ХХ АСР ИККИНЧИ ЯРМИ ЎЗБЕК ШЕЪРИЯТИДА МУСТАЗОД ЖАНРИ

Admin bo'lib kirish (www.admin.slib.uz)

Tizim sinov (TEST) rejimida ishlamoqda! Murojat uchun @slib_support

Eski talqinga o'tish link

2 июн 2025

Asosiy til:O'zbek

ХХ АСР ИККИНЧИ ЯРМИ ЎЗБЕК ШЕЪРИЯТИДА МУСТАЗОД ЖАНРИ

Fan yo'nalishi:

683dce449a30b.pdf

PDF

“O‘zbekistonda xorijiy tillar” ilmiy-metodik elektron jurnal

Maqola chop etish see more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

Шеърий асар вазнини белгиловчи асосий омиллардан бири, бу — лирик жанрдир. Ижодкор муайян асари учун вазн танлар экан, унинг қайси жанрда яратилишини ҳам назарда тутади, чунки ҳар бир жанр ўз вазн доирасига эга бўлади. Баъзи жанрларнинг вазн имкониятлари кенг бўлиб, улар аруз тизимининг исталган вазнида битилиши мумкин, баъзи жанрлар эса аввалдан белгилаб қўйилган вазнлар доирасида битилади. Аввалдан белгилаб қўйилган вазнлар доирасида битилган лирик жанрлардан бири мустазоддир. Мақолада Алишер Навоий, Евгений Бертельс ва кейинги давр арузшунос олимларнинг мустазод ҳақидаги фикрлари қиёслаб ўрганилган. Шунингдек, мустазод жанрининг ХХ аср иккинчи ярми ўзбек шеъриятидаги ўрни ва аҳамияти хусусида фикр юритилган. Жанрнинг вазн хусусиятлари, ўлчов имкониятлари ўрганилган, вазн ва мазмун мутаносиблиги масаласи ойдинлаштирилган. Жумладан, Собир Aбдулла ижодида мустазод жанри янги шаклларининг вужудга келганлиги, ноанъанавий тарзда — тўлиқ мисра биринчи ва тўртинчи қаторда, ярим мисралар эса иккинчи ва учинчи қаторда келиши билан боғлиқ жиҳатларга ойдинлик киритилган. Бу даврда ижод қилган шоирлар — Чустий ва Чархий мухаммасмустазодлари кўриб чиқилган. Чархийнинг мужтасс баҳрида ёзилган мухаммас-мустазоди таҳлил қилинган. Мавлоно Ҳабибий, Эркин Воҳидов ижодидаги мустазодлар ҳам ўрганилган.

MUALIFLAR

Teglar

# жанр# genre# метр# meter# вазн# рамал# ramal# ҳазаж# мужтасс# хазадж# mujtass# мустазод# мухаммас-мустазод# мустазад# мухаммас-мустазад# рамял# муджтасс.# mustazad# mukhammas-mustazad# khazaj

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.0222/A0625-0027

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

Yusupova D. Aruz vazni qoidalari va mumtoz poetika asoslari. — Toshkent: Ta’lim-media, 2019. — 184 b.

Абдулла Собир. Девон. — Тошкент: Бадиий адабиёт, 1965. — 315 б.

Абдулла Собир. Танланган асарлар. 4 томлик. II том. — Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги адабиёт ва санъат нашриёти, 1975. — 288 б.

Адабий турлар ва жанрлар. Уч жилдлик. 2˗жилд. Лирика. — Тошкент: Фан, 1992. — 248 б.

Бертельс Е. Навои и Джами. — Москва: Наука, 1965. — 188 с.

Воҳидов Э. Танланган асарлар. — Тошкент: Sharq НМК, 2018. — 688 б.

Жумахўжа Н. Бир суруд бор эканким... Огаҳийда // Ёшлик, 1997, — №1. — Б. 46–47.

Исҳоқов Ё. Сўз санъати сўзлиги. — Тошкент: Oʻzbekiston, 2014. — 320 б.

Каримов Н. XX аср менинг тақдиримда // Jahon adabiyoti. 2001 йил, — №1 — Б. 24–28.

Навоий А. Мукаммал асарлар тўплами. Йигирма томлик. Ўн олтинчи жилд. — Тошкент: Фан, 2000. — 350 б.

Носиров О. ва бошқ. Ўзбек классик шеърияти жанрлари. — Тошкент: Ўқитувчи, 1979. — 184 б.

Орзибеков Р. Лирикада кичик жанрлар. — Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1976. — 168 б.

Орипов А. Сўз сеҳри / Сўз сеҳри. — Тошкент: Ўзбекистон, 2006. — Б. 10-11.

Рустамов А. Аруз ҳақида суҳбатлар. — Тошкент: Фан, 1972. — 56 б.

Ҳабибий. Девон. — Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги адабиёт ва санъат нашриёти, 1975. — 536 б.

Ҳожиаҳмедов А. Фурқат арузи / Фурқат ижодиёти. — Тошкент: Фан, 1990. — Б. 82-95.

Чархий. Қиёлаб ўтди: шеърлар. — Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги адабиёт ва санъат нашриёти, 1972. — 222 Б.

Чустий. Садоқат гуллари. — Тошкент: Внешторгиздат, 1992. — 322 б.

Чустий. Ҳаётнома. — Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги адабиёт ва санъат нашриёти, 1988. — 488 б.

Раҳмонова Ш. ХХ аср иккинчи ярми ўзбек шеъриятида арузнинг поэтик шакл ва мазмун такомилидаги ўрни. PhD диссертация автореферати. — Тошкент: Олтин битиклар, 2020. — 52 б.