Алишер Навоий ва Абдураҳмон Жомий нафақат етук шоир, сўз санъаткорлари, балки XV асрнинг йирик мутафаккирлари ҳам эдилар. Навоий ҳам, Жомий ҳам ўз асарларида барча замонлардаги илғор фикрли кишиларни ўйлантирган ижтимоий-сиёсий ва фалсафий муаммоларни ҳал этишга уриндилар.Ўзларининг бу мазмундаги қарашларини ҳарикки шоир ҳатто лирик асарларида ҳам тимсол ва рамзий ифодалар воситасида ифодаладилар.Мақола муаллифи бу икки шоирнинг Марказий Осиёдаги кўп халқларнинг маънавияти, адабиёти ва умуман, маданиятига таъсир этган фалсафий қарашлари, илмий фикрлари, маърифий-ирфоний ғоялари ва албатта, бадиий маҳоратини асосан шоирларнинг ғазалларимисолида таҳлил қилади. Мақолада асосий эътибор лирик асарларга қаратилган. Муаллиф XV асрда – Темурийлар даврида яшабижод этган форсигўй шоир Абдураҳмон Жомий ва асосан туркий тилда ижод қилган Алишер Навоий шеърларида, аниқроғи, ғазалларида улар дунёқарашининг қандай акс этганлигини ўрганган. Бу икки ижодкорнинг фалсафий қарашлари, хусусан, улар лирикасида, асосан ғазалларида ваҳдат ул-вужуд ва нақшбандия ғояларинингбадиий талқини таҳлил этилган. Уларнинг комил инсон муаммоси билан боғлиқ шеърлари таҳлилида жаҳон тамаддунига қўшган ҳиссаси кўрсатилган.