri, davrni tushunish uchun hikoyatlarni o‘rganishning muhimligi ta’kidlanadi. Navoiyning realistik unsurlar bilan poetik hikoyalar yaratishdagi o‘ziga xosligi qayd etiladi.