logo
calendar28 May 2025
view29
Asosiy til:O'zbek

АДАБИЙ ТИЛ ВА ШЕВА ЛЕКСИКАСИНИНГ ФАРҚЛАНИШИ ХУСУСИДА

Fan yo'nalishi:
pdf

6836d19e31226.pdf

PDF

“O‘zbekistonda xorijiy tillar” ilmiy-metodik elektron jurnal

“O‘zbekistonda xorijiy tillar” ilmiy-metodik elektron jurnal

Maqola chop etishsee more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Бугунги кунда тил софлигини сақлашда халқ шевалари лексикасини ўрганиш жуда муҳим. Айниқса шевалардаги сўзларни адабий тил лексикаси билан қиёслаб ўрганиш ҳамда улар орасидан зарур ва мақбул сўзларни адабийлаштириш тилнинг халқчиллигини таъминлаш билан бирга унинг ифода имкониятларини кенгайишига ҳам хизмат қилади. Мазкур мақолада адабий тил ва халқ шевалари лексикасининг бир-биридан фарқланиши хусусида айрим мулоҳазалар баён этилган. Хусусан, адабий тил лексикаси ва диалектлар луғат таркибидаги асосий фарқларни юзага келтирувчи омиллар таҳлилга тортилган. Бу омилларнинг юзага келишида ҳудудларнинг табиий, ижтимоий, маданий, маиший, иқтисодий хусусиятлари муҳим аҳамият касб этиши мисоллар орқали очиб берилган. Шеваларнинг адабий тилдан фарқланишида шу шева аҳолисининг турмуш тарзи, дунёқараши, маиший ва кундалик фаолиятида ишлатиладиган буюмлар ҳамда қуроллар, шунингдек, улар яшайдиган ҳудуднинг табиий тузилиши, иқлими, релъефи ҳамда ҳайвонот, наботот оламининг турфа хилликлари сосий фарқловчи омиллар сифатида қайд этилган. Адабий тил ва шевалар лексикасини қиёсий ўрганиш орқали ўзбек адабий тилида лексик лакуна (номланмаган тушунча) сифатида мавжуд бўлган бирликларни тўлдиришда мазкур жиҳатларга аҳамият қаратиш зарурлиги таъкидланган

MUALLIFLAR

A.Hasanov

Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат Ўзбек тили ва адабиёти университети

Teglar

# шева# диалект# dialect# лакуна# адабий тил# literary language# диалектизм# литературный язык# lacunae# dialectism# шева сўзлари (диалектизмлар)# лексик фарқланиш# фарқланиш омиллари# лексик муштараклик# лексическая дифференциация# факторы дифференциации# лексическая общность# lexical difference# factors of difference# lexical equivalence

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.0222/A0525-0003

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

Vinay J., Darbelnet J. Stylistique Comparée du Francais et de L'Anglais. — Paris, 1973. —331 р.

Xolmonova Z., Saidahmedova O., Nurillaeva O. Lingvokulturologiyaga oid tushunchalar tadqiqi. /monografiya/ Toshkent: Navro‘Z, 2018. — 94 b.

Бегматов Э., Маматов А. Адабий норма назарияси. — Самарқанд, 2000. — 140 б.

Маҳмудов Н. Тил тилсими тадқиқи. — Тошкент: Mumtoz so‘z, 2017. — 178 б.

Мусаева Ф. Ўзбек шеваларида метафора. // Ўзбек тили ва адабиёти, 2019 йил №4. — Б. 112–116.

Решетов В., Шоабдурахмонов Ш. Ўзбек диалектологияси. — Тошкент, 1962. — 232 б.

Тўйчибоев Б., Қашқирли Қ. Зоминнинг тил қомуси. — Тошкент: Академнашр, 2012. — 400 б.

Шоабдураҳмонов Ш. Ўзбек адабий тили ва халқ шевалари. — Тошкент, 1962. — 373 б.

Ўзбек тилининг изоҳли луғати. 5 жилдли. 5-жилд. — Тошкент: “O‘zbekiston nashriyoti”, 2020. — 608 б.

Ўзбек халқ шевалари луғати. (Масъул муҳаррир: Шоабдураҳмонов Ш.) — Тошкент: Фан, 1971. — 409 б.

Turaeva R. Linguistic Ambiguities of Uzbek [Online]. Source: https://www.nomos-elibrary.de/10.5771/0257-9774-2015-2-463/linguisticambiguities-of-uzbek-and-classification-of-uzbek-dialects-volume-110- 2015-issue-2